Η ενεργειακή ασφάλεια ξαναγράφεται από την αρχή, με την Ελλάδα να επιχειρεί να εδραιώσει τον ρόλο της ως κομβικός πυλώνας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Η Ελλάδα από «ενεργειακή γέφυρα» μετατρέπεται σε μια πραγματική περιφερειακή δύναμη, με επίκεντρο τους διαδρόμους εφοδιασμού, τις συμμαχίες και τη διαφοροποίηση πηγών. Στο ίδιο κάδρο, η διατλαντική συνεργασία και οι αμερικανικές επενδύσεις σε πετρέλαιο και LNG αναδεικνύονται ως σταθεροποιητικός παράγοντας για όλη την περιοχή.
«Δεν υπάρχει κανένα δίλημμα. Μπορούμε να διασφαλίσουμε την ενεργειακή ασφάλεια, θέτοντας παράλληλα ξεκάθαρους στόχους για την πράσινη μετάβαση. Δεν χρειάζεται να βιαστούμε», σημείωσε ο Ανδρέας Σιάμισιης, Διευθύνων Σύμβουλος, HELLENiQ ENERGY στην εισαγωγική του παρέμβαση στο πρώτο Forum για την Ενέργεια και τη Βιωσιμότητα, με τίτλο “Reframing the Energy Transition” , θέτοντας ως βασικό τρίπτυχο την προώθηση πράσινων επενδύσεων, την αποδοτικότητα και τις προσιτές τιμές για τους καταναλωτές. Υπογράμμισε ότι «πρέπει να πάρουμε αληθινές αποφάσεις» και πως η βιωσιμότητα «θα είναι πάντα μέρος της συζήτησης», ακόμη και όταν οι τεχνολογίες και οι αγορές δεν κινούνται με τον ίδιο ρυθμό.
Κίμπερλι Γκίλφοϊλ: Ο Λευκός Οίκος αναγνωρίζει τον ρόλο της Ελλάδας, είναι μόνο η αρχή της συνεργασίας
Η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, Πρέσβειρα των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ελληνική Δημοκρατία άνοιξε τη συζήτηση με μια τοποθέτηση που έβαλε καθαρά τον τόνο της διατλαντικής ενεργειακής σύμπλευσης, χαρακτηρίζοντας την εφετινή P-TEC «ιστορική στιγμή για τις σχέσεις ΗΠΑ–Ελλάδας και για την ευρύτερη περιοχή». Όπως είπε, η παρουσία 850 κυβερνητικών και επιχειρηματικών στελεχών από όλη την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη «αποδεικνύει τη δύναμη της συνεργασίας όταν οι σύμμαχοι κινούνται με κοινό στόχο: άφθονη, προσιτή και αξιόπιστη ενέργεια για όλους».
Αναφερόμενη στις εξελίξεις των τελευταίων ημερών, η Γκίλφοϊλ υπογράμμισε ότι η πρώτη μακροπρόθεσμη εμπορική συμφωνία για τη ροή αμερικανικού LNG μέσω της Ελλάδας δεν αποτελεί απλώς ενεργειακό συμβόλαιο, αλλά «στρατηγικό επίτευγμα που αλλάζει τα δεδομένα για τη ΝΑ Ευρώπη». Τόνισε ότι οι ΗΠΑ είναι «περήφανες που στέκονται στο πλευρό της Ελλάδας» για τη σταδιακή κατάργηση του ρωσικού αερίου έως το 2027 και χαιρέτισε τη δέσμευση Μητσοτάκη για αυστηρή εφαρμογή της ευρωπαϊκής απαγόρευσης στη Μόσχα.
Στην ίδια κατεύθυνση, αναφέρθηκε και στις συμφωνίες ExxonMobil–Energean–HELLENiQ ENERGY για τις έρευνες στο Ιόνιο και την Κρήτη, κάνοντας λόγο για «επενδύσεις που ενισχύουν τον ρόλο της Ελλάδας ως πύλης ενεργειακής διαφοροποίησης για ολόκληρη την περιοχή». Όπως είπε, η Ουάσιγκτον θα συνεχίσει να στηρίζει την ανάπτυξη υποδομών, τις έγκαιρες ρυθμιστικές εγκρίσεις και νέες συμφωνίες προμήθειας LNG, με στόχο να ενισχυθούν τα δίκτυα ασφάλειας από την Ανατολική Μεσόγειο έως την Κεντρική Ευρώπη.
Συνεχίζοντας, η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ ανέδειξε το πολιτικό βάρος που αποδίδει ο Λευκός Οίκος στον ρόλο της Ελλάδας, σημειώνοντας ότι η ίδια τοποθετήθηκε στη θέση της πρέσβειρας «γιατί η αμερικανική κυβέρνηση βλέπει το τεράστιο δυναμικό της ελληνοαμερικανικής συμμαχίας και την προοπτική της Ελλάδας να εξελιχθεί σε ενεργειακό κόμβο πρώτης γραμμής». Όπως είπε, η Ουάσιγκτον αντιλαμβάνεται την Ελλάδα όχι μόνο ως πυλώνα της Ανατολικής Μεσογείου, αλλά ως καθοριστικό παίκτη για τη ΝΑ και Κεντρική Ευρώπη.
Αναφερόμενη στις διεργασίες των τελευταίων μηνών, τόνισε ότι η συνεργασία ξεκίνησε «πριν από περίπου δέκα μήνες» με την ελληνική κυβέρνηση και χτίστηκε με συνέπεια, επιμονή και διαρκή διαθεσιμότητα: «Δεν θέλαμε να χαθεί ούτε ένα λεπτό, γιατί αυτό που κάνουμε είναι τόσο ισχυρό και τόσο επιδραστικό». Υπενθύμισε ότι 80 Αμερικανοί αξιωματούχοι ταξίδεψαν στην Αθήνα για την P-TEC, αριθμός-ρεκόρ για ενεργειακή συνάντηση στη χώρα, γεγονός που όπως είπε «δεν έχει ξανασυμβεί» και φανερώνει το βάθος της διατλαντικής δέσμευσης.
Σε αυτό το πλαίσιο, υπογράμμισε ότι η P-TEC δεν ήταν απλώς μια τεχνική άσκηση, αλλά ο χώρος όπου “κλείδωσαν” ουσιαστικές στρατηγικές συμφωνίες, καθώς η φυσική παρουσία των ομάδων επέτρεψε να επιταχυνθούν διαδικασίες που σε άλλες συνθήκες θα απαιτούσαν μήνες. Η Γκίλφοϊλ χαρακτήρισε «μεταμορφωτικές» για την περιοχή τις εξελίξεις με ExxonMobil και HELLENiQ ENERGY, τονίζοντας ότι η επανεκκίνηση των ερευνών υδρογονανθράκων «στην Ελλάδα και προς τα πάνω, στον κάθετο διάδρομο» ανοίγει έναν νέο κύκλο ενεργειακής ισχύος και περιφερειακής σταθερότητας.
«Είναι μόνο η αρχή», ενώ «ο κόσμος παρακολουθεί» τη δυναμική που έχει αναπτυχθεί. «Αυτό που πετύχαμε μέχρι τώρα είναι σπουδαίο. Και θα συνεχιστεί. Καινοτομία, επενδύσεις, συμμαχίες, αυτή είναι η δύναμή μας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
«Η ενέργεια είναι εθνική ασφάλεια, θα βάλουμε φρένο στην επιρροή Κίνας – Ρωσίας»
Στη δεύτερη παρέμβασή της, η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ επανήλθε ακόμη πιο αιχμηρή, συνδέοντας ευθέως την ενεργειακή στρατηγική με τη γεωπολιτική ισχύ. «Η ενεργειακή ασφάλεια είναι εθνική ασφάλεια», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ –και προσωπικά ο Πρόεδρος Τραμπ– αντιμετωπίζουν τη συνεργασία με την Ελλάδα ως στρατηγικό εργαλείο για τη σταθερότητα μιας περιοχής όπου «η Μόσχα και το Πεκίνο έχουν επιχειρήσει να ασκήσουν επιρροή».
Η Πρέσβειρα στάθηκε στη διείσδυση της Κίνας, μιλώντας για το θέμα των υποδομών, εξηγώντας ότι η αμερικανική πολιτική επιδιώκει να ενισχύσει λιμένες και ενεργειακά έργα που λειτουργούν ως αντίβαρο σε κινεζικές επενδύσεις στην περιοχή. «Υπάρχουν τρόποι να εξισορροπήσουμε την κινεζική παρουσία, είτε μιλάμε για τον Πειραιά είτε για άλλες κρίσιμες υποδομές. Θέλουμε να χτίσουμε νέες δυνατότητες σε Αλεξανδρούπολη, Θεσσαλονίκη και άλλους κόμβους», είπε χαρακτηριστικά.
Η Πρέσβειρα ανέφερε ότι η Ουάσιγκτον θεωρεί πως οι πρόσφατες συμφωνίες Ελλάδας–ΗΠΑ έχουν ήδη αλλάξει τις ισορροπίες: «Αποδείξαμε ότι μπορούμε να πιέσουμε πίσω απέναντι στη ρωσική κυριαρχία στην περιοχή. Είμαστε πλέον σε σταθερό δρόμο». Στο ίδιο πλαίσιο, έκανε αναφορά στο δόγμα «ευημερία στο εσωτερικό – ειρήνη στο εξωτερικό», το οποίο, όπως είπε, «αντικατοπτρίζει τη λογική με την οποία οι Ηνωμένες Πολιτείες προσεγγίζουν την ενεργειακή συνεργασία στην Αν. Μεσόγειο και τα Βαλκάνια».
Έντονη ήταν και η αναφορά της στο κεφάλαιο των υδρογονανθράκων. Περιγράφοντας τις εξελίξεις με ExxonMobil, Chevron και Energean, σημείωσε ότι η ενεργοποίηση του Ιονίου και της Κρήτης αποτελεί «ιστορική εξέλιξη μετά από 40 χρόνια στασιμότητας» και δίνει στην περιοχή ένα νέο αναπτυξιακό και γεωπολιτικό αφήγημα: «Είναι μια στιγμή που πρέπει να μας γεμίζει ενθουσιασμό για το μέλλον των παιδιών μας και των επόμενων γενεών».
Συνέδεσε άμεσα την ενεργειακή δυναμική με την τεχνολογία, λέγοντας ότι «όποιος ελέγχει την ενέργεια, θα καθορίσει και τη διαδρομή της καινοτομίας – από την τεχνητή νοημοσύνη μέχρι τις προηγμένες εφαρμογές». Τόνισε ότι η Ελλάδα έχει την ευκαιρία «να ηγηθεί πραγματικά», υπό την προϋπόθεση ότι θα συνεχίσει να επενδύει σε στρατηγικές συμμαχίες και να προχωρά στον κάθετο διάδρομο, «μαζί με τους βασικούς μας συμμάχους».
Κλείνοντας, ανέδειξε για ακόμη μια φορά τον ρόλο της Ελλάδας ως σταθερά αξιόπιστου εταίρου: «Η σχέση μας με την Ελλάδα πάει βαθιά. Η Ελλάδα είναι μέλος της ΕΕ, της G20, του ΝΑΤΟ – και σε κάθε κρίσιμη στιγμή έχει πάρει θέση. Αυτό δεν περνά απαρατήρητο ούτε από τις ΗΠΑ, ούτε από τον Πρόεδρο Τραμπ».
Παπασταύρου: «Μιλάμε την ίδια γλώσσα με τις ΗΠΑ, η Ελλάδα έχει ρόλο και αυτοπεποίθηση
Ο Σταύρος Παπασταύρου, υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας δεν έκρυψε τη σημασία της συμβολής της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ στις συμφωνίες των τελευταίων εβδομάδων: «Η Πρέσβειρα ήταν καταλυτική. Μας εμπιστεύτηκε πριν ακόμη έρθει στη χώρα. Μας άφησε να αποδείξουμε ότι η Ελλάδα μπορεί να παίξει στρατηγικό ρόλο». Όπως τόνισε, η αμερικανική υποστήριξη «έδωσε στην Ελλάδα ένα στοιχείο αυτοπεποίθησης» που ενίσχυσε την ταχύτητα και το αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων.
Ο Παπασταύρου υπογράμμισε ότι η συνεργασία που οικοδομήθηκε τους τελευταίους δέκα μήνες «ξεκίνησε δυναμικά και όχι απλώς από το μηδέν», μια συνεργασία που –όπως είπε– «φέρνει αποτελέσματα επειδή εργαζόμαστε μαζί, με κοινό στόχο και κοινή γλώσσα». Επανέλαβε ότι «είμαστε μόνο στην αρχή», αλλά η αρχή αυτή «είναι ήδη ισχυρή», μέσα από τις συμφωνίες για το αμερικανικό LNG, τις επενδύσεις σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο, και τη συνολική αναβάθμιση του Κάθετου Διαδρόμου.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ελλάδα και οι ΗΠΑ «μιλούν την ίδια γλώσσα» τόσο για την πράσινη μετάβαση όσο και για την ενεργειακή ασφάλεια. «Μας επιβεβαιώσατε ότι μπορούμε να έχουμε ρόλο σε αυτή τη μετάβαση», είπε απευθυνόμενος στην Πρέσβειρα. Σημείωσε ότι οι κινήσεις που έχουν δρομολογηθεί –τόσο σε επίπεδο υδρογονανθράκων όσο και LNG– «θα βγάλουν το ρωσικό αέριο εκτός χάρτη» και πως στόχος της Αθήνας είναι «να βελτιωθεί περαιτέρω η ελκυστικότητα των προϊόντων και των διαδρομών του Vertical Corridor».
Έδωσε, ωστόσο, και το στίγμα των εκκρεμοτήτων: «Έχουμε δρόμο μπροστά μας. Πρέπει να τρέξουμε τις περιβαλλοντικές άδειες για τα έργα της ExxonMobil και της HELLENiQ ENERGY, να διασφαλίσουμε ότι το ρωσικό αέριο δεν θα επιστρέψει από τις παράπλευρες ροές και να θωρακίσουμε τη λειτουργία των υποδομών».
Ειδική μνεία έκανε και στο ελληνικό ανθρώπινο δυναμικό, χαρακτηρίζοντάς το «το μεγαλύτερο πλεονέκτημα της χώρας». Εξήρε το επίπεδο των Ελλήνων μηχανικών, στελεχών και φοιτητών, οι οποίοι –όπως είπε– «στέκονται στο ίδιο επίπεδο με τους Αμερικανούς και Αυστραλούς συνομιλητές τους», αποτελώντας τη βάση για να στηριχθεί η αναβάθμιση της χώρας σε ενεργειακό κόμβο. «Η Ελλάδα είναι έτοιμη να τρέξει, να πάρει πρωτοβουλίες και να αποδείξει ότι μπορεί να σταθεί στο κέντρο των περιφερειακών εξελίξεων». «Πρέπει να μιλάμε για μία ενεργειακή μετάβαση με ρεαλισμό, πραγματισμό», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Το σχόλιο της Γκίλφοϊλ για τον Μητσοτάκη
Η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ αναφέρθηκε προσωπικά στον Κυριάκο Μητσοτάκη, τον οποίο χαρακτήρισε «φίλο» και υπογράμμισε ότι ο Πρωθυπουργός περιέγραψε την ελληνοαμερικανική ενεργειακή πρωτοβουλία ως «defining milestones for the nation’s energy future». Όπως είπε, αυτή η φράση αποτυπώνει το βάρος των συμφωνιών που έχουν ήδη υπογραφεί και όσων βρίσκονται «στον δρόμο προς την υπογραφή», τονίζοντας ότι «είναι μόνο ένα από τα πολλά που μπορούμε να πετύχουμε όταν οι χώρες μας συνεργάζονται με σεβασμό και κοινό όραμα».
Σιάμισιης: Ανάγκη για ρεαλισμός και επενδύσεις
Ο CEO της HELLENiQ ENERGY έστειλε μήνυμα ρεαλισμού και ενεργειακής στρατηγικής. Τόνισε ότι η Ευρώπη δείχνει επιτέλους μια πιο «πραγματιστική προσέγγιση», μετά από χρόνια υπερβολικά φιλόδοξων στόχων που αγνοούσαν τις βιομηχανικές συνέπειες: «Με τέτοιες πολιτικές, απλώς μεταφέρεις διυλιστήρια από την Ελλάδα στην Τουρκία ή στην Αίγυπτο – και το κλίμα δεν κερδίζει τίποτα».
Υπενθύμισε ότι η Ελλάδα έχει αποδείξει ανθεκτικότητα μέσα από αλλεπάλληλες κρίσεις, ενώ σήμερα προηγείται στον απεγκλωβισμό από το ρωσικό αέριο λόγω υποδομών LNG και FSRU, κάτι που «η Γερμανία δεν είχε καν όταν ξέσπασε η κρίση». Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η Ελλάδα λειτουργεί πλέον ως ενεργειακός κόμβος, διαμετακομιστής για την περιοχή, μεταφέροντας ενέργεια από τρίτες αγορές προς Κεντρική Ευρώπη και Ουκρανία: «Είμαστε από τους μεγαλύτερους προμηθευτές διυλισμένων προϊόντων στην Ουκρανία και συμμετέχουμε στις πρώτες ροές LNG στον Κάθετο Διάδρομο».
Ο Ανδρέας Σιάμισιης τόνισε ότι ο Κάθετος Διάδρομος δεν είναι μόνο σχέδιο αγωγών, αλλά μια ολόκληρη φιλοσοφία διασυνδεσιμότητας που ήδη εφαρμόζεται στην πράξη. Έφερε ως παράδειγμα τον αγωγό υγρών προϊόντων Θεσσαλονίκης–Σκοπίων, «τον πρώτο πραγματικό Vertical Corridor», ο οποίος επαναλειτουργεί μετά από 15 χρόνια. Όπως είπε, αυτές οι κινήσεις δίνουν στην Ελλάδα ρόλο «ενεργειακού εξισορροπητή» στα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη.
Παράλληλα τόνισε ότι η χώρα έχει πλέον τη δυνατότητα να εξελιχθεί σε εξαγωγέα πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας, αρκεί να διασφαλιστεί το σωστό ρυθμιστικό πλαίσιο και η υλοποίηση των απαραίτητων επενδύσεων. «Έχουμε τις υποδομές και τη γνώση. Το θέμα είναι να αξιοποιήσουμε τη συγκυρία πριν χαθεί το momentum», σημείωσε.
Η ενέργεια θα είναι ο τον «καταλύτη» για να ακολουθήσουν συνδέσεις σιδηροδρομικές, οδικές και εμπορικές, δημιουργώντας μια νέα ενιαία οικονομική ζώνη, είπε κλείνοντας ο κ. Παπασταύρου. Αναφέρθηκε επίσης στην απόλυτη σύμπλευση ΗΠΑ–Κομισιόν για την πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο: «Δεν μπορείς να χρηματοδοτείς ταυτόχρονα τον πόλεμο στην Ουκρανία και να αγοράζεις ρωσικό αέριο». Κλείνοντας, έθεσε την επόμενη μεγάλη πρόκληση: η Ελλάδα να αξιοποιήσει το στρατηγικό της πλεονέκτημα ώστε να εξελιχθεί και σε εξαγωγέα πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας, εντάσσοντας αυτή τη φιλοδοξία στο όραμα του 2030.
