Κατατέθηκε στις 31 Οκτωβρίου 2026 στη Βουλή το νομοσχέδιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για τη μεταρρύθμιση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και την ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1711. Το σχέδιο περιλαμβάνει σημαντικές παρεμβάσεις στα ηλεκτρικά δίκτυα, στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, στα κέντρα δεδομένων και στη χρηματοδότηση ενεργειακών υποδομών, αλλά και χωροταξικές και πολεοδομικές διατάξεις.
Το νομοσχέδιο, με τίτλο «Βελτίωση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας – Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1711 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Ιουνίου 2024 για την τροποποίηση των οδηγιών (ΕΕ) 2018/2001 και (ΕΕ) 2019/944 και λοιπές διατάξεις», κατατέθηκε μετά την ολοκλήρωση της δημόσιας διαβούλευσης που πραγματοποιήθηκε από τις 10 έως τις 24 Οκτωβρίου.
Σύμφωνα με την επίσημη καταχώριση της Βουλής, το σχέδιο νόμου έχει παραπεμφθεί για επεξεργασία στην αρμόδια Διαρκή Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου.
Για τον τεχνικό κλάδο, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι προβλέψεις για τον έλεγχο και τη συντήρηση ιδιωτικών δικτύων ΑΠΕ, τη διαχείριση του διαθέσιμου ηλεκτρικού χώρου, τις απαιτήσεις σύνδεσης των data centers και τις δυνατότητες χρηματοδότησης νέων ενεργειακών έργων.
Νέες υποχρεώσεις μηχανικών για τα ιδιωτικά δίκτυα ΑΠΕ
Μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις αφορά την αυστηροποίηση του πλαισίου λειτουργίας και συντήρησης ιδιωτικών δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας που εξυπηρετούν έργα ΑΠΕ.
Σύμφωνα με την παρουσίαση των προτεινόμενων ρυθμίσεων από το ΥΠΕΝ, προβλέπεται η υποχρεωτική ετήσια υποβολή δηλώσεων και τεχνικών εκθέσεων από υπεύθυνους μηχανικούς προς τον ΔΕΔΔΗΕ, σχετικά με την κατάσταση των ιδιωτικών δικτύων και τις εργασίες συντήρησης ή αποκατάστασης που έχουν πραγματοποιηθεί.
Το προτεινόμενο πλαίσιο περιλαμβάνει επίσης δειγματοληπτικούς και επιτόπιους ελέγχους από τον Διαχειριστή, καθώς και κυρώσεις σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η πρόβλεψη για προσωρινή διακοπή λειτουργίας έργων ΑΠΕ για διάστημα τουλάχιστον τριών μηνών, σε περίπτωση μη υποβολής των απαιτούμενων εκθέσεων και στοιχείων.
Παράλληλα, προβλέπεται η δημοσίευση από τον ΔΕΔΔΗΕ, έως τις 28 Φεβρουαρίου 2027, των κατάλληλων πρακτικών συντήρησης των δικτύων.
Οι συγκεκριμένες διατάξεις αποκτούν ιδιαίτερη σημασία για τους ηλεκτρολόγους μηχανικούς, τους φορείς λειτουργίας σταθμών ΑΠΕ και τις εταιρείες τεχνικής συντήρησης.
Ευέλικτες συνδέσεις και ψηφιακή παρακολούθηση αιτήσεων
Το νομοσχέδιο προωθεί νέο πλαίσιο για την αξιοποίηση του διαθέσιμου ηλεκτρικού χώρου, με δυνατότητα σύναψης Συμβάσεων Σύνδεσης Ευέλικτης Ισχύος.
Οι συμβάσεις αυτές θα επιτρέπουν, υπό προϋποθέσεις, τη σύνδεση εγκαταστάσεων σε περιοχές όπου δεν υπάρχει επαρκής διαθέσιμη χωρητικότητα για συνδέσεις εγγυημένης ισχύος.
Οι ενδιαφερόμενοι θα αποδέχονται συγκεκριμένους περιορισμούς στην απορρόφηση ή την έγχυση ηλεκτρικής ενέργειας, με προβλέψεις για αποζημίωση όταν οι περιορισμοί υπερβαίνουν τα συμφωνημένα όρια και χρεώσεις σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης.
Παράλληλα, προβλέπεται η αποκλειστικά ψηφιακή υποβολή αιτήσεων σύνδεσης και η τριμηνιαία δημοσιοποίηση πληροφοριών από τον ΑΔΜΗΕ και τον ΔΕΔΔΗΕ σχετικά με τις δυνατότητες νέων συνδέσεων ανά περιοχή.
Η ενημέρωση για την πορεία μιας αίτησης δεν θα ισοδυναμεί με υποχρέωση έκδοσης Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης εντός τριμήνου.
Αυστηρότερο πλαίσιο για τα data centers
Ειδικές διατάξεις αφορούν την ανάπτυξη νέων Κέντρων Δεδομένων, τα οποία δημιουργούν σημαντικές απαιτήσεις ηλεκτρικής ισχύος και επενδύσεων σε υποδομές σύνδεσης.
Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, το προτεινόμενο πλαίσιο προβλέπει:
- Ανάληψη από τους επενδυτές του κόστους σύνδεσης και των έργων ενίσχυσης του ηλεκτρικού συστήματος που απαιτούνται αποκλειστικά λόγω της σύνδεσης.
- Κάλυψη τουλάχιστον του 60% της ετήσιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας νέων data centers από ΑΠΕ.
- Εγγυητική επιστολή ύψους 200.000 ευρώ ανά MW.
- Ενισχυμένα κριτήρια οικονομικής επάρκειας, επενδυτικής ωριμότητας και περιβαλλοντικής τεκμηρίωσης.
- Δημιουργία Μητρώου Κέντρων Δεδομένων στη ΡΑΑΕΥ.
Το νέο πλαίσιο αποσκοπεί στον περιορισμό της δέσμευσης ηλεκτρικού χώρου από έργα χωρίς επαρκή επενδυτική ωριμότητα, αλλά και στον καλύτερο σχεδιασμό των υποδομών που απαιτούνται για την ανάπτυξη του κλάδου.
Ταμείο Απανθρακοποίησης Νησιών και επενδύσεις 2,3 δισ. ευρώ
Κεντρικό μέρος του νομοσχεδίου αποτελεί η δημιουργία του θεσμικού μηχανισμού για το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νησιών.
Στόχος είναι η υποστήριξη επενδυτικού προγράμματος συνολικού ύψους 2,3 δισ. ευρώ, με κατεύθυνση τη μείωση της εξάρτησης των νησιών από την ηλεκτροπαραγωγή με πετρέλαιο και την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας.
Το Ταμείο προβλέπεται να μπορεί να συγχρηματοδοτεί έως το 60% της επιλέξιμης επενδυτικής δαπάνης για έργα όπως ανανεώσιμες πηγές και αποθήκευση ενέργειας, ηλεκτρικές διασυνδέσεις, αναβάθμιση δικτύων, υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων και φράγματα πολλαπλού σκοπού.
Η ενεργοποίησή του δημιουργεί προοπτικές για νέες μελέτες, τεχνικά έργα και ενεργειακές εγκαταστάσεις, χωρίς ωστόσο η κατάθεση του νομοσχεδίου να συνεπάγεται αυτομάτως την έναρξη χρηματοδότησης συγκεκριμένων έργων.
Ρυθμίσεις για αυτοκατανάλωση, δήμους και αγορά ηλεκτρικής ενέργειας
Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει επιπλέον παρεμβάσεις για την κοινή χρήση ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ, τη λειτουργία της λιανικής αγοράς και τις συμβάσεις προμήθειας.
Μεταξύ άλλων, προβλέπονται συμβάσεις σταθερής τιμής διάρκειας τουλάχιστον ενός έτους, ενίσχυση της προστασίας καταναλωτών και πρόσθετες απαιτήσεις διαχείρισης κινδύνου για τους προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας.
Για τα οικιακά φωτοβολταϊκά αυτοκατανάλωσης έως 10,8 kW προωθείται ειδική πρόβλεψη ώστε, όταν οι χονδρεμπορικές τιμές είναι αρνητικές, να λογίζονται ως μηδενικές κατά την αποζημίωση της πλεονάζουσας ενέργειας.
Παράλληλα, προβλέπονται διευκολύνσεις για έργα ΑΠΕ των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, καθώς και ρυθμίσεις για την ανανέωση εξοπλισμού υφιστάμενων σταθμών και την ταχύτερη ανάπτυξη έργων αποθήκευσης.
Περιλαμβάνονται και χωροταξικές – πολεοδομικές διατάξεις
Παρότι ο βασικός κορμός του νομοσχεδίου αφορά την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, περιλαμβάνονται και παρεμβάσεις για ζητήματα χωροταξίας, πολεοδομίας και περιβαλλοντικής διαχείρισης.
Στην επίσημη παρουσίαση του ΥΠΕΝ γίνεται αναφορά σε διορθώσεις του Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας, καθώς και σε τροποποίηση του πλαισίου λειτουργικής ενοποίησης όμορων ή εφαπτόμενων διηρημένων ιδιοκτησιών.
Οι ρυθμίσεις αυτές ενδιαφέρουν ιδιαίτερα τους μηχανικούς που ασχολούνται με οικοδομικές άδειες, ανακαινίσεις, διαρρυθμίσεις και πολεοδομικά ζητήματα.
Η ακριβής έκταση και οι συνέπειές τους θα πρέπει να αξιολογηθούν με βάση το κατατεθειμένο νομοθετικό κείμενο και τις τροποποιήσεις που ενδεχομένως θα προκύψουν κατά την κοινοβουλευτική διαδικασία.
Τι ακολουθεί
Μετά την κατάθεσή του στη Βουλή, το νομοσχέδιο εισέρχεται στη διαδικασία κοινοβουλευτικής επεξεργασίας, πριν από την ενδεχόμενη ψήφιση και δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Για τους μηχανικούς και τις επιχειρήσεις του τεχνικού κλάδου, τα βασικά ζητήματα που απαιτούν παρακολούθηση είναι η τελική διατύπωση των υποχρεώσεων για τα ιδιωτικά δίκτυα ΑΠΕ, οι όροι εφαρμογής των ευέλικτων συνδέσεων, οι νέες απαιτήσεις των data centers και οι χωροταξικές και πολεοδομικές ρυθμίσεις.
Οι προτεινόμενες διατάξεις δεν αποτελούν ακόμη ισχύον δίκαιο. Η οριστική μορφή τους θα καθοριστεί από την κοινοβουλευτική διαδικασία και, όπου απαιτείται, από τις μεταγενέστερες κανονιστικές πράξεις εφαρμογής.
Πηγές
- Βουλή των Ελλήνων, 31 Οκτωβρίου 2026, καταχώριση σχεδίου νόμου «Βελτίωση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας – Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1711 και λοιπές διατάξεις».
https://www.hellenicparliament.gr/Nomothetiko-Ergo/Katatethenta-Nomosxedia?law_id=d19b678b-5108-4ba7-99f1-b4f4001582bd - Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, 31 Οκτωβρίου 2026, «Στη Βουλή το νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ για μια πιο δίκαιη αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, την προστασία των καταναλωτών και επενδύσεις 2,3 δισ. ευρώ στα νησιά».
https://ypen.gov.gr/sti-vouli-to-nomoschedio-tou-ypen-gia-mia-pio-dikaii-agora-ilektrikis-energeias-tin-prostasia-ton-katanaloton-kai-ependyseis-23-dis-evro-sta-nisia/ - Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας – OpenGov, δημόσια διαβούλευση του σχεδίου νόμου, 10–24 Οκτωβρίου 2026.
https://opengov.gr/ypen/deliberations/veltiosi-toy-schediasmoy-tis-agoras-ilektrikis-energeias-ensomatosi-tis-odigias-ee-2024-1711-toy-eyropaikoy-koinovoylioy-kai-toy-symvoylioy-tis-13is-ioynioy-2024-gia-tin-tropopoiisi-ton-odigion-e/ - Ευρωπαϊκή Ένωση, Οδηγία (ΕΕ) 2024/1711.
https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2024/1711/oj
