Σε νέα τροχιά μπαίνει ένα από τα πιο κρίσιμα αντιπλημμυρικά έργα της Ανατολικής Αττικής, καθώς αποφασίστηκε η παράταση υλοποίησης της «Διευθέτησης Οριοθέτησης Ρέματος Ραφήνας». Πρόκειται για ένα έργο στρατηγικής σημασίας, το οποίο αποσκοπεί στην ουσιαστική προστασία της πόλης της Ραφήνας και των γειτονικών περιοχών από ακραίες πλημμύρες στο μέλλον.
Η διαδικασία για την ανάθεση του έργου ξεκίνησε με τη δημοπράτησή του στις 21 Σεπτεμβρίου 2021, ενώ η αποσφράγιση των προσφορών πραγματοποιήθηκε τρεις ημέρες αργότερα, στις 24 Σεπτεμβρίου. Μετά την ολοκλήρωση των απαιτούμενων διοικητικών και τεχνικών ελέγχων, η σύμβαση υπεγράφη στις 11 Νοεμβρίου 2022, σηματοδοτώντας την έναρξη της κατασκευαστικής φάσης.
Αρχικά, το χρονοδιάγραμμα προέβλεπε διάρκεια εργασιών τριών ετών. Ωστόσο, με τη νεότερη απόφαση, η προθεσμία ολοκλήρωσης μετατίθεται για τα τέλη του επόμενου έτους, προκειμένου να διασφαλιστεί η ορθή και πλήρης εκτέλεση όλων των προβλεπόμενων παρεμβάσεων. Η παράταση κρίθηκε αναγκαία ώστε να αντιμετωπιστούν τεχνικές δυσκολίες και να ενσωματωθούν πρόσθετες απαιτήσεις που προέκυψαν κατά την εξέλιξη του έργου.
Το έργο περιλαμβάνει παρεμβάσεις μεγάλης κλίμακας για τη διευθέτηση της κοίτης του ρέματος, την οριοθέτησή του και την ενίσχυση της αντιπλημμυρικής θωράκισης της περιοχής. Στόχος είναι η ασφαλής απορροή των υδάτων, η μείωση του κινδύνου υπερχείλισης και η προστασία κατοικιών, υποδομών και επιχειρήσεων που βρίσκονται κατά μήκος του ρέματος.
Ανάδοχος του έργου είναι η εταιρεία AKTOR, η οποία έχει αναλάβει την εκτέλεση των εργασιών σύμφωνα με τις εγκεκριμένες μελέτες και τις τεχνικές προδιαγραφές.
Πιο συγκεκριμένα με απόφαση από το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών δόθηκε παράταση 24 μηνών και η νέα ημερομηνία ολοκλήρωσης είναι στις 11 Νοεμβριου 2027 (από 11 Νοεμβρίου 2026).
Οι κυριότεροι λόγοι που δόθηκε η παράταση είναι:
Απαλλοτριώσεις: Στις 26-04-2023 ο ανάδοχος με το υπ’ αριθ. 53_ΡΑΦ-2023/26-04-2023 έγγραφό του ανέφερε την αδυναμία εκτέλεσης οποιασδήποτε εργασίας λόγω μη τέλεσης των απαλλοτριώσεων, ενώ στις 19-10-2023 η Δ/Υ με το υπ’ αριθ. 313002/ΚΕ 1014/19-10-2023 έγγραφό της ενημέρωσε τον ανάδοχο για την παρακατάθεση της αποζημίωσης για μία από τις 5 απαλλοτριώσεις που θα έπρεπε να συντελεστούν και ειδικότερα για τη Δ.Κ. Ραφήνας, καλώντας τον να εκκινήσει τις εργασίες.
• Κινητοποιήσεις οικολογικών οργανώσεων και πολιτών ενάντια του έργου: Υπήρξαν έντονες κινητοποιήσεις οικολογικών οργανώσεων και πολιτών που αντιδρούσαν στην κατασκευή του έργου, γεγονότα που αναφέρονται και στο ημερολόγιο του έργου. Εν τέλει το μεγαλύτερο μέρος των κινητοποιήσεων-αντιδράσεων κάμφθηκε στις 29-11-2023 επιτρέποντάς στον ανάδοχο να προχωρήσει σε καθαρισμούς φυτικών για την ανακούφιση του ρέματος σε περίπτωση πλημμύρας.
• Αρχαιολογία: Τα τμήματα του έργου με αρχαιολογικό ενδιαφέρον που ήταν εντοπισμένα αρχικώς ή εντοπίστηκαν με την εξέλιξη του έργου και δεσμεύτηκαν από την αρχαιολογία ήταν και είναι πολλά και εμποδίζουν την ομαλή και γραμμική εξέλιξη του έργου δημιουργώντας πολλές καθυστερήσεις στις εργασίες, ενώ επιπροσθέτως δεν επιτρέπονται εκσκαφές τα Σάββατα αφού η αρχαιολογία εργάζεται επί πενθημέρου Δευτέρα με Παρασκευή. Οι αποδόσεις των χώρων από την Αρχαιολογία είναι αργές.
ΔΕΔΔΗΕ – ΑΔΜΗΕ – Principia: Οι εργασίες του ΔΕΔΔΗΕ έχουν καθυστερήσει πάρα πολύ, με αποτέλεσμα ο ανάδοχος να μην μπορεί να εργαστεί σε πολύ μεγάλο τμήμα του έργου, λόγω της μη έκδοσης έγκρισης εργασιών, ακόμη και σήμερα, από το Δασαρχείο. Παρά τις προσπάθειες και την όχληση προς τον ΔΕΔΔΗΕ, δεν υπάρχει αποτέλεσμα, αποκόπτοντας τον ανάδοχο από πολλά τμήματα τα οποία θα μπορούσε να έχει εργασθεί.
Επίσης υπάρχει το σημαντικότατο θέμα του δικτύου του ΑΔΜΗΕ, με διαχειριστή την εταιρεία Principia που δεν επιτρέπει τις εργασίες εκσκαφικώς άνωθεν της γέφυρας της Αρίωνος, λόγω δικτύου τους που βρίσκεται στη θεμελίωση της νέας γέφυρας της Αρίωνος, που οι όποιες συζητήσεις μέχρι και σήμερα ήταν άκαρπες, αφού δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί αλλαγή της θέσης της νέας γέφυρας χωρίς νέα απαλλοτρίωση, ενώ και το δίκτυό τους δεν μπορεί να διαταραχθεί χωρίς να επιφέρει υπέρμετρες αποζημιώσεις προς τον Διαχειριστή. Το εν λόγω πρόβλημα επηρεάζει όλες τις εκσκαπτικές δραστηριότητες ανάντη της Αρίωνος, δηλαδή οριζοντιογραφικώς το 70% του έργου.
• Δασαρχείο: Ενώ έχουν γίνει όλες οι κινήσεις για εγκρίσεις από το Δασαρχείο και έχουν εγκριθεί οι υλοτομίες στα μη δασικά τμήματα του έργου, δεν έχει αποδοθεί στον ανάδοχο μέχρι και σήμερα ο χώρος για τα δασικά τμήματα του έργου.
• Οργανισμός Λιμένος Ραφήνας : Ο ΟΛΡ δεν έχει αποδώσει τις εκβολές του ρέματος μέχρι σήμερα, λόγω της καθαίρεσης υφιστάμενης πεζογέφυρας που στην μελέτη δεν επανακατασκευάζονταν, που τελικώς με τη σύμφωνη γνώμη της Υπηρεσίας θα επανακατασκευαστεί και είναι σε εξέλιξη η διαδικασία εκπόνησης μελέτης για να συμφωνήσει ο ΟΛΡ στην άμεση αποδέσμευση του χώρου.
• Δήμος Ραφήνας – Πικερμίου: Ο Δήμος Ραφήνας – Πικερμίου δεν προχώρησε την ρυμοτόμηση της οδού Ευβοϊκού όπως αναφέρεται ρητώς στα τεύχη της μελέτης, με αποτέλεσμα να πρέπει να γίνει οριζοντιογραφική μετατόπιση του ρέματος μετά από μελέτη, ενώ για την ίδια οδό δεν ενέκρινε την κυκλοφοριακή μελέτη επιφέροντας υπέρμετρες καθυστερήσεις, που με την μεσολάβηση της Υπηρεσίας, εν τέλει μετά από αρκετούς μήνες, υπήρξε θετική έκβαση εκδίδοντας απόφαση από την τροχαία Αττικής, παρακάμπτοντας το Δήμο.
Αντικείμενο του έργου είναι η διευθέτηση του ρέματος της Ραφήνας, με σκοπό τη διαχείριση των πλημμυρικών απορροών και τη διασφάλιση της αντιπλημμυρικής προστασίας των παρακείμενων αστικών, περιαστικών και αγροτικών περιοχών. Τα προτεινόμενα έργα διευθέτησης του ρέματος Ραφήνας αφορούν μήκος 14,99 χλμ., από την εκβολή του έως τη Λ. Σπάτων, και των συμβαλλόντων σε αυτό ρεμάτων Καλλιτεχνούπολης, Βαλανάρη, Παλαιού Μύλου και Αγ. Παρασκευής που συμβάλλουν στο ρέμα Βαλανάρη, ρ. Διασταύρωσης 1,2,3 καθώς και δημιουργία λεκάνης συγκράτησης φερτών.
Αφορά στην κατασκευή των έργων διευθέτησης -οριοθέτησης του ρέματος Ραφήνας και τμημάτων των συμβαλλόντων σε αυτό ρεμάτων από την εκβολή του στη θάλασσα μέχρι την Λεωφ. Σπάτων.
Συγκεκριμένα περιλαμβάνει την διευθέτηση του κατάντη τμήματος (Χ.Θ. 4+400 – εκβολή) και την διευθέτηση του ανάντη τμήματος (Χ.Θ.4+400 -Χ.Θ. 14+990) συνολικού μήκους 15 χλμ περίπου που διασχίζει τους Δήμους Παιανίας, Παλλήνης, Ραφήνας -Πικερμίου και Σπάτων-Αρτέμιδος. κατασκευή Λεκάνης συγκράτησης φερτών, έργο και ειδική διατομή κτήματος Νάσιουτζικ – συμβολή υφιστάμενου ρέματος Παλλήνης, έργο συναρμογής υφιστάμενου τεχνικού Λεωφόρου Σπάτων, διευθέτηση ρέματος Καλλιτεχνούπολης και Διασταύρωσης 1, διευθέτηση ρέματος Βαλανάρη και συμβάλλοντα σε αυτό (Μύλου και Αγ. Παρασκευής), φυτεύσεις και ανάπλαση περιβάλλοντος χώρου κατάντη τμήματος ρέματος Ραφήνας.
Για το έργο έχουν προβλεφθεί απαλλοτριώσεις εκτάσεων 728.002,98 τ.μ.. Παράλληλα για τις ανάγκες του έργου προβλέπεται η μετατόπιση δικτύων τηλεπικοινωνιών, ύδρευσης (ΕΥΔΑΠ), υδροδότησης (Δήμου Ραφήνας-Πικερμίου), ηλεκτροδότησης (ΔΕΔΔΗΕ), αρχαιολογικές έρευνες κ.α.
