Με τον χρόνο να μετράει αντίστροφα έως τις 30 Ιουνίου 2026 όπου και πέφτει η αυλαία για το Εξοικονομώ 2025, συνεργεία, μηχανικοί, δικαιούχοι και υπηρεσίες του Δημοσίου έχουν «πατήσει γκάζι» προκειμένου να προλάβουν να ολοκληρώσουν τα προγραμματισμένα έργα. Παρότι τα στοιχεία δείχνουν ότι το πρόγραμμα αρχίζει να αποκτά πραγματική δυναμική, η αγορά παραμένει ανήσυχη για το εάν θα επιτευχθεί ο στόχος των 12.000 ολοκληρωμένων ενεργειακών αναβαθμίσεων κατοικιών μέχρι το καλοκαίρι του 2026.
Πώς προχωράει το πρόγραμμα «Εξοικονομώ 2025»
Η μεγάλη εικόνα δείχνει ότι το πρόγραμμα έχει πλέον περάσει από τη φάση των αιτήσεων στη φάση των πραγματικών εκταμιεύσεων και της ενεργοποίησης των έργων. Σύμφωνα με πληροφορίες, περισσότεροι από 36.500 δικαιούχοι έχουν ήδη λάβει προκαταβολή επιχορήγησης συνολικού ύψους πάνω από μισό δισ. ευρώ. Εντούτοις, ο τελικός αριθμός ενεργών δικαιούχων υπολογίζεται περί τους 35.500 καθώς περίπου 1.500 δικαιούχοι βρίσκονται σε διαδικασία απένταξης.
Από αυτούς, περισσότεροι από ένας στους δύο, ή δηλαδή, συνολικά, περισσότεροι από 17.000 ωφελούμενοι έχουν ήδη καταβάλει προκαταβολές επιχορήγησης προς προμηθευτές, συνολικού ύψους περίπου 246 εκατ. ευρώ. Ταυτόχρονα, περισσότεροι από 5.000 δικαιούχοι βρίσκονται ήδη σε φάση υλοποίησης εργασιών έχοντας διακινήσει προκαταβολές επιχορήγησης προς προμηθευτές, κάτι που σημαίνει ότι χιλιάδες παρεμβάσεις έχουν πλέον περάσει στο κατασκευαστικό στάδιο.
Κλειδί η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου
Βασικό σημείο-κλειδί για την πρόοδο του Εξοικονομώ 2025 θεωρείται η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου (ΗΤΚ). Μέχρι σήμερα, περισσότεροι από 35.000 δικαιούχοι έχουν ολοκληρώσει την καταχώρησή της, ενώ άλλοι περίπου 100 βρίσκονται ακόμη στη διαδικασία ολοκλήρωσης. Η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου αποτελεί ίσως το πιο δύσκολο, χρονοβόρο και κοστοβόρο στάδιο του προγράμματος. Για να ολοκληρωθεί απαιτούνται έλεγχοι νομιμότητας, αποτύπωση σχεδίων, συλλογή εγγράφων, συνεργασία με μηχανικούς και σε πολλές περιπτώσεις διόρθωση πολεοδομικών εκκρεμοτήτων που μπορεί να υπάρχουν εδώ και δεκαετίες σε ένα ακίνητο. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις όπου ιδιοκτήτες αναγκάζονται να προχωρήσουν σε πρόσθετες δαπάνες μόνο και μόνο για να μπορέσουν να ολοκληρώσουν την ΗΤΚ και να συνεχίσουν στο πρόγραμμα.
Για αυτόν τον λόγο, στελέχη της αγοράς θεωρούν ότι οι περίπου 35.000 ολοκληρωμένες Ηλεκτρονικές Ταυτότητες αποτελούν ίσως τον πιο αξιόπιστο δείκτη ότι το πρόγραμμα διαθέτει πραγματικό βάθος και ότι μεγάλο μέρος των ωφελούμενων έχει σοβαρή πρόθεση να προχωρήσει τελικά στις ενεργειακές παρεμβάσεις.
Την ίδια στιγμή, τα πρώτα έργα αρχίζουν να περνούν στο τελικό στάδιο ολοκλήρωσης. Μέχρι σήμερα, περίπου 700 ωφελούμενοι έχουν είτε προχωρήσει σε κλήρωση για Β’ ενεργειακή επιθεώρηση, είτε έχουν ήδη ολοκληρώσει τη Β’ ενεργειακή επιθεώρηση και έχουν υποβάλει αίτημα για έλεγχο τελικής εκταμίευσης.
Ανησυχία στην αγορά για τον διαθέσιμο χρόνο
Παράγοντες της αγοράς κάνουν λόγο για τεράστια πίεση σε όλη την αλυσίδα της αγοράς: από τους μηχανικούς και τους ενεργειακούς επιθεωρητές μέχρι τα συνεργεία αλουμινίων, θερμοπροσόψεων, αντλιών θερμότητας και φωτοβολταϊκών συστημάτων με δεδομένο πως ταυτόχρονα με το Εξοικονομώ 2025 τον ίδιο ορίζοντα ολοκλήρωσης έχουν και τα Εξοικονομώ 2021, Εξοικονομώ 2023, Εξοικονομώ – Επιχειρώ και Εξοικονομώ Ανακαινίζω Νέων καθώς και το Αλλάζω Σύστημα Θέρμανσης και Θερμοσίφωνα.
Το μεγαλύτερο στοίχημα, τονίζουν, εντοπίζεται στα συνεργεία και κυρίως στα κουφώματα. Σύμφωνα με στελέχη του κλάδου, οι χρόνοι παράδοσης έχουν εκτοξευθεί. Σε αρκετές περιπτώσεις, αν ένας ιδιοκτήτης ζητήσει ειδικό τύπο κουφωμάτων ή συγκεκριμένο χρώμα λόγω και των περιορισμών που έχουν συχνά οι πολυκατοικίες, η αναμονή μπορεί να φτάσει ακόμη και τους δύο ή δυόμισι μήνες μόνο για την παραγωγή και παράδοση των υλικών.
Οι επαγγελματίες της αγοράς τονίζουν ότι το καθαρό διάστημα εργασιών μέσα σε μια κατοικία δεν είναι τεράστιο, μπορεί να κυμαίνεται από τέσσερις ή πέντε ημέρες έως δύο εβδομάδες, ανάλογα με το εύρος των παρεμβάσεων. Το ζήτημα όμως είναι ότι χιλιάδες ιδιοκτήτες προσπαθούν ταυτόχρονα να βρουν συνεργεία, τεχνικούς και διαθέσιμα υλικά. Έτσι δημιουργείται ένα κύμα συμφόρησης που προκαλείται από την ταυτόχρονη υλοποίηση όλων των διαφορετικών προγραμμάτων ενεργειακής εξοικονόμησης. Πηγές της αγοράς τονίζουν, δε, πως αν και δεν υπάρχει ενημέρωση για νέες παρατάσεις, σχεδόν όλοι οι επαγγελματίες του κλάδου θεωρούν βέβαιο ότι αργά ή γρήγορα θα δοθεί κάποια μορφή χρονικής ευελιξίας. Όπως εξηγούν, διαφορετικά ένα μεγάλο ποσοστό έργων είναι πρακτικά αδύνατο να ολοκληρωθεί μέσα στις σημερινές προθεσμίες.
