Από τον υπολογιστή θα μπορούν από τις 18 Σεπτεμβρίου να ξεκινούν οι ιδιοκτήτες τη διαδικασία για τη διόρθωση λαθών στα γεωμετρικά στοιχεία των ακινήτων τους στο Κτηματολόγιο. Η αλλαγή αφορά περιπτώσεις όπως ένα διαφορετικό εμβαδόν από αυτό που προκύπτει από την αποτύπωση του μηχανικού ή ένα λανθασμένο όριο στον κτηματολογικό χάρτη, ενώ ειδική διαδικασία προβλέπεται όταν η διόρθωση επηρεάζει και γειτονικό ακίνητο.
Η ημερομηνία της 18ης Σεπτεμβρίου είχε ανακοινωθεί ήδη από τα τέλη Αυγούστου, ωστόσο πλέον έχουν καθοριστεί και οι λεπτομέρειες εφαρμογής. Στις 8 Σεπτεμβρίου δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β΄ 5454 η απόφαση 440/9 του Διοικητικού Συμβουλίου του Ελληνικού Κτηματολογίου, η οποία περιγράφει τη διαδικασία που θα ακολουθείται μέσω της πλατφόρμας «metavoles». Η ηλεκτρονική διαδικασία δεν σταματά στην αρχική αίτηση καθώς μέσω της πλατφόρμας προβλέπεται να υποβάλλονται και οι αντιρρήσεις ή οι προσφυγές που μπορεί να ακολουθήσουν.
Πώς θα γίνεται η διόρθωση από τις 18 Σεπτεμβρίου
Ο ιδιοκτήτης που διαπιστώνει πρόβλημα στα γεωμετρικά στοιχεία του ακινήτου θα μπορεί να υποβάλει την αίτησή του ηλεκτρονικά, χρησιμοποιώντας τους κωδικούς Taxisnet. Την αίτηση μπορεί να υποβάλει και εξουσιοδοτημένο πρόσωπο, ενώ δυνατότητα υποβολής έχει, με σχετική εξουσιοδότηση, και ο μηχανικός που έχει αναλάβει τη σύνταξη και ηλεκτρονική υποβολή του Διαγράμματος Γεωμετρικών Μεταβολών.
Αυτό που αλλάζει επομένως είναι κυρίως η διαδρομή που ακολουθεί ο φάκελος. Η υπόθεση ξεκινά ηλεκτρονικά και μέσα από το ίδιο σύστημα μπορούν να ακολουθήσουν τα επόμενα στάδια, εφόσον προκύψει διαφωνία ή απορριφθεί το αίτημα. Δεν αλλάζει, ωστόσο, η ανάγκη τεκμηρίωσης της διόρθωσης. Δηλαδή, όταν το ζήτημα αφορά τη θέση, τα όρια ή το εμβαδόν του ακινήτου, πρέπει να υπάρχουν τα τεχνικά στοιχεία που δείχνουν ποια αλλαγή ζητείται στην κτηματολογική βάση.
Λάθη σε εμβαδόν και όρια ακινήτων
Μία από τις περιπτώσεις που μπορεί να οδηγήσουν σε διόρθωση αφορά οικόπεδο στο οποίο η νέα αποτύπωση του μηχανικού δείχνει διαφορετικό εμβαδόν από εκείνο που έχει καταχωριστεί στο Κτηματολόγιο. Εφόσον η απόκλιση απαιτεί διόρθωση της γεωμετρικής εγγραφής, από τις 18 Σεπτεμβρίου ο ιδιοκτήτης θα μπορεί να κινήσει τη σχετική διαδικασία ηλεκτρονικά, αντί να απευθύνεται στο αρμόδιο Κτηματολογικό Γραφείο.
Πιο σύνθετη είναι η περίπτωση ενός λάθους στα όρια. Έστω ότι από την αποτύπωση προκύπτει ότι η γραμμή που χωρίζει δύο οικόπεδα βρίσκεται σε διαφορετική θέση από αυτή που εμφανίζεται στον κτηματολογικό χάρτη. Η διόρθωση που ζητά ο ένας ιδιοκτήτης μπορεί τότε να μεταβάλλει ταυτόχρονα τη γεωμετρική εικόνα του διπλανού ακινήτου. Σε αυτή την περίπτωση ο δεύτερος ιδιοκτήτης δεν μένει εκτός διαδικασίας, αλλά ενημερώνεται για την αίτηση και έχει τη δυνατότητα να διαφωνήσει με τη μεταβολή και να καταθέσει τα στοιχεία που στηρίζουν τη θέση του.
Υπάρχουν βέβαια και περιπτώσεις στις οποίες οι ιδιοκτήτες των δύο ακινήτων συμφωνούν ως προς το πραγματικό όριο. Η συναίνεση απλοποιεί την εξέλιξη της υπόθεσης, χωρίς όμως να καταργεί την ανάγκη να αποτυπωθεί σωστά η μεταβολή και να ακολουθηθεί η προβλεπόμενη διαδικασία ώστε να ενημερωθεί η κτηματολογική βάση.
Τι γίνεται όταν ο γείτονας διαφωνεί
Το νέο σύστημα προβλέπει ηλεκτρονική υποβολή αντιρρήσεων από τους ιδιοκτήτες που επηρεάζονται από τη διόρθωση. Ο επηρεαζόμενος ιδιοκτήτης μπορεί να καταθέσει αιτιολογημένη αντίρρηση και να προσκομίσει τα στοιχεία με τα οποία αμφισβητεί την αλλαγή που ζητείται. Κατά την υποβολή της αντίρρησης δηλώνει ή επιβεβαιώνει και τη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου του, στην οποία γίνονται στη συνέχεια οι σχετικές κοινοποιήσεις.
Αντίστοιχα, η ηλεκτρονική διαδικασία προβλέπει και τα επόμενα βήματα όταν η υπόθεση δεν κλείσει με την πρώτη απόφαση. Μετά την εξέταση της αίτησης και των τυχόν αντιρρήσεων υπάρχουν τα προβλεπόμενα στάδια αμφισβήτησης, ενώ μετά την απόφαση του δευτεροβάθμιου οργάνου ο ενδιαφερόμενος που έχει έννομο συμφέρον μπορεί να προσφύγει στον αρμόδιο Κτηματολογικό Δικαστή. Η αίτηση για την εγγραφή της προσφυγής στα κτηματολογικά βιβλία υποβάλλεται ηλεκτρονικά.
Δεν περνούν όλες οι υποθέσεις αμέσως στο νέο καθεστώς
Το ΦΕΚ προβλέπει και μια εξαίρεση για την πρώτη περίοδο εφαρμογής. Εξαίρεση προβλέπεται για τις περιπτώσεις στις οποίες το ακίνητο που αφορά η διόρθωση ή κάποιο από τα γειτονικά ακίνητα που επηρεάζονται ανήκει στο Ελληνικό Δημόσιο ή σε φορέα της Γενικής Κυβέρνησης. Σε αυτές τις περιπτώσεις θα εξακολουθήσει προσωρινά να εφαρμόζεται η σημερινή διαδικασία, μέχρι να εκδοθεί η σχετική απόφαση του υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
Υπάρχει επίσης μία ακόμη εκκρεμότητα που αφορά τις αποκλίσεις στο εμβαδόν. Το θεσμικό πλαίσιο προβλέπει την έκδοση ξεχωριστής απόφασης για τον καθορισμό της αποδεκτής απόκλισης εμβαδού. Μέχρι να τεθεί σε ισχύ η συγκεκριμένη απόφαση, οι υποθέσεις εξετάζονται με το μεταβατικό καθεστώς που περιγράφεται στο ΦΕΚ. Αυτό έχει σημασία για τους ιδιοκτήτες, καθώς μια διαφορά στα τετραγωνικά δεν αντιμετωπίζεται αυτομάτως ως περίπτωση που απαιτεί την ίδια διαδικασία ανεξάρτητα από το μέγεθος και τα χαρακτηριστικά της.
Οι διορθώσεις πριν από τη μεταβίβαση
Τα λάθη στα γεωμετρικά στοιχεία έρχονται συχνά στην επιφάνεια όταν ένα ακίνητο πρόκειται να πωληθεί, να μεταβιβαστεί με γονική παροχή ή να αποτελέσει αντικείμενο άλλης πράξης. Στο στάδιο αυτό μπορεί να διαπιστωθεί ότι το εμβαδόν ή τα όρια που εμφανίζονται στο Κτηματολόγιο δεν συμφωνούν με την τεχνική αποτύπωση και ότι απαιτείται προηγουμένως διόρθωση της κτηματολογικής εγγραφής.
Η διαδικασία που ενεργοποιείται στις 18 Σεπτεμβρίου μεταφέρει ηλεκτρονικά ένα κομμάτι που μέχρι σήμερα απαιτούσε επίσκεψη στο Κτηματολογικό Γραφείο. Δεν περιορίζεται, μάλιστα, στην υποβολή της αρχικής αίτησης, καθώς στην πλατφόρμα περνούν και οι αντιρρήσεις και οι προσφυγές που μπορεί να ακολουθήσουν. Οι πιο σύνθετες υποθέσεις παραμένουν εκείνες στις οποίες η αλλαγή των ορίων ενός ακινήτου επηρεάζει και το γειτονικό, καθώς τότε στη διαδικασία συμμετέχει και ο όμορος ιδιοκτήτης.
