Την ανάπτυξη ενός ενιαίου ψηφιακού συστήματος για την παρακολούθηση των καθαρισμών ρεμάτων, σε συνδυασμό με την προώθηση τουλάχιστον 14 στρατηγικών σχεδίων αντιπλημμυρικής προστασίας, περιλαμβάνει ο σχεδιασμός του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας για την περίοδο έως το τέλος του 2027.
Οι παρεμβάσεις αποτυπώνονται στο Σχέδιο Δημοσιονομικού Προγραμματισμού της Ελλάδας για το 2027, το οποίο υποβλήθηκε τον Οκτώβριο στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και περιλαμβάνει συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα για την ενίσχυση της πρόληψης απέναντι σε πλημμυρικά φαινόμενα.
Σύμφωνα με το έγγραφο και όπως είχε ανακοινωθεί και πρόσφατα από το αρμόδιο υπουργείο, έχει ήδη ολοκληρωθεί η συλλογή στοιχείων από όλες τις Περιφέρειες σχετικά με τον τρόπο καταγραφής και παρακολούθησης των εργασιών καθαρισμού ρεμάτων. Τα δεδομένα αυτά θα αποτελέσουν τη βάση για τη δημιουργία της νέας ψηφιακής εφαρμογής, η οποία σχεδιάζεται να τεθεί σε πλήρη λειτουργία έως τον Δεκέμβριο του 2027.
Παράλληλα, προβλέπεται η προώθηση τουλάχιστον 14 στρατηγικών σχεδίων αντιπλημμυρικής προστασίας, με αντικείμενο την αξιολόγηση των ευάλωτων περιοχών και την ιεράρχηση των αναγκαίων παρεμβάσεων.
Πώς θα παρακολουθούνται οι καθαρισμοί ρεμάτων
Η νέα ψηφιακή εφαρμογή προορίζεται για την παρακολούθηση των εργασιών καθαρισμού ρεμάτων που πραγματοποιούνται από τις Περιφέρειες, με στόχο την καλύτερη καταγραφή των παρεμβάσεων και την υποστήριξη του προγραμματισμού τους. Μέχρι σήμερα, οι Περιφέρειες χρησιμοποιούν διαφορετικές διαδικασίες και μέσα για την καταγραφή και την παρακολούθηση των σχετικών εργασιών. Στο πλαίσιο της προετοιμασίας του νέου συστήματος, το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας συγκέντρωσε στοιχεία από το σύνολο των Περιφερειών σχετικά με τις υφιστάμενες πρακτικές.
Η συλλογή των δεδομένων ολοκληρώθηκε έως το τέλος του τρίτου τριμήνου του 2026, σύμφωνα με το δημοσιονομικό σχέδιο. Το επόμενο βήμα είναι η οριστικοποίηση των τεχνικών προδιαγραφών της εφαρμογής, η οποία προγραμματίζεται για τον Νοέμβριο του 2026. Η πλήρης λειτουργία του συστήματος τοποθετείται χρονικά στον Δεκέμβριο του 2027. Η εφαρμογή σχεδιάζεται να υποστηρίξει την παρακολούθηση των εργασιών πρόληψης και την τεκμηριωμένη ιεράρχηση παρεμβάσεων για την προστασία οικισμών και κρίσιμων υποδομών.
Τα 14 στρατηγικά σχέδια αντιπλημμυρικής προστασίας
Στον ίδιο σχεδιασμό περιλαμβάνεται η προώθηση τουλάχιστον 14 στρατηγικών σχεδίων αντιπλημμυρικής προστασίας, τα οποία θα βασίζονται στα εγκεκριμένα Σχέδια Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας και στις απαιτήσεις της ευρωπαϊκής Οδηγίας 2007/60/ΕΚ.
Τα σχέδια θα επικεντρώνονται στην αξιολόγηση της τρωτότητας περιοχών και υποδομών απέναντι στον πλημμυρικό κίνδυνο, στον προσδιορισμό μέτρων περιορισμού των επιπτώσεων και στην ιεράρχηση των αναγκαίων μελετών και επενδύσεων. Για την επιλογή των παρεμβάσεων προβλέπεται να λαμβάνονται υπόψη τεχνικά, οικονομικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά κριτήρια.
Ο ρόλος των περιφερειών και το νέο πλαίσιο πρόληψης
Οι παρεμβάσεις εντάσσονται στο ευρύτερο πλαίσιο ενίσχυσης της πρόληψης και του συντονισμού των αρμόδιων φορέων πολιτικής προστασίας. Στο δημοσιονομικό σχέδιο γίνεται αναφορά στον νόμο 5281/2026, γνωστό ως «Ενεργή Μάχη», ο οποίος προβλέπει, μεταξύ άλλων, υποχρεωτικό σχεδιασμό πρόληψης από δήμους και περιφέρειες, αξιολόγηση κινδύνων και ενίσχυση του συντονισμού μεταξύ των υπηρεσιών.
Η νέα ψηφιακή εφαρμογή για τους καθαρισμούς ρεμάτων συνδέεται με αυτή την προσπάθεια, καθώς η συστηματική καταγραφή των εργασιών μπορεί να υποστηρίξει τον έλεγχο της προόδου τους και τον προγραμματισμό των επόμενων παρεμβάσεων. Παράλληλα, τα στρατηγικά σχέδια αντιπλημμυρικής προστασίας προορίζονται να αποτελέσουν εργαλείο για τον προσδιορισμό των αναγκών σε μελέτες και υποδομές, με βάση την επικινδυνότητα και τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής.
Το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Κινδύνων Καταστροφών
Στον ευρύτερο σχεδιασμό για την αντιπλημμυρική προστασία εντάσσεται και το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Κινδύνων Καταστροφών, το οποίο θα αποτελέσει το κοινό πλαίσιο για τον συντονισμό των αρμόδιων φορέων, από την πρόληψη και την προετοιμασία έως την αντιμετώπιση και την αποκατάσταση των επιπτώσεων φυσικών καταστροφών.
Σύμφωνα με το Σχέδιο Δημοσιονομικού Προγραμματισμού της Ελλάδας για το 2027, η τελική εκδοχή του έχει ήδη ολοκληρωθεί, όπως και η διαβούλευση με τους εμπλεκόμενους φορείς, ενώ εκκρεμούν η επίσημη υιοθέτηση και η εφαρμογή του. Στις επόμενες παρεμβάσεις περιλαμβάνεται επίσης η ανάπτυξη ψηφιακού οδηγού σχεδιασμού έκτακτης ανάγκης για τους πολίτες, με πρόβλεψη για την προσβασιμότητα των ατόμων με αναπηρία.
Τα επόμενα ορόσημα έως το τέλος του 2027
Το πρώτο συγκεκριμένο ορόσημο αφορά τον Νοέμβριο του 2026, οπότε αναμένεται να ολοκληρωθούν οι τεχνικές προδιαγραφές της ψηφιακής εφαρμογής για την παρακολούθηση των καθαρισμών ρεμάτων.
Η πλήρης λειτουργία της προγραμματίζεται για τον Δεκέμβριο του 2027, ενώ στο ίδιο χρονικό διάστημα προβλέπεται να προχωρήσουν τα τουλάχιστον 14 στρατηγικά σχέδια αντιπλημμυρικής προστασίας. Για την εφαρμογή παραμένουν προς εξειδίκευση οι δυνατότητες καταγραφής και παρακολούθησης των εργασιών, ενώ για τα στρατηγικά σχέδια εκκρεμεί η δημοσιοποίηση των περιοχών που θα καλύπτουν και των παρεμβάσεων που θα προτεραιοποιηθούν.
Τα επόμενα βήματα θα δείξουν πώς ο σχεδιασμός θα μεταφραστεί σε συγκεκριμένες διαδικασίες παρακολούθησης των καθαρισμών ρεμάτων και σε προτεραιότητες για τις αναγκαίες αντιπλημμυρικές υποδομές.
