Μετά την ολοκλήρωση της δημόσιας διαβούλευσης και την υποβολή 247 σχολίων, το ΥΠΕΝ φέρεται να διατηρεί τον βασικό σχεδιασμό για την πρόσβαση των κέντρων δεδομένων στο ηλεκτρικό σύστημα. Στο επίκεντρο βρίσκονται η οικονομική επάρκεια των επενδυτών, το κόστος των έργων σύνδεσης και η εξασφάλιση πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας. Τι προβλέπει το σχέδιο νόμου και ποιες αλλαγές εξετάζονται πριν από την κατάθεσή του στη Βουλή.
Τη βασική κατεύθυνση του νέου θεσμικού πλαισίου για τη σύνδεση Κέντρων Δεδομένων (Data Centers) στο ελληνικό ηλεκτρικό σύστημα φέρεται να διατηρεί το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, παρά τις παρατηρήσεις που κατατέθηκαν κατά τη δημόσια διαβούλευση.
Η διαβούλευση ολοκληρώθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2026, ενώ σύμφωνα με νεότερες πληροφορίες της 29ης Οκτωβρίου υποβλήθηκαν συνολικά 247 σχόλια επί του σχεδίου νόμου.
Το ΥΠΕΝ εξετάζει τις παρατηρήσεις της αγοράς, χωρίς ωστόσο να φαίνεται ότι προσανατολίζεται σε ουσιαστική χαλάρωση των κριτηρίων που αποσκοπούν στον περιορισμό των μη ώριμων επενδυτικών σχεδίων.
Ο βασικός στόχος είναι να εξασφαλιστεί ότι ο διαθέσιμος ηλεκτρικός χώρος δεσμεύεται από επενδύσεις που διαθέτουν πραγματική δυνατότητα υλοποίησης και όχι από αιτήσεις που ενδέχεται να παραμείνουν ανενεργές.
Οι σχετικές διατάξεις αποτελούν ακόμη προτάσεις νομοθετικού περιεχομένου και δεν έχουν τεθεί σε ισχύ με το νέο νομοσχέδιο. Η τελική διαμόρφωσή τους θα προκύψει μετά την κοινοβουλευτική διαδικασία.
Αιτήματα σύνδεσης άνω των 10 GW – Πίεση στο ηλεκτρικό σύστημα
Το έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον για την κατασκευή νέων data centers έχει δημιουργήσει σημαντικές προκλήσεις για τον προγραμματισμό των ηλεκτρικών υποδομών.
Σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες που επικαλούνται στοιχεία της αγοράς, η συνολική ισχύς των αιτημάτων σύνδεσης για κέντρα δεδομένων που έχουν κατατεθεί στον ΑΔΜΗΕ υπερβαίνει πλέον τα 10 GW.
Για λόγους σύγκρισης, το μέσο ωριαίο ηλεκτρικό φορτίο της Ελλάδας αναφέρεται ότι κυμαίνεται περίπου μεταξύ 5 και 5,5 GW.
Η σύγκριση αυτή καταδεικνύει το μέγεθος της δυνητικής ζήτησης, αλλά απαιτεί προσεκτική ερμηνεία.
Η συνολική αιτούμενη ισχύς των 10 GW δεν ισοδυναμεί με πραγματική ταυτόχρονη κατανάλωση, ούτε συνεπάγεται ότι όλα τα έργα θα υλοποιηθούν ή θα λειτουργούν ταυτόχρονα στη μέγιστη ισχύ τους.
Ωστόσο, η συσσώρευση αιτήσεων μπορεί να επηρεάσει τον σχεδιασμό του Συστήματος Μεταφοράς και τη διαχείριση των διαθέσιμων δυνατοτήτων σύνδεσης.
Για τον λόγο αυτό το ΥΠΕΝ προτείνει αυστηρότερα κριτήρια οικονομικής και τεχνικής ωριμότητας.
Εγγυητική επιστολή 200.000 ευρώ ανά MW
Μία από τις βασικές προβλέψεις του σχεδίου νόμου αφορά την υποχρέωση κατάθεσης εγγυητικής επιστολής για τη χορήγηση σύνδεσης.
Το ύψος της εγγυητικής προβλέπεται σε 200.000 ευρώ ανά MW αιτούμενης ισχύος.
Το οικονομικό μέγεθος της υποχρέωσης είναι σημαντικό, ιδιαίτερα για μεγάλες εγκαταστάσεις.
| Αιτούμενη ισχύς data center | Εγγυητική επιστολή |
|---|---|
| 5 MW | 1 εκατ. € |
| 10 MW | 2 εκατ. € |
| 20 MW | 4 εκατ. € |
| 50 MW | 10 εκατ. € |
| 100 MW | 20 εκατ. € |
| 200 MW | 40 εκατ. € |
Τα ποσά υπολογίζονται βάσει της προβλεπόμενης εγγυητικής των 200.000 €/MW και είναι ενδεικτικά, με την επιφύλαξη της τελικής νομοθετικής διατύπωσης.
Η εγγυητική δεν ταυτίζεται με οριστική δαπάνη κατασκευής. Αποτελεί χρηματοοικονομική εξασφάλιση που δεσμεύει την επένδυση και συνδέεται με την τήρηση των προβλεπόμενων υποχρεώσεων.
Η προτεινόμενη ρύθμιση αποσκοπεί στον περιορισμό αιτήσεων που κατατίθενται χωρίς επαρκή οικονομική υποστήριξη ή σαφές χρονοδιάγραμμα υλοποίησης.
Κριτήριο κύκλου εργασιών για τους επενδυτές
Πέρα από την εγγυητική επιστολή, το νομοσχέδιο περιλαμβάνει οικονομικά κριτήρια για τη διαπίστωση της επάρκειας των φορέων ανάπτυξης.
Σύμφωνα με το σχέδιο που παρουσιάστηκε κατά τη διαβούλευση, για έργα που πρόκειται να συνδεθούν στο Σύστημα Μεταφοράς του ΑΔΜΗΕ προβλέπεται έλεγχος του κύκλου εργασιών του επενδυτή σε σχέση με το εκτιμώμενο κόστος κατασκευής του data center.
Το προτεινόμενο κριτήριο προβλέπει κύκλο εργασιών μεγαλύτερο από το 30% του κόστους κατασκευής.
Με κόστος αναφοράς 10 εκατ. ευρώ ανά MW, ένα υποθετικό κέντρο δεδομένων ισχύος 50 MW θα είχε εκτιμώμενο κόστος αναφοράς 500 εκατ. ευρώ και απαιτούμενο κύκλο εργασιών άνω των 150 εκατ. ευρώ.
Το παράδειγμα δείχνει τον βαθμό οικονομικής επάρκειας που επιδιώκεται να εξασφαλιστεί πριν από τη δέσμευση σημαντικής ηλεκτρικής ισχύος.
Σύμφωνα με τις νεότερες πληροφορίες, το ΥΠΕΝ δεν προσανατολίζεται στην κατάργηση της βασικής αυτής προϋπόθεσης, παρότι αξιολογεί τις παρατηρήσεις που υποβλήθηκαν.
Η τελική διατύπωση, οι ειδικές εξαιρέσεις και οι προϋποθέσεις εφαρμογής θα προσδιοριστούν από το κείμενο που θα κατατεθεί στη Βουλή.
Το κόστος σύνδεσης θα επιβαρύνει τον επενδυτή
Ιδιαίτερη σημασία παρουσιάζει η πρόβλεψη για την πλήρη ανάληψη του κόστους σύνδεσης από τον φορέα ανάπτυξης του data center.
Σύμφωνα με την επίσημη παρουσίαση του ΥΠΕΝ, οι επενδυτές θα καλύπτουν:
- Το κόστος των έργων σύνδεσης με το ηλεκτρικό δίκτυο ή το Σύστημα Μεταφοράς.
- Τις αναγκαίες υποδομές που απαιτούνται για τη σύνδεση της εγκατάστασης.
- Τα έργα ενίσχυσης του ηλεκτρικού συστήματος που προκαλούνται αποκλειστικά από τη σύνδεση του συγκεκριμένου κέντρου δεδομένων.
Η πρόβλεψη αποσκοπεί στο να μην επιβαρύνονται οι υπόλοιποι χρήστες του συστήματος με το κόστος υποδομών που εξυπηρετούν συγκεκριμένες μεγάλες ιδιωτικές καταναλώσεις.
Για τους επενδυτές και τους τεχνικούς συμβούλους, αυτό σημαίνει ότι η οικονομική αξιολόγηση δεν μπορεί να περιορίζεται στο κόστος κατασκευής του κτιρίου, των ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων και του υπολογιστικού εξοπλισμού.
Πρέπει επίσης να συνεκτιμάται το κόστος των έργων υψηλής ή μέσης τάσης, των υποσταθμών, των γραμμών σύνδεσης και των ενδεχόμενων αποκλειστικών ενισχύσεων του συστήματος.
Η τελική κατανομή των σχετικών δαπανών θα προκύπτει από το οριστικό νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο και τους όρους σύνδεσης κάθε έργου.
Υποχρεωτική κάλυψη του 60% της ετήσιας κατανάλωσης από ΑΠΕ
Ένας ακόμη βασικός άξονας του νομοσχεδίου είναι η ενεργειακή τροφοδοσία των νέων κέντρων δεδομένων.
Το ΥΠΕΝ προτείνει κάθε νέο data center να εξασφαλίζει κάλυψη τουλάχιστον 60% της συνολικής ετήσιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.
Η προσέγγιση συνδέεται με το μοντέλο Bring Your Own Power, δηλαδή την ευθύνη του επενδυτή να εξασφαλίζει σημαντικό μέρος της ηλεκτρικής ενέργειας που απαιτεί η λειτουργία της εγκατάστασης.
Η κάλυψη μπορεί να συνδέεται με επενδύσεις σε μονάδες ΑΠΕ, με διμερείς συμβάσεις προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας (Power Purchase Agreements – PPAs) ή με άλλους μηχανισμούς που θα εξειδικευτούν στο τελικό πλαίσιο.
Το 60% αφορά την ετήσια κατανάλωση και δεν πρέπει να ερμηνεύεται αυτομάτως ως απαίτηση συνεχούς τροφοδότησης κατά 60% από ΑΠΕ σε κάθε ώρα λειτουργίας.
Η διάκριση είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς τα data centers παρουσιάζουν υψηλή διαθεσιμότητα και συχνά σχετικά σταθερό φορτίο, ενώ η παραγωγή από φωτοβολταϊκά και αιολικά μεταβάλλεται κατά τη διάρκεια της ημέρας και του έτους.
Εξετάζονται διαφοροποιήσεις ανά τεχνολογία ΑΠΕ
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που δημοσιοποιήθηκαν μετά τη διαβούλευση, το ΥΠΕΝ εξετάζει το ενδεχόμενο διαφοροποιήσεων των σχετικών κινήτρων ανάλογα με την τεχνολογία παραγωγής από ΑΠΕ.
Ειδικότερα, αναφέρεται ότι εξετάζεται ευνοϊκότερη αξιολόγηση ενεργειακών σχημάτων που περιλαμβάνουν αιολική παραγωγή.
Η προσέγγιση αυτή συνδέεται με το διαφορετικό προφίλ παραγωγής των αιολικών εγκαταστάσεων σε σχέση με τα φωτοβολταϊκά.
Η φωτοβολταϊκή παραγωγή συγκεντρώνεται κυρίως στις ώρες ηλιοφάνειας, κατά τις οποίες το ηλεκτρικό σύστημα αντιμετωπίζει ήδη, σε ορισμένες περιόδους, αυξημένες ανάγκες περιορισμού παραγωγής.
Αντίθετα, η αιολική παραγωγή μπορεί να κατανέμεται σε περισσότερες ώρες του εικοσιτετραώρου, χωρίς όμως να εξασφαλίζει σταθερή παραγωγή.
Η αξιοποίηση συνδυασμών τεχνολογιών ΑΠΕ και αποθήκευσης μπορεί να βελτιώσει την αντιστοίχιση παραγωγής και κατανάλωσης.
Προς το παρόν, δεν έχει επαληθευτεί οριστική διάταξη που να θεσπίζει συγκεκριμένη πρόσθετη μοριοδότηση ή ποσοστιαίο πλεονέκτημα για τα αιολικά έργα.
Data centers άνω των 200 MW: Ειδική προτεραιότητα με αυστηρές προϋποθέσεις
Το σχέδιο νόμου περιλαμβάνει επίσης ειδική πρόβλεψη για πολύ μεγάλες επενδύσεις κέντρων δεδομένων.
Για εγκαταστάσεις με μέγιστη ισχύ κατανάλωσης άνω των 200 MW, προτείνεται δυνατότητα απόλυτης προτεραιότητας στην αξιολόγηση του αιτήματος σύνδεσης, υπό συγκεκριμένες ενεργειακές προϋποθέσεις.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η εξασφάλιση παραγωγικής ή αποθηκευτικής υποδομής που θα μπορεί να υποστηρίζει τουλάχιστον το 80% της μέγιστης ισχύος κατανάλωσης, σύμφωνα με τους ειδικότερους όρους του σχεδίου.
Η πρόβλεψη συνδέεται με εγκαταστάσεις ιδιαίτερα υψηλής ηλεκτρικής ζήτησης και αποσκοπεί στη μείωση των επιπτώσεών τους στο ηλεκτρικό σύστημα.
Η ειδική προτεραιότητα δεν ισοδυναμεί με αυτόματη έγκριση σύνδεσης ούτε απαλλάσσει τους επενδυτές από τις λοιπές απαιτήσεις αδειοδότησης.
Τι αλλάζει στην τεχνική προετοιμασία των επενδύσεων
Οι προτεινόμενοι κανόνες μεταβάλλουν ουσιαστικά τις παραμέτρους που πρέπει να εξετάζονται κατά τον σχεδιασμό ενός νέου data center.
Για τους ηλεκτρολόγους και μηχανολόγους μηχανικούς, τους ενεργειακούς μελετητές και τις εταιρείες ανάπτυξης υποδομών, τα βασικά ζητήματα είναι:
Ηλεκτρική σύνδεση: Αξιολόγηση της διαθέσιμης ισχύος, επιλογή σημείου σύνδεσης, υποσταθμών και αναγκαίων ενισχύσεων δικτύου.
Ενεργειακό ισοζύγιο: Εκτίμηση της ετήσιας ηλεκτρικής κατανάλωσης και σχεδιασμός του τρόπου κάλυψής της από ΑΠΕ.
Συμβάσεις προμήθειας: Εξέταση των απαιτούμενων PPAs και της διάρκειας των ενεργειακών συμβάσεων.
Αποθήκευση ενέργειας: Αξιολόγηση τεχνολογιών αποθήκευσης και άλλων λύσεων ευελιξίας, ανάλογα με τις ανάγκες της εγκατάστασης.
Χρηματοοικονομική ωριμότητα: Εξασφάλιση εγγυητικών επιστολών και τεκμηρίωση της οικονομικής δυνατότητας υλοποίησης.
Περιβαλλοντική και αδειοδοτική ωριμότητα: Προετοιμασία των απαιτούμενων μελετών, αδειών και δικαιολογητικών για την εξέταση του αιτήματος σύνδεσης.
Οι απαιτήσεις αυτές ενισχύουν την ανάγκη συντονισμένου σχεδιασμού μεταξύ των φορέων ανάπτυξης, των μελετητών, των ενεργειακών προμηθευτών και των Διαχειριστών του ηλεκτρικού συστήματος.
Τι προκύπτει από τα 247 σχόλια της διαβούλευσης
Η δημόσια διαβούλευση του ενεργειακού νομοσχεδίου ολοκληρώθηκε στις 24 Οκτωβρίου, με 247 σχόλια σύμφωνα με τη νεότερη δημοσιογραφική καταγραφή.
Οι παρατηρήσεις αφορούν διαφορετικές πλευρές των προτεινόμενων ρυθμίσεων, μεταξύ των οποίων η χρηματοοικονομική επιβάρυνση των επενδύσεων, τα κριτήρια ωριμότητας και οι απαιτήσεις ενεργειακής τροφοδοσίας.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλούνται πηγές με γνώση των συζητήσεων του ΥΠΕΝ, η πρώτη αξιολόγηση των σχολίων δεν φαίνεται να οδηγεί σε εγκατάλειψη των βασικών επιλογών του σχεδίου νόμου.
Αντίθετα, εξετάζονται επιμέρους προσαρμογές, με βασικό στόχο τη διασφάλιση ότι οι αιτήσεις σύνδεσης αντιστοιχούν σε επενδύσεις που έχουν ουσιαστικές δυνατότητες υλοποίησης.
Η επεξεργασία των σχολίων δεν έχει ολοκληρωθεί με δημοσίευση οριστικού νομοθετικού κειμένου.
Κατά συνέπεια, η πληροφορία για περιορισμένες αλλαγές πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ένδειξη της κυβερνητικής κατεύθυνσης και όχι ως τελική διοικητική ή νομοθετική απόφαση.
Πότε αναμένεται να κατατεθεί το νομοσχέδιο στη Βουλή
Σύμφωνα με τις πληροφορίες της 29ης Οκτωβρίου, στόχος είναι η κατάθεση του νομοσχεδίου στη Βουλή τις επόμενες ημέρες, με προοπτική συζήτησης και ψήφισης κατά το πρώτο δεκαήμερο του Νοεμβρίου.
Το χρονοδιάγραμμα αυτό αποτελεί εκτίμηση και όχι ήδη ολοκληρωμένο κοινοβουλευτικό στάδιο.
Η τελική μορφή των διατάξεων θα διαπιστωθεί από το κατατεθειμένο σχέδιο νόμου και, στη συνέχεια, από το κείμενο που θα ψηφιστεί και θα δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Μέχρι τότε εξακολουθεί να εφαρμόζεται το υφιστάμενο νομικό και κανονιστικό πλαίσιο.
Η σημασία για την αγορά τεχνικών και ενεργειακών υποδομών
Η ανάπτυξη των data centers αποτελεί νέο πεδίο σημαντικών επενδύσεων για τον ελληνικό τεχνικό κλάδο.
Οι εγκαταστάσεις αυτές απαιτούν εξειδικευμένες ηλεκτρομηχανολογικές υποδομές, συστήματα αδιάλειπτης τροφοδοσίας, υψηλή ενεργειακή αξιοπιστία, προηγμένα συστήματα ψύξης και σημαντική ισχύ σύνδεσης.
Η αυστηροποίηση των προτεινόμενων όρων σύνδεσης μπορεί να επηρεάσει την επιλογή θέσης εγκατάστασης, το μέγεθος των έργων, τη διάρθρωση των επενδυτικών σχημάτων και τις απαιτήσεις χρηματοδότησης.
Παράλληλα, η προβλεπόμενη κάλυψη της κατανάλωσης από ΑΠΕ δημιουργεί πρόσθετο πεδίο ενδιαφέροντος για επενδύσεις παραγωγής πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας, αποθήκευσης και μακροχρόνιων ενεργειακών συμβολαίων.
Το βασικό νέο στοιχείο είναι ότι, μετά τη δημόσια διαβούλευση, το ΥΠΕΝ φέρεται να διατηρεί την αυστηρή κατεύθυνση του πλαισίου, επιδιώκοντας να συνδέσει τη δέσμευση ηλεκτρικού χώρου με την πραγματική οικονομική και τεχνική ωριμότητα των επενδύσεων.
Η τελική επιβεβαίωση θα προκύψει από το κείμενο του νομοσχεδίου που θα κατατεθεί στη Βουλή.
Πηγές
- Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, 10/10/2026: Τι προβλέπει το νομοσχέδιο για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, τη χωροταξία και το περιβάλλον. Επίσημη παρουσίαση των προτεινόμενων ρυθμίσεων για τα data centers.
- ΥΠΕΝ – OpenGov, 10–24/10/2026: Δημόσια διαβούλευση του σχεδίου νόμου για τη βελτίωση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Το πρωτότυπο κείμενο διαβούλευσης δεν κατέστη δυνατό να ανακτηθεί απευθείας.
- Insider, 29/10/2026: Τι απαντάει το ΥΠΕΝ για τα data centers – Περιορισμένες αλλαγές στις τελικές διατάξεις του νομοσχεδίου.
- Ευρωπαϊκή Ένωση: Οδηγία (ΕΕ) 2024/1711 για τη βελτίωση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο της ευρύτερης νομοθετικής πρωτοβουλίας.
