Σε πιο οργανωμένη φάση περνά η διερεύνηση της πιθανής αξιοποίησης της πυρηνικής ενέργειας στην Ελλάδα, μετά τη δεύτερη συνεδρίαση της αρμόδιας Κυβερνητικής Επιτροπής στις 4 Νοεμβρίου 2026. Στο επίκεντρο βρίσκονται η προετοιμασία εξειδικευμένης τεχνικής ομάδας, η κατανομή των εργασιών σε επιμέρους θεματικές ενότητες και η αξιολόγηση των οικονομικών, τεχνολογικών και θεσμικών προϋποθέσεων ενός ενδεχόμενου ελληνικού πυρηνικού προγράμματος.
Η διαδικασία, που συντονίζεται σε κυβερνητικό επίπεδο από τον υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκο Τσάφο, αποκτά πλέον συγκεκριμένη οργανωτική κατεύθυνση, χωρίς ωστόσο να έχει ληφθεί απόφαση για την ένταξη της πυρηνικής ενέργειας στο εθνικό ενεργειακό μείγμα.
Σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες για τη συνεδρίαση, η επόμενη φάση προβλέπει τη συγκρότηση τεχνικής ομάδας περίπου 20 επιστημόνων και εμπειρογνωμόνων, με συντονιστικό ρόλο για τον πυρηνικό φυσικό Γιώργο Λάσκαρη, πρόεδρο του Deon Policy Institute.
Η ομάδα αναμένεται να αξιοποιήσει τη μεθοδολογία του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ/IAEA), ώστε να εξεταστούν συστηματικά οι προϋποθέσεις που πρέπει να πληροί μια χώρα πριν εξετάσει την ανάπτυξη πυρηνικού προγράμματος ηλεκτροπαραγωγής.
Επτά θεματικές ομάδες για την τεχνική αξιολόγηση
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που δημοσιοποιήθηκαν μετά τη δεύτερη συνεδρίαση, το υπό διαμόρφωση οργανωτικό σχέδιο προβλέπει επτά θεματικές υποομάδες εργασίας, οι οποίες θα καλύπτουν τα βασικά πεδία της τεχνικής αξιολόγησης.
Οι προβλεπόμενες ενότητες είναι:
- Διακυβέρνηση και χρηματοδότηση: Εκτίμηση επενδυτικού κόστους, χρηματοδοτικών μηχανισμών, οικονομικής βιωσιμότητας και απαιτήσεων οργάνωσης ενός ενδεχόμενου προγράμματος.
- Νομικό και ρυθμιστικό πλαίσιο: Καταγραφή των υφιστάμενων διατάξεων και εντοπισμός των πρόσθετων κανονιστικών και αδειοδοτικών απαιτήσεων.
- Πυρηνική ασφάλεια και φυσική προστασία: Αξιολόγηση των απαιτήσεων ασφάλειας, προστασίας εγκαταστάσεων και αντιμετώπισης κινδύνων, συμπεριλαμβανομένης της σεισμικότητας.
- Χωροθέτηση και τεχνολογικές επιλογές: Εξέταση κριτηρίων καταλληλότητας θέσεων και τεχνικών χαρακτηριστικών διαθέσιμων τεχνολογιών.
- Περιβάλλον, ακτινοπροστασία και πυρηνικός κύκλος: Ζητήματα περιβαλλοντικών επιπτώσεων, πυρηνικών καυσίμων, ραδιενεργών αποβλήτων και μακροχρόνιας διαχείρισής τους.
- Ανθρώπινο δυναμικό και κοινωνική συμμετοχή: Ανάγκες εξειδικευμένης εκπαίδευσης και κατάρτισης, ενημέρωση της κοινωνίας και συμμετοχή των ενδιαφερόμενων φορέων.
- Βιομηχανία και εφοδιαστική αλυσίδα: Αξιολόγηση των δυνατοτήτων συμμετοχής της ελληνικής βιομηχανίας, των τεχνικών επιχειρήσεων και των προμηθευτών.
Η προβλεπόμενη δομή αποσκοπεί στην κατανομή ενός ιδιαίτερα σύνθετου αντικειμένου σε επιμέρους πεδία, ώστε να μπορούν να αξιοποιηθούν εξειδικευμένες γνώσεις από την Ελλάδα και το εξωτερικό.
Προς το παρόν, οι επτά υποομάδες αποτελούν μέρος του σχεδιασμού που παρουσιάζεται στα σχετικά ρεπορτάζ και όχι δημοσιευμένη, οριστική οργανωτική συγκρότηση.
Η μεθοδολογία του ΔΟΑΕ και τα 19 κρίσιμα πεδία
Η τεχνική διαδικασία βασίζεται στην προσέγγιση οροσήμων (Milestones Approach) του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας.
Στην αναθεωρημένη έκδοση του σχετικού οδηγού, που δημοσιεύθηκε το 2024 με κωδικό NG-G-3.1 (Rev. 2), περιγράφονται 19 ζητήματα υποδομής που καλείται να αντιμετωπίσει ένα κράτος κατά την προετοιμασία εθνικού πυρηνικού προγράμματος.
Τα ζητήματα αυτά περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, την εθνική ενεργειακή πολιτική, τη χρηματοδότηση, τη νομοθεσία, την πυρηνική ασφάλεια, το ηλεκτρικό δίκτυο, την περιβαλλοντική προστασία, το ανθρώπινο δυναμικό, την ετοιμότητα αντιμετώπισης έκτακτων περιστατικών και τη διαχείριση ραδιενεργών αποβλήτων.
Η προσέγγιση προβλέπει τρεις διαδοχικές φάσεις προετοιμασίας και ανάπτυξης υποδομών. Η πρώτη αφορά την εξέταση και τεκμηρίωση της εθνικής επιλογής. Οι επόμενες σχετίζονται με την προετοιμασία υλοποίησης και, τελικά, με την ανάπτυξη των υποδομών που απαιτούνται για τη λειτουργία πυρηνικής μονάδας.
Η εφαρμογή αυτής της μεθοδολογίας δεν συνιστά από μόνη της απόφαση έναρξης πυρηνικού προγράμματος, ούτε οι κατευθυντήριες οδηγίες του ΔΟΑΕ αποκτούν αυτομάτως χαρακτήρα δεσμευτικής ελληνικής νομοθεσίας.
Πρώτα συμπεράσματα έως το Πάσχα του 2027
Σύμφωνα με τα σχετικά δημοσιεύματα, στόχος του κυβερνητικού σχεδιασμού είναι να υπάρχουν πρώτα τεχνικά συμπεράσματα έως το Πάσχα του 2027.
Κατά το διάστημα αυτό αναμένεται να εξεταστούν οι σημαντικότερες παράμετροι οικονομικής και τεχνικής σκοπιμότητας, ώστε να διαμορφωθεί μια αρχική εικόνα για το κατά πόσο η πυρηνική ενέργεια θα μπορούσε να αποτελέσει κατάλληλη επιλογή για το ελληνικό ηλεκτρικό σύστημα.
Το συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα αφορά προκαταρκτικά αποτελέσματα και δεν ταυτίζεται με τη θεσμική προθεσμία της Κυβερνητικής Επιτροπής.
Η Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου 28/2026, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Α΄ 136/08.09.2026, προβλέπει την υποβολή Τελικής Έκθεσης προς το Υπουργικό Συμβούλιο εντός 24 μηνών από τη σύσταση της Επιτροπής.
Στην έκθεση αυτή προβλέπεται να αποτυπωθούν οι αναγκαίες προϋποθέσεις, οι θεσμικές και τεχνικές απαιτήσεις, ο σχετικός οδικός χάρτης και η εισήγηση για την έναρξη ή μη εθνικού προγράμματος πυρηνικής ενέργειας.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες για το πρόγραμμα των εργασιών, η επόμενη συνεδρίαση προγραμματίζεται για τις 25 Νοεμβρίου 2026.
Το ενεργειακό και οικονομικό ερώτημα
Ένα από τα βασικότερα ζητήματα της αξιολόγησης είναι εάν η πυρηνική ηλεκτροπαραγωγή μπορεί να προσφέρει ουσιαστικά πλεονεκτήματα σε ένα ενεργειακό σύστημα όπως το ελληνικό.
Η ανάλυση θα πρέπει να συνεκτιμήσει την εξέλιξη της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας, τη μεγάλη διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών, τις ανάγκες ευελιξίας του συστήματος και τις απαιτήσεις ανάπτυξης των δικτύων και των υποδομών αποθήκευσης.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η αξιολόγηση του συνολικού κόστους μιας ενδεχόμενης πυρηνικής επένδυσης. Αυτό δεν περιορίζεται στο κόστος κατασκευής, αλλά περιλαμβάνει τη χρηματοδότηση, τη λειτουργία, το πυρηνικό καύσιμο, τη διαχείριση αποβλήτων και τον μελλοντικό παροπλισμό των εγκαταστάσεων.
Παράλληλα, χρειάζεται να εξεταστεί πώς θα μπορούσε να λειτουργήσει η πυρηνική παραγωγή σε συνδυασμό με τις ΑΠΕ και ποια θα ήταν η επίδρασή της στη συνολική οικονομία του ηλεκτρικού συστήματος.
Η οικονομική ανταγωνιστικότητα μιας τέτοιας επιλογής θα πρέπει να αποτιμηθεί σε σύγκριση με άλλες διαθέσιμες λύσεις, λαμβάνοντας υπόψη όχι μόνο το κόστος παραγωγής αλλά και τις απαιτήσεις αξιοπιστίας, ευελιξίας και ενεργειακής ασφάλειας.
Οι μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες και ο ρόλος της ελληνικής βιομηχανίας
Σημαντική θέση στη συζήτηση καταλαμβάνουν οι μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες (Small Modular Reactors – SMRs), οι οποίοι έχουν αναφερθεί και στον κυβερνητικό σχεδιασμό ως πιθανή τεχνολογική επιλογή προς διερεύνηση.
Πρόκειται για αντιδραστήρες μικρότερης ισχύος σε σχέση με τους μεγάλους συμβατικούς πυρηνικούς σταθμούς, με σχεδιαστικές προσεγγίσεις που επιτρέπουν την κατασκευή επιμέρους μονάδων σε βιομηχανικό περιβάλλον και τη μεταφορά τους στον χώρο εγκατάστασης.
Η συγκεκριμένη τεχνολογία δημιουργεί προσδοκίες για μεγαλύτερη δυνατότητα τυποποίησης και διαφορετικές κλίμακες επένδυσης. Ωστόσο, οι οικονομικές επιδόσεις και η κατασκευαστική ωριμότητα των επιμέρους σχεδίων διαφέρουν και απαιτούν ανεξάρτητη τεχνικοοικονομική αξιολόγηση.
Η ελληνική βιομηχανία παρακολουθεί τις εξελίξεις, με ενδιαφέρον από επιχειρήσεις της ενεργειακής αγοράς, τη ναυπηγική βιομηχανία και άλλους παραγωγικούς φορείς.
Ενδεχόμενη μελλοντική ανάπτυξη πυρηνικών υποδομών θα απαιτούσε σημαντική συμμετοχή πολλών τεχνικών ειδικοτήτων, μεταξύ των οποίων πολιτικοί, μηχανολόγοι, ηλεκτρολόγοι, χημικοί και άλλοι εξειδικευμένοι μηχανικοί.
Οι σχετικές δραστηριότητες θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν τον σχεδιασμό και την κατασκευή υποδομών, την ηλεκτρική διασύνδεση, τη σεισμική και γεωτεχνική αξιολόγηση, τα συστήματα ελέγχου και τις περιβαλλοντικές μελέτες.
Η συμμετοχή σε έναν τέτοιο κλάδο θα προϋπέθετε, πάντως, ανάπτυξη ειδικών τεχνικών ικανοτήτων, συστημάτων διασφάλισης ποιότητας και συμμόρφωση με τις εφαρμοστέες απαιτήσεις πυρηνικής ασφάλειας.
Το θεσμικό πλαίσιο και ο ρόλος της ΕΕΑΕ
Ένα κρίσιμο τμήμα της τεχνικής αξιολόγησης αφορά την επάρκεια του θεσμικού και ρυθμιστικού πλαισίου.
Η Ελλάδα διαθέτει ήδη αρμόδια ρυθμιστική αρχή για ζητήματα πυρηνικής ασφάλειας, την Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας (ΕΕΑΕ), η οποία ασκεί αρμοδιότητες εποπτείας, ελέγχου και αδειοδότησης σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.
Ωστόσο, η λειτουργία ενός εμπορικού πυρηνικού σταθμού ηλεκτροπαραγωγής θα δημιουργούσε πρόσθετες ανάγκες σε κανονισμούς, εξειδικευμένες διαδικασίες, προσωπικό και τεχνικές υποδομές.
Αντικείμενο της αξιολόγησης αποτελεί επομένως ο εντοπισμός των αλλαγών που θα απαιτούνταν, εφόσον η Ελλάδα επέλεγε να προχωρήσει σε ένα τέτοιο πρόγραμμα.
Στην ίδια κατεύθυνση εντάσσονται οι απαιτήσεις χωροθέτησης, η αξιολόγηση της σεισμικής επικινδυνότητας, η προστασία του περιβάλλοντος και η διαχείριση των πυρηνικών υλικών και αποβλήτων.
Καμία απόφαση για κατασκευή πυρηνικών εγκαταστάσεων
Παρά την κινητικότητα που καταγράφεται, η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται σε διερευνητικό στάδιο.
Δεν έχει ληφθεί απόφαση κατασκευής πυρηνικού σταθμού ηλεκτροπαραγωγής, ούτε έχει ανακοινωθεί επιλογή συγκεκριμένης τεχνολογίας ή θέσης εγκατάστασης.
Η σημασία της τρέχουσας διαδικασίας εντοπίζεται στη συγκέντρωση των αναγκαίων δεδομένων για μια μελλοντική τεκμηριωμένη πολιτική απόφαση.
Η μετάβαση από τη γενική συζήτηση στην οργανωμένη τεχνική αξιολόγηση αποτελεί, επομένως, μια εξέλιξη με μακροπρόθεσμο ενδιαφέρον για τον ελληνικό ενεργειακό και τεχνικό κλάδο, χωρίς να προδικάζει το αποτέλεσμα της διαδικασίας.
Πηγές
- Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου 28/24.08.2026, ΦΕΚ Α΄ 136/08.09.2026, «Σύσταση, συγκρότηση και λειτουργία Κυβερνητικής Επιτροπής για την Πυρηνική Ενέργεια». Εθνικό Τυπογραφείο – Αναζήτηση ΦΕΚ, έτος 2026, τεύχος Α΄, αριθμός 136.
- Ελληνική Κυβέρνηση, 30/07/2026, ανακοίνωση για τη συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου και τη σύσταση της Επιτροπής. Επίσημη ανακοίνωση.
- International Atomic Energy Agency (IAEA), 2024, Milestones in the Development of a National Infrastructure for Nuclear Power, NG-G-3.1 (Rev. 2). Επίσημη έκδοση και τεχνικό PDF.
- Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας (ΕΕΑΕ), θεσμικές αρμοδιότητες και ρυθμιστικό πλαίσιο πυρηνικής ασφάλειας. ΕΕΑΕ – Πυρηνική ασφάλεια.
- Energygame, 05/11/2026, δημοσιογραφικές πληροφορίες για τις επτά υποομάδες και το χρονοδιάγραμμα. Σχετικό δημοσίευμα.
- Business Daily, 05/11/2026, ρεπορτάζ για τη δεύτερη συνεδρίαση και τα επόμενα βήματα. Σχετικό δημοσίευμα.
