Στη διαδικασία προκήρυξης διαγωνισμού για τη πρόσληψη συμβούλου ο οποίος θα μελετήσει και θα προετοιμάσει το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για της Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας βρίσκεται, σύμφωνα με πληροφορίες, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Στόχος του Υπουργείου είναι το αργότερο τον Απρίλιο να έχει ανακηρυχθεί ο ανάδοχος που θα προχωρήσει το έργο, στη σημασία του οποίου έχει αναφερθεί επανειλημμένα ο κ. Σταθάκης, θεωρώντας ότι μπορεί να αποτελέσει το κατάλληλο εργαλείο για την ορθολογική ανάπτυξη των ΑΠΕ, στο πλαίσιο πάντα των υψηλών στόχων που έχει θέσει η χώρα (και με το Στρατηγικό Σχέδιο) στον τομέα.
Σύμφωνα ωστόσο με τους φορείς που εκπροσωπούν τις ΑΠΕ στη χώρα μας, και κυρίως τους επενδυτές αιολικής ενέργειας, η Ελλάδα κινδυνεύει να διαμορφώσει ένα φιλόδοξο ενεργειακό σχεδιασμό για το 2030 ο οποίος δεν θα μπορεί να υλοποιηθεί εξαιτίας των απίθανων χωροταξικών περιορισμών που κρυφά ή φανερά, νόμιμα ή παράνομα, προωθούνται και επιβάλλονται. Περιορισμών που έχουν παρεισφρήσει στα Χωροταξικά Πλαίσια κάποιων Περιφερειών (Κρήτη, Στερεά Ελλάδα) και υπάρχει ο φόβος να θεσμοθετηθούν και επίσημα με το Ειδικό Χωροταξικό για τις ΑΠΕ.
Οι φορείς των ΑΠΕ βρίσκονται σε «κόκκινο συναγερμό» θεωρώντας ότι ο «βαθύς ΣΥΡΙΖΑ» εκείνο δηλαδή το κομμάτι του κυβερνώντος κόμματος που αντιδρά στην εγκατάσταση αιολικών πάρκων σε όλη σχεδόν τη χώρα, μπορεί να επηρεάσει τις κυβερνητικές αποφάσεις παρά το γεγονός ότι το ΥΠΕΝ εμφανίζεται υπέρ της πράσινης ανάπτυξης.
Συμβιβασμός
H Κυβέρνηση έχει προ πολλού εξαγγείλει την αναθεώρηση του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Είναι χαρακτηριστικό ότι στο θέμα είχε αναφερθεί και ο ίδιος ο Πρωθυπουργός στο Αναπτυξιακό Συνέδριο Κρήτης το Σεπτέμβριο 2017. Μάλιστα ο Πρωθυπουργός είχε θέσει τα αιολικά πάρκα στο στόχαστρο, αναφέροντας ότι το υπουργείο Ενέργειας θα πραγματοποιήσει αναθεώρηση του Ειδικού Χωροταξικού για τις ΑΠΕ, στην κατεύθυνση των ειδικών κριτηρίων χωροθέτησης αιολικών μονάδων, το οποίο θα τεθεί σε διαβούλευση με τις τοπικές κοινωνίες.
Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τα διαλαμβανόμενα, στο σημείο αυτό παίχθηκε ένα κρίσιμο παρασκήνιο, αφού επί της ουσίας συγκρούστηκαν δύο διαφορετικές λογικές που υπάρχουν στο κυβερνόν κόμμα. Η αρχική σκέψη, που υπάκουε στη λογική της αντίδρασης στις επενδύσεις (πλειοψηφική, κυρίως στην επαρχία, όταν ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν στην αντιπολίτευση), ήταν η προκήρυξη του διαγωνισμού να φωτογραφίζει ένα Χωροταξικό Πλαίσιο χωρίς συγκεκριμένα κριτήρια και μέτρα όπως έχει το σημερινό, αλλά αποκλειστικά με γενικόλογες στρατηγικές κατευθύνσεις.
Στη λογική αυτή αντιτάχθηκε ισχυρά ο κλάδος των ΑΠΕ, με επιχείρημα ότι ένα τέτοιο πλαίσιο δεν θα μπορεί να εφαρμοσθεί και θα χανόταν πολύτιμος χρόνος μέχρι να εξειδικευθεί από τα περιφερειακά σχέδια, γεγονός που επιπλέον δεν θα εξασφάλιζε ισότιμη αντιμετώπιση των επενδύσεων στις διάφορες περιοχές της Ελλάδας.
Η δεύτερη, πιο αναπτυξιακή λογική, περιέγραφε ένα Πλαίσιο με ισχυρό κανονιστικό χαρακτήρα και σαφή κριτήρια, όπως το σημερινό, που θα μπορεί να εφαρμόζεται άμεσα σε όλη την Ελλάδα. Η λογική αυτή είχε με το μέρος της το ισχυρό επιχείρημα ότι το Συμβούλιο της Επικρατείας έχει εγκρίνει το σημερινό ΕΧΠ με αλλεπάλληλες αποφάσεις του, επικαλούμενο μεταξύ άλλων αυτό τον κανονιστικό χαρακτήρα και τη σαφήνεια των κριτηρίων, κανόνων και διαδικασιών που εισάγει.
Τελικώς φαίνεται ότι προκρίθηκε ένας συμβιβασμός. Το Υπουργείο επέλεξε να εγκρίνει τα Περιφερειακά Πλαίσια πριν το νέο Εθνικό Χωροταξικό. Αυτό, όπως αναφέρουν στο energypress στελέχη της ΕΛΕΤΑΕΝ, δεν θα αποτελούσε πρόβλημα, εάν τα Περιφερειακά Πλαίσια συμμορφώνονταν με το υφιστάμενο ΕΧΠ.
Όμως, το Υπουργείο επέλεξε να εισάγει σε αυτά διατάξεις που καταφανώς αντιστρατεύονται την ανάπτυξη και είναι σε νομική αντίθεση με το υφιστάμενο ΕΧΠ. Έτσι επιχειρεί να πατήσει σε δύο βάρκες: από τη μια κλείνει το μάτι στις τοπικές οργανώσεις του κόμματος που αντιδρούν στην ανάπτυξη και από την άλλη αναβάλει για το μέλλον την εφαρμογή των περιοριστικών αυτών ρυθμίσεων.
Σύγχυση
Το πρώτο παράδειγμα αυτής της – παρελκυστικής κατά τους φορείς των ΑΠΕ – πολιτικής αποτέλεσε το Περιφερειακό Χωροταξικό Πλαίσιο της Κρήτης που περιέλαβε διάταξη για τον οριζόντιο αποκλεισμό των αιολικών πάρκων από όλες τις περιοχές Natura, δηλώνοντας ότι αυτή η απαγόρευση δεν θα εφαρμοσθεί αν δεν υιοθετηθεί από το νέο ΕΧΠ.
Μάλιστα σε σεμινάριο που οργάνωσε το ΥΠΕΝ πριν ένα περίπου χρόνο, με παρουσία εκπροσώπων της Γ.Δ. Περιβάλλοντος της Ε.Ε. η εκπρόσωπος της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΕΝ προανήγγειλε ότι ο συγκεκριμένος οριζόντιος αποκλεισμός των περιοχών Natura θα υιοθετηθεί από το νέο ΕΧΠ όταν αυτό υπάρξει, για να αναδιπλωθεί πλήρως (και πιθανόν προσωρινά) μετά τη σφοδρή αντίδραση των εκπροσώπων του κλάδου που ήταν παρόντες.
Φυσικά η σύγχυση που προκαλείται επηρεάζει καταλυτικά τον επενδυτικό κόσμο. Με αφορμή το πλέον πρόσφατο κρούσμα, την ανακοίνωση για το Περιφερειακό Στερεάς Ελλάδας -το αναλυτικό κείμενο του οποίου δεν έχει ακόμα δημοσιοποιηθεί- η ΕΛΕΤΑΕΝ κατηγόρησε τη Κυβέρνηση για αντιφατικά μηνύματα.
«Από τη μια η Κυβέρνηση έχει εξαγγείλει την πρόθεσή της για υιοθέτηση φιλόδοξων στόχων Α.Π.Ε. το 2030 και από την άλλη αφήνει να διαρρεύσει ότι το νέο Περιφερειακό Χωροταξικό Πλαίσιο Στερεάς Ελλάδας προβλέπει τον οριζόντιο αποκλεισμό της αιολικής ενέργειας από τεράστιες εκτάσεις περιλαμβανομένου όλου του νομού Ευρυτανίας.
Έτσι αυξάνεται η επενδυτική ανασφάλεια γενικώς αφού εισπράττεται το λανθασμένο μήνυμα ότι προωθούνται με ακραίο και ισοπεδωτικό τρόπο, συντηρητικές επιλογές σε βάρος της ανάπτυξης και του περιβάλλοντος».
Το δημοσίευμα
Σύμφωνα με τους εκπροσώπους των ΑΠΕ με τους οποίους συνομίλησε το energypress, υπάρχουν δυνάμεις στο κυβερνόν κόμμα οι οποίες επιθυμούν οι -κατ’ αρχήν παράνομοι- οριζόντιοι αποκλεισμοί που εισηγούνται τα διάφορα Περιφερειακά Πλαίσια να θεωρηθούν δεσμευτικοί για τον μελετητή του νέου Ειδικού Χωροταξικού και να υιοθετηθούν αυτόματα ως έχουν.
Οι συνομιλητές μας επικαλούνται χαρακτηριστικά τα όσα έγραψε πολύ πρόσφατα η εφημερίδα Αυγή: «”Εντολή” για τον δραστικό περιορισμό έως και την απαγόρευση της χωροθέτησης αιολικών πάρκων συνολικά στην Ευρυτανία και σε τμήματα των ορεινών όγκων Οίτης – Βαρδουσίων – Γκιώνας και Ελικώνα και τμημάτων της Εύβοιας, προς το Ειδικό Χωροταξικό για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας που επίκειται η αναθεώρησή του, δίνει το “νέο” Περιφερειακό Πλαίσιο της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας».
«Φυσικά τέτοια εντολή δεν μπορεί να υπάρξει, αφού νομικά και λογικά, τα υποκείμενα Περιφερειακά Πλαίσια δεν είναι ανώτερα των Ειδικών Πλαισίων. Όμως η κατεύθυνση είναι σαφής και η “αντιαναπτυξιακή” παράταξη ακονίζει τα μαχαίρια της» δηλώνει στέλεχος της ΕΛΕΤΑΕΝ.
Ας αναφερθεί τέλος, ότι υπάρχει ένας ακόμα παράγοντας αβεβαιότητας. Αυτός είναι η καταγγελία ενάντια στο υφιστάμενο Ειδικό Χωροταξικό των ΑΠΕ που έχει υποβληθεί στην Γ.Δ. Περιβάλλοντος της ΕΕ και εξετάζεται ακόμα από αυτή. Η καταγγελία διαβιβάστηκε στην Ελληνική Κυβέρνηση το 2014 και εκτός από το ΕΧΠ-ΑΠΕ συνολικά έθετε στο στόχαστρο και μερικές από τις σημαντικότερες προωθούμενες τότε αιολικές επενδύσεις στην Ελλάδα όπως τα αιολικά πάρκα του Καφηρέα, της Σκύρου και της Κρήτης.
Η Επιτροπή δεν έχει ακόμα καταλήξει επί της καταγγελίας. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής έχουν αποφύγει έως τώρα να συναντηθούν με εκπροσώπους του κλάδου ΑΠΕ για το θέμα της Ελλάδας.
