Η ύψιστη ακαδημαϊκή τιμή που έλαβε ο Ευάγγελος Mυτιληναίος με την αναγόρευση του από το Πανεπιστήμιο Πειραιώς σε Επίτιμο Διδάκτορα έδωσε την ευκαιρία σε έναν επιτυχημένο επιχειρηματία, και μάλιστα αυτοδημιούργητο, να μιλήσει ανοικτά για τις αντίξοες συνθήκες που αντιμετωπίζει μία επιχείρηση κατά τη δραστηριοποίηση της στην Ελλάδα, αλλά και να προτείνει τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις τόσο στην παιδεία, όσο και στο θεσμικό πλαίσιο αλλά και να περιγράψει την ανάγκη θεμελίωσης ενός νέου συστήματος αξιών.
Η ομιλία του προέδρου και διευθύνοντος συμβούλου της Mytilineos μίας εκ των μεγαλύτερων ευρωπαϊκών εταιριών στους κλάδους της μεταλλουργίας, των κατασκευών και της ενέργειας με κύκλο εργασιών άνω του 1,5 δισ. ευρώ και 2.700 θέσεων εργασίας περιλάμβανε όλα τα συστατικά εκείνα της συνταγής για επιτυχημένες επιχειρηματικές ιστορίες που συνεισφέρουν στην κοινωνία και πρεσβεύουν επάξια τη χώρα στο εξωτερικό. Και αυτά δεν έχουν να κάνουν μόνο με τη διορατικότητα του επιχειρηματία και το θάρρος του να αναλαμβάνει κινδύνους – προσόντα τα οποία διέκρινε η ακαδημαϊκή κοινότητα στον Ευάγγελο Μυτιληναίο. Έχουν να κάνουν και με τις μεταρρυθμίσεις στη λειτουργία του κράτους και με την αλλαγή της νοοτροπίας της κοινωνίας και του πολιτικού συστήματος.
Το αποτέλεσμα αυτών θα είναι μία κοινωνία που θα ευημερεί και προοδεύει, σύμφωνα με τα όσα ανέφερε ο επιχειρηματίας.
Διάχυση της επιστημονική γνώσης
Ο κ. Mυτιληναίος ξεκίνησε την ομιλία του και απευθύνθηκε στην ακαδημαϊκή κοινότητα του Πανεπιστημίου Πειραιώς το οποίο ιδρύθηκε το 1938 ως Σχολή Βιομηχανικών Σπουδών και δημιουργήθηκε από το Σύνδεσμο Βιομηχάνων και Βιοτεχνών σε συνεργασία με τον Σύνδεσμο Ανώνυμων Εταιριών Ελλάδας. Επικαλούμενος τη συμβολή του Πανεπιστημίου Πειραιώς έδειξε πάντα με την οπτική γωνία του επιχειρηματία το πως η τριτοβάθμια εκπαίδευση οφείλει να λειτουργεί και υπογράμμισε την ανάγκη διασύνδεσης της επιστημονικής γνώσης με την οικονομική και κοινωνική ζωή: «Σε μια εποχή που οι εξελίξεις και οι προκλήσεις είναι καταιγιστικές, παραμένει (σ.σ. Πανεπιστήμιο Πειραιώς) εστία ολοκληρωμένης επιστημονικής γνώσης και μήτρα που γεννά διανοητικό κεφάλαιο πολύτιμο για την ανάπτυξη του τόπου. Ταυτόχρονα συνδέει αποτελεσματικά την επιστημονική γνώση και την καινοτομία με τις πραγματικές ανάγκες της οικονομικής και της κοινωνικής ζωής. Αυτή είναι η θεμελιώδης αποστολή ενός σύγχρονου, διεθνώς ανταγωνιστικού πανεπιστημίου» σημείωσε.
Η δαιμονοποίηση της αγοράς
Ο κ. Mυτιληναίος συνεχίζοντας την ομιλία του επιδίωξε να συνδέσει τη σημασία της διάχυσης της γνώσης και τη «σοφία που αποκτήσαμε οι Έλληνες στα χρόνια της κρίσης» με τη σταδιακή αλλαγή της αρνητικής στάσης της κοινωνίας απέναντι στην επιχειρηματικότητα: «Κι επιτέλους βλέπω με ικανοποίηση πολλές αντιλήψεις, γύρω από το τι σημαίνει επιχειρηματίας και επιχείρηση, έχουν αλλάξει στην ελληνική κοινωνία και στο πολιτικό σύστημα. Ξεφεύγουμε, με αργά βήματα, από το κυνήγι μαγισσών και τη δαιμονοποίηση της αγοράς».
Κατά τον ίδιο σε αυτό συνέβαλε και η δύσκολη πορεία των τελευταίων δέκα ετών με την κοινωνία να δείχνει θετικότερη στάση χάρη στην εταιρική κοινωνική ευθύνη: «Ο μέσος πολίτης διαπιστώνει ότι το κράτος συχνά αδυνατεί να καλύψει βασικές ανάγκες του. Ακόμη και σε κρίσιμες περιοχές όπως είναι η υγεία και η εκπαίδευση. Οι νέοι κυρίως περιμένουν ιδιαίτερα από τις μεγάλες επιχειρήσεις να βοηθήσουν την κοινωνία να αντιμετωπίσει τις μεγάλες προκλήσεις».
Η ευθύνη των επιχειρήσεων
Βέβαια, ο κ. Mυτιληναίος δεν παρέλειψε να αναφερθεί και στις υποχρεώσεις των επιχειρηματιών απέναντι στην κοινωνία. Έφερε ως παράδειγμα τη δική του συμπεριφορά: «Και εδώ θα σας πω ότι προσωπικά, σε όλη μου την πορεία μέχρι σήμερα, πάντα αισθανόμουν την ηθική υποχρέωση να γυρνάω στην Πατρίδα μου έστω ένα μικρό μέρος απ’ όλα όσα μου έχει προσφέρει. Το θέμα είναι πώς το αντιλαμβάνεται ο καθένας μας και πώς το κάνει πράξη.
Οι μεταρρυθμίσεις
Η δεκαετής κρίση στην Ελλάδα ανέδειξε την ανάγκη των μεταρρυθμίσεων, σύμφωνα με τον κ. Μυτιληναίο, ο οποίος όμως αναφέρθηκε σε αυτές για τη διαμόρφωση ενός πλαισίου αξιών. «Η κρίση γίνεται πρόκληση για τον έναν αλλά και για τους πολλούς. Σε ωθεί να κινηθείς, να πάρεις αποφάσεις. Να μεταρρυθμίσεις. Αλλά πρώτα να μεταρρυθμίσεις τον εαυτό σου», περιέγραψε και συνέχισε: «Αυτό ήταν ένα δύσκολο μάθημα για όλους μας. Δεν είμαι βέβαιος ότι μπορούμε να μιλήσουμε ακόμα για ένα νέο, καλά θεμελιωμένο πλαίσιο αξιών. Σίγουρα όμως έχει αρχίσει να εμπεδώνεται μια νέα ηθική που επιβάλλει την ατομική πρωτοβουλία και τη συλλογική δράση».
Έγινε πιο σαφής ως προς το τι εννοεί πλαίσιο αξιών για το οποίο συνδιαμορφώνεται από τις επιχειρήσεις και την κοινωνία: «Αντιληφθήκαμε, έστω και αργά, ότι έπρεπε να αφήσουμε πίσω μας την Ελλάδα της μικρής προσπάθειας και των χαλαρών κανόνων. Να ξεφύγουμε από την παρασιτική κατανάλωση και την ευκαιριακή λογική».
Και όπως υπαινίχθηκε εμμέσως πλην σαφώς αυτό το πλαίσιο των αξιών είναι συστατικό επιτυχίας με κέρδη και για τις επιχειρήσεις και την κοινωνία: «Πιστεύω πάντως ότι οι σοβαροί και υπεύθυνοι επιχειρηματίες ανεξαρτήτως μεγέθους συνειδητοποιήσαμε ότι η επιχειρηματικότητα είναι δεμένη με την κοινωνία. Αναπνέει μαζί της, βαδίζει στον ίδιο ρυθμό. Όταν επιταχύνει η μια, επιταχύνει και η άλλη. Όταν γονατίζει η μια, γονατίζει και η άλλη. Αρχίζουμε να καταλαβαίνουμε ότι η επιχειρηματικότητα είναι μέρος της εθνικής προσπάθειας αλλά και της κοινής μας μοίρας. Και το σημαντικότερο, επιχειρήσεις και εργαζόμενοι, κινούνται πλέον προς τη σωστή κατεύθυνση».
Ο ρόλος του κράτους
Μίλησε επίσης και για ένα νέο ρόλο του κράτους που γεννούν οι μεταρρυθμίσεις: «Η παραγωγή μπαίνει μετά από πολλά χρόνια στην κεντρική σκηνή. Ο μέσος Έλληνας προσαρμόζεται στο νέο παραγωγικό μοντέλο. Εξερευνά τις δυνατότητες και στηρίζεται στις δυνάμεις του. Αντί για το κράτος – προστάτη επιλέγει το κράτος συμπαραστάτη το κράτος υποστηρικτή της ιδιωτικής πρωτοβουλίας και της ανάπτυξης. Αλλά για αυτή τη νέα σχέση πρέπει να γίνουν ακόμα πολλά», τόνισε.
Προέτρεψε το κράτος να στηρίξει τις υγιείς επιχειρηματικές πρωτοβουλίες όχι μόνο για την «αύξηση των θέσεων εργασίας που αναβαθμίζει το βιοτικό επίπεδο» αλλά κι ενόψει των νέων προκλήσεων: «Αν επιδιώκουμε να αυξήσουμε τις θέσεις εργασίας τότε πρέπει να στηρίξουμε τις υγιείς επιχειρηματικές πρωτοβουλίες. Ιδίως τώρα που η τέταρτη βιομηχανική επανάσταση και η νέα τεχνολογία της τεχνητής νοημοσύνης και της μηχανικής μάθησης επηρεάζει καθοριστικά τη θεμελιώδη σχέση κεφαλαίου- εργασίας.
Οφείλουμε συνεπώς να θωρακίσουμε το θεσμικό υπόβαθρο, με ισορροπημένα μέτρα. Να υιοθετήσουμε ρυθμίσεις που θα ξαναδώσουν ζωή στις αποθαρρημένες παραγωγικές δυνάμεις του τόπου» περιέγραψε ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Mytilineos και παρέθεσε και άλλες ρυθμίσεις «που θα δώσουν κίνητρο σε καινούργιες, ώστε να πετύχουμε το ταχύτερο δυνατό την επιθυμητή προσαρμογή της εθνικής οικονομίας στα δεδομένα και τις νέες μεγάλες προκλήσεις της παγκόσμιας αγοράς».
Το Brain Gain
Στο τέλος της ομιλίας του απευθύνθηκε στους φοιτητές και τη νέα γενιά, προτρέποντάς τους να πάρουν τη σκυτάλη και να συνεχίσουν τις προσπάθειες για ένα καλύτερο μέλλον για την Ελλάδα: «Είστε τυχεροί γιατί θα δώσετε τις επόμενες μάχες σε έναν πιο καθαρό στίβο. Απαλλαγμένο, ελπίζω, από κατεστημένες νοοτροπίες και θεσμικές αλλοιώσεις. Είστε το «Εσωτερικό» Brain Gain της Ελλάδας», είπε χαρακτηριστικά, «οι νέες δυνάμεις της οικονομίας και της κοινωνίας, που απελευθερώνονται και στρατεύονται στον σκληρό πόλεμο της ανάπτυξης.
Είστε και το εφαλτήριο, η αφορμή, η έμπνευση για το «Εξωτερικό» Brain Gain της Ελλάδας».
Ο κ. Mυτιληναίος υπογράμμισε ένα από τα αποτελέσματα της επιτυχημένης συνταγής στο επιχειρείν, που είναι η επιστροφή των νέων από το εξωτερικό: «Η δική σας προσπάθεια, η δική σας επιτυχία είναι ισχυρό μήνυμα και πρόσκληση επιστροφής για εκείνους που αναζήτησαν καλύτερη τύχη αλλού. Σας λέω αυτό που συχνά θυμίζω και στον εαυτό μου. Ναι, κάναμε επιτυχίες στο εξωτερικό. Αλλά γίναμε άνθρωποι στην Ελλάδα», κατέληξε.
