Οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης της ΕΕ συνιστούν μια μεγάλη αναπτυξιακή ευκαιρία για την Ελλάδα. Η χώρα όμως θα πρέπει να κινηθεί με πολύ μεγάλες , αλλιώς ένα μεγάλο δώρο κινδυνεύει να καταστεί… «δώρον άδωρον». Αυτό ήταν το βασικό μήνυμα που έστειλε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Κωστής Χατζηδάκης κατά την διαδικτυακή του παρέμβαση στο συνέδριο «Ενέργεια και Οικονομία-Ξεπερνώντας την Πανδημία».
Ο ίδιος περιέγραψε τους βασικούς άξονες του τρίτου κύκλου του «Εξοικονομώ» που έρχεται το φθινόπωρο, ενώ προανήγγειλε σύντομα τελική λύση στις διαπραγματεύσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση για την διακοψιμότητα και τον προσωρινό μηχανισμό αποζημίωσης ευελιξίας (TFRM), με θετικές επιπτώσεις για το ενεργειακό κόστος της βιομηχανίας.
Ακολουθούν οι βασικές τοποθετήσεις του κ. Χατζηδάκη στη συνέντευξη που παραχώρησε στο πλαίσιο του συνεδρίου:
Ταμείο Ανάκαμψης
«Οι αποφάσεις για το Ταμείο Ανάκαμψης της ΕΕ θα ληφθούν σύντομα, αν όχι στην επικείμενη Σύνοδο Κορυφής (17-18 Ιουλίου), πάντως το αμέσως επόμενο διάστημα. Υπάρχουν ενστάσεις από κάποιες χώρες, αλλά όχι από τη Γαλλία και τη Γερμανία. Οι πόροι από το Ταμείο Ανάκαμψης συνιστούν μια πολύ μεγάλη ευκαιρία για την Ελλάδα. Αλλά για να την εκμεταλλευτούμε θα πρέπει να πάμε με πολύ μεγάλες ταχύτητες.
Με βάση την πρόταση της Επιτροπής το σχετικό πρόγραμμα θα διαρκεί 4 χρόνια, ενώ οι χώρες που ενίστανται προτείνουν να περιοριστεί ο χρονικός ορίζοντας μόνο στα 2 χρόνια. Σε κάθε περίπτωση, ενώ είναι ένα μεγάλο δώρο πρέπει να τρέξουμε πάρα πολύ γρήγορα για να μη καταστεί «δώρον άδωρον» και να αποφύγουμε τις καθυστερήσεις που παρατηρούνται διαχρονικά στην Ελλάδα στο σχεδιασμό και την εφαρμογή του ΕΣΠΑ.
Πρέπει να έχουμε ταχεία προετοιμασία των σχετικών προγραμμάτων, μηχανισμό γρήγορης και αποτελεσματικής εφαρμογής και συντονισμό που θα δείξει ότι η Ελλάδα δεν τα καταφέρνει καλά μονό στην αντιμετώπιση του κορωνοϊού, αλλά και στη διαχείριση κοινοτικών κονδυλίων, με τρόπο πιο αποτελεσματικό από αυτόν που μέχρι τώρα έχουμε συνηθίσει. Οι δράσεις του Ταμείου Ανάκαμψης έχουν στο επίκεντρο τους την πράσινη οικονομία και την πράσινη ανάπτυξη.
Περιλαμβάνουν –μεταξύ άλλων- το λεγόμενο Renovation Wave, το κύμα αναβάθμισης εκατομμυρίων κτιρίων σε όλη την Ευρώπη, την προώθηση των πράσινων μεταφορών (συμπεριλαμβανομένης της ηλεκτροκίνησης) και τη στήριξη των ΑΠΕ, με έμφαση στις υβριδικές τεχνολογίες και στο υδρογόνο. Υπάρχει φυσικά και το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης για την απολιγνιτοποίηση, του οποίου οι πόροι αυξάνονται εντυπωσιακά στην Ελλάδα. Όπως υπολογίζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μαζί με τους εθνικούς πόρους και τη στήριξη από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων μπορεί να φτάσουν στα 6,2 δισ. ευρώ»
«Εξοικονομώ ΙΙΙ» το φθινόπωρο- Νέα προγράμματα από το 2021
«Στο καινούριο «Εξοικονομώ κατ’ Οίκον», στόχος του Υπουργείου είναι βγει στον αέρα τον Σεπτέμβριο ή το αργότερο τον Οκτώβριο, για τον προϋπολογισμό είμαστε σε διαπραγματεύσεις με το υπουργείο Ανάπτυξης. Τους επόμενους μήνες θα προχωρήσει και το πρόγραμμα «Ηλέκτρα» για τα δημόσια κτίρια.
Το «Εξοικονομώ» όπως το ξέρουμε μέχρι σήμερα θα είναι πολύ μικρό σε σχέση με τα προγράμματα που θα εφαρμοστούν στις άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και στην Ελλάδα από το 2021 και μετά. Διότι θα πρόκειται για προγράμματα- μαμούθ ενεργειακής αναβάθμισης κτιρίων. Μας ενδιαφέρει οι όποιοι ευρωπαϊκοί πόροι να συνδυάζονται με φορολογικά κίνητρα και με τραπεζικά δάνεια, όπου απαιτείται.
Επιδιώκουμε επίσης και την ενεργοποίηση των λεγόμενων ESCOs (σ.σ. εταιρειών παροχής ενεργειακών υπηρεσιών), διότι έτσι γίνεται σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες και με αυτόν τον τρόπο ανοίγονται πρόσθετες δυνατότητες για τους πολίτες. Εκτός από τις κλασικές δράσεις αναβάθμισης (όπως την αλλαγή των κουφωμάτων) μας ενδιαφέρει να προωθήσουμε παρεμβάσεις ενεργειακής αυτονόμησης με χρήση ΑΠΕ που εκσυγχρονίζουν τα σπίτια και τα βάζουν σε μια νέα εποχή λόγω της ανάγκης να αντιμετωπιστούν οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής».
«Στα απορρίμματα, βρισκόμαστε ακόμη στον 19ο αιώνα»
«Για τα απορρίμματα, υπάρχει ήδη το ΕΣΠΑ και θα επιδιώξουμε να υπάρχει χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης για διάφορες δράσεις που δεν χρηματοδοτούνται από το ΕΣΠΑ ή δεν επαρκούν οι διαθέσιμοι πόροι. Η χώρα στα απορρίμματα είναι στον 19ο αιώνα, δεν είναι καν στον εικοστό. Θα χρειαστεί μια γιγαντιαία προσπάθεια γιατί έχουμε μείνει πάρα πολύ πίσω. Έχουμε μπροστά μας φέτος τη δημοπράτηση 17 Μονάδων Επεξεργασίας Απορριμμάτων, ενώ από συστάσεως του ελληνικού κράτους λειτουργούν 6».
Ενεργειακό κόστος της βιομηχανίας
«Παρά τις συνήθεις παρατηρήσεις ορισμένων γραφειοκρατών από τις Βρυξέλλες, θέλω να πιστεύω ότι είμαστε σε μία τελική φάση και η Ελλάδα θα ασκήσει όλη την πίεση για να κλείσει επιτέλους η συζήτηση με την Ευρωπαϊκή Ένωση και να έχουμε οριστικές λύσεις στα θέματα της διακοψιμότητας και του προσωρινού μηχανισμού αποζημίωσης ευελιξίας (TFRM) που ενδιαφέρουν μεγάλους και σημαντικούς κλάδους της βιομηχανίας στη χώρα και αντιμετωπίζουν σε κάποιο βαθμό το ζήτημα του ενεργειακού κόστους.
Παράλληλα προωθούμε το Target Model, την απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας μέσω της οποίας θα μπορέσουν οι βιομηχανίες αλλά και τα νοικοκυριά να έχουν καλύτερες τιμές. Ταυτόχρονα, θα επιχειρήσουμε να εκμεταλλευτούμε τους πόρους του ΕΣΠΑ και του Ταμείου Ανάκαμψης για να ενισχυθεί η βιομηχανία, οι εργαζόμενοί της, άρα η οικονομία για την προσαρμογή τους στα νέα δεδομένα.
Αναφέρομαι σε δράσεις που σχετίζονται με την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, την κυκλική οικονομία, την πράσινη επιχειρηματικότητα. Ένα μικρό, αλλά σημαντικό παράδειγμα είναι οι δράσεις για την βιομηχανία πλαστικών που ως ένα βαθμό επηρεάζεται αρνητικά από τα αναγκαία μέτρα που φέρνουμε για την απόσυρση των πλαστικών μιας χρήσης. Εκεί συζητάμε και με το Υπουργείο Ανάπτυξης ώστε να υπάρχει χωρίς καθυστέρηση στήριξη στη βιομηχανία πλαστικών –κατά πάσα πιθανότητα από το ΕΣΠΑ- για τη μετάβαση στη νέα εποχή».
Ηλεκτροκίνηση
«Η ηλεκτροκίνηση δεν είναι μόδα, αλλά είναι ανάγκη περιβαλλοντική και νέος οικολογικός τρόπος μετακινήσεων. Στη Νορβηγία σήμερα το 50% των αυτοκινήτων που κυκλοφορούν είναι ηλεκτροκίνητα. Αλλά και στην Ολλανδία, την Γερμανία, είναι το 8%-10% του συνόλου των ΙΧ είναι ηλεκτροκίνητα, ενώ στην χώρα μας είναι μερικές εκατοντάδες.
Επειδή αυτή είναι η διεθνής τάση, η ευρωπαϊκή πολιτική, αλλά και περιβαλλοντική ανάγκη, παρουσιάσαμε το νομοσχέδιο για την ηλεκτροκίνηση που συνοδεύεται από πακέτο μέτρων-κινήτρων για την ηλεκτροκίνηση που αφορά όχι μόνο τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, αλλά και τα ηλεκτρικά δίκυκλα και ποδήλατα.
Η τιμή των αυτοκινήτων με βάση το πακέτο που ανακοινώσαμε και τα φορολογικά κίνητρα που υιοθετούνται μειώνεται κατά 25% περίπου. Μπορεί να μην είναι απολύτως συγκρίσιμη με τις τιμές των συμβατικών αυτοκινήτων, αλλά θα πρέπει να ληφθεί υπόψη και ότι τα ηλεκτρικά οχήματα έχουν πολύ μικρότερο κόστος λειτουργίας και συντήρησης, Την ίδια στιγμή θα προχωρήσουμε ένα πρόγραμμα γρήγορης εγκατάστασης φορτιστώ για να λειτουργήσει το όλο εγχείρημα. Θα δούμε το ζήτημα σφαιρικά στο πλαίσιο μιας ολοκληρωμένης πράσινης πολιτικής που προσπαθεί το Υπουργείο να ασκήσει».
