Κύμα αντιδράσεων από φορείς, εταιρείες και επενδυτές των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας έχουν προκαλέσει οι χειρισμοί της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας ως προς το έλλειμμα του Ειδικού Λογαριασμού (ΕΛΑΠΕ) που αποζημιώνει τα συστήματα παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος με τη χρήση του ανέμου, του ήλιου και άλλων «πράσινων» μορφών ενέργειας.
Επιχειρηματίες του κλάδου αλλά και επίσημα ενώσεις εταιρειών, όπως για παράδειγμα ο Σύνδεσμος Παραγωγών Ενέργειας με Φωτοβολταϊκά (ΣΠΕΦ), επιρρίπτουν ευθύνες για τη δημιουργία του ελλείμματος ύψους 287,6 εκατ. ευρώ στον ΕΛΑΠΕ (επίσημη πρόβλεψη για το 2020 από τον Διαχειριστή των ΑΠΕ) στην απόφαση του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κωστή Χατζηδάκη να μειώσει πέρυσι τον Αύγουστο και αναδρομικά για όλο το 2019 το Ειδικό Τέλος Μείωσης Εκπομπών Αέριων Ρύπων. Σημειωτέον ότι το ΕΤΜΕΑΡ το πληρώνουν όλοι οι καταναλωτές (ανεξαρτήτως προμηθευτή ρεύματος) και αποτελεί μία από τις βασικότερες πηγές των εσόδων του ΕΛΑΠΕ. Ο Χατζηδάκης το μείωσε 25% για να αντισταθμίσει τις αυξήσεις που αποφάσισε στα τιμολόγια της ΔΕΗ.
Στέρησε 200 εκατ.
Η απόφαση αυτή όμως, σύμφωνα και με στοιχεία που έχουν ανακοινώσει οι φορείς της αγοράς, στέρησε από τον ΕΛΑΠΕ πέρυσι 200 εκατ. ευρώ και φέτος άλλα 200 εκατ. Ο Λογαριασμός όταν ανέλαβε το υπουργείο ο Κωστής Χατζηδάκης ήταν πλεονασματικός κατά 178 εκατ. ευρώ, και για την επίτευξή του τα προηγούμενα χρόνια είχαν προηγηθεί «κουρέματα» των τιμών αποζημίωσης των παραγωγών ΑΠΕ, έκτακτη εισφορά στους ίδιους αλλά και επιβάρυνση των προμηθευτών ρεύματος με 411 εκατ. ευρώ το 2017 και άλλα 238 εκατ. ευρώ το 2018.
Ο υπουργός όμως σε δημόσιες τοποθετήσεις του περιορίζει τα αίτια της πρόκλησης της «μαύρης τρύπας» μόνο στις επιπτώσεις της πανδημίας, που είχαν σαν αποτέλεσμα τη μείωση της ζήτησης ρεύματος και την πτώση των τιμών ενέργειας. Πρόσφατες τεχνικές αναλύσεις που έκανε ο ΣΠΕΦ, και με αυτές συμφωνούν και εταιρείες του κλάδου των ΑΠΕ, αποδεικνύουν τα αντίθετα απ’ όσα υποστηρίζει ο Χατζηδάκης: «Μόνη της η μείωση του ΕΤΜΕΑΡ οδηγεί ακόμα και χωρίς συνθήκες COVID-19 τον λογαριασμό σε σωρευτικό έλλειμμα 61 εκατ. ευρώ στο τέλος του 2020 ή 131 εκατ. ευρώ αν συνυπολογιστεί και το θεσμοθετημένο μαξιλάρι των 70 εκατ. ευρώ που θα έπρεπε εκ του νόμου να διατηρείται. Αντίθετα, αν το ΕΤΜΕΑΡ δεν μειωνόταν, ο ΕΛΑΠΕ θα μπορούσε να αντεπεξέλθει στην πανδημία με σωρευτικό πλεόνασμα 73 εκατ. ευρώ ή 3 εκατ. ευρώ (χωρίς το μαξιλάρι ασφαλείας)».
Βραχυκύκλωμα
Επιχειρηματίες του κλάδου εξηγούν πως η διόγκωση του ελλείμματος θα προκαλέσει καθυστερήσεις στις πληρωμές των παραγωγών με αιολικά και φωτοβολταϊκά συστήματα. Κάτι αντίστοιχο συνέβη πριν από περίπου επτά-οκτώ χρόνια. Σημειώνουν δε, όπως πρόσφατα με κοινή ανακοίνωσή τους όλοι οι φορείς των ΑΠΕ, ότι οι «πράσινες» μορφές ενέργειας συμβάλλουν στο να είναι χαμηλές οι τελικές τιμές ρεύματος, αφού η διείσδυσή τους αντικαθιστά τις ακριβές ρυπογόνες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής.
Σε μια περίοδο κατά την οποία ο ίδιος ο Πρωθυπουργός, ο αρμόδιος υπουργός και η κυβέρνηση διακηρύττουν ως πρώτο πυλώνα της στρατηγικής για την ανάκαμψη της οικονομίας την «πράσινη» ανάπτυξη, οι χειρισμοί του υπουργείου μόνο σε κάτι τέτοιο δεν οδηγούν. Ο υπουργός αποκλείει οποιαδήποτε αύξηση του ΕΤΜΕΑΡ και αφήνει να εννοηθεί τη λήψη έκτακτων μέτρων, π.χ. «κούρεμα» τιμών ή έκτακτη εισφορά, προκαλώντας επενδυτική αβεβαιότητα στην αγορά.
Παράγοντες της αγοράς και με αφορμή την κριτική που δέχονται για το ύψος των τιμών σημειώνουν πως «είναι λανθασμένη η σύγκριση των σημερινών τιμών αποζημίωσης των έργων ΑΠΕ για την παραγόμενη ενέργεια με αυτές παλαιότερων ετών, καθώς διαφέρουν αντίστοιχα τα επενδυτικά κόστη που έχουν αναληφθεί και ενδεχομένως και ο χρόνος ζωής του βασικού εξοπλισμού, αφού είναι γνωστό ότι με την αύξηση της ωρίμανσης και της διείσδυσης κάθε τεχνολογίας επιτυγχάνεται και σημαντική μείωση του κόστους αυτής». Σύμφωνα με στοιχεία του Ιουλίου η μεσοσταθμική τιμή ενέργειας των αιολικών είναι 84,98 ευρώ ανά μεγαβατώρα και των φωοτοβολταϊκών εδάφους 266,34 ευρώ. Οι νέοι διαγωνισμοί της ΡΑΕ έχουν κλειδώσει έργα με σημαντικά χαμηλότερες τιμές.
