Του Κώστα Κετσιετσή
Η εικόνα θα μπορούσε να ανήκει σε ταινία επιστημονικής φαντασίας: Ένα κομβόι από φορτηγά ξεκινά από ένα λιμάνι της Μεσογείου με στόχο να μεταφέρει εμπορεύματα στην κεντρική και τη βόρεια Ευρώπη. Από μακριά όλα φαίνονται κανονικά, αλλά όταν η κάμερα ζουμάρει στη θέση του οδηγού δεν κάθεται κανείς. Τα φορτηγά κινούνται μόνα τους.
Σε λίγα χρόνια από τώρα μια τέτοια εικόνα θα είναι πραγματικότητα και στη χώρα μας με το πρόγραμμα των “5G Αυτοκινητοδρόμων” που έχει ήδη προταθεί για χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης, με προϋπολογισμό 130 εκατ. ευρώ και είναι ένα από τα μεγάλα έργα ψηφιακών υποδομών που θα υλοποιηθεί τα επόμενα χρόνια στην Ελλάδα.
Σε πρώτη φάση η δράση προβλέπει κάλυψη 5G σε όλους τους αυτοκινητοδρόμους της χώρας οι οποίοι ανήκουν στο δίκτυο των λεγόμενων Trans-European Transport Networks (TEN-T), ένα σύνολο περίπου 2.100 χιλιομέτρων, με στόχο τη δημιουργία της κατάλληλης υποδομής που θα εξυπηρετήσει τη Συνδεδεμένη και Αυτοματοποιημένη Κινητικότητα (CAM). Στη δράση περιλαμβάνεται όλο το κύριο οδικό δίκτυο που συνδέει τις βασικές υποδομές (λιμάνια, αεροδρόμια κ.λπ.) με τις βασικές πύλες εξόδου από τη χώρα.
Αξίζει να σημειωθεί πως ήδη από το 2018 η Ευρωπαϊκή Ένωση προωθεί ευρωπαϊκά προγράμματα για τη δημιουργία ενός πανευρωπαϊκού δικτύου διασυνδεδεμένων αυτοκινητοδρόμων που θα κάνουν δυνατή την αυτοματοποιημένη κινητικότητα.
Η δράση εκτιμάται, μεταξύ άλλων, ότι θα επιταχύνει τις ιδιωτικές επενδύσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα, θα βελτιώσει σημαντικά την παραγωγικότητα του κλάδου των συνδυασμένων μεταφορών, θα μειώσει δραστικά τα ατυχήματα, ενώ παράλληλα θα περιορίσει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.
Σε σχετική μελέτη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εκτιμάται ότι το 2025 το ετήσιο όφελος από την εισαγωγή των δικτύων 5G στις μεταφορές θα ανέλθει στα 8,3 δισ. ευρώ για την Ε.Ε., ενώ για τη χώρα το όφελος από την υλοποίηση των 5G δικτύων στις μεταφορές μπορεί να εισφέρει έσοδα ύψους 2, 3 δισ. ευρώ μέχρι το 2030 εφόσον η σταδιακή ανάπτυξη του δικτύου ξεκινήσει το 2021.
Οι “5G αυτοκινητόδρομοι” είναι ένα από τα εμβληματικά έργα αξιοποίησης των νέων δυνατότητων που φέρνουν τα νέα δίκτυα κινητής, τα οποία διαθέτουν αυξημένες ταχύτητες και σχεδόν μηδενικούς χρόνους απόκρισης. Αναζητούνται όμως και άλλες εφαρμογές και στο πλαίσιο αυτό στο υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης θεωρούν πως κομβικό ρόλο θα παίξει το “Ταμείο Φαιστός”.
Πρόκειται για το Ταμείο που αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε φάση σύστασης με “μαγιά” περίπου 90 εκατ. ευρώ από τα έσοδα των δημοπρασιών των συχνοτήτων για το 5G στα οποία θα προστεθούν και περίπου 30 εκατ. ευρώ από ιδιώτες επενδυτές. Βασικός στόχος του Ταμείου είναι να επενδύσει σε εταιρείες και επιχειρηματικά σχέδια πάνω στα νέα δίκτυα κινητής που θα οδηγήσουν σε πρωτοποριακές εφαρμογές με προστιθέμενη αξία στην οικονομία.
Με την επέκταση των εφαρμογών 5G, αναμένεται να επεκταθούν και τα λεγόμενα mobile campus networks. Πρόκειται για δίκτυα που λειτουργούν σε μεγάλο βαθμό όπως ένα κανονικό δίκτυο κινητής, μόνο που η εμβέλειά τους είναι τοπική. Έχουν τη δυνατότητα, ανάλογα με τον σχεδιασμό τους, να καλύψουν ένα εργοστάσιο κάποιων χιλιάδων τετραγωνικών μέτρων, έως και μια μεγάλη εγκατάσταση που εκτείνεται σε εκατοντάδες στρέμματα.
Η χρήση ιδιωτικού δικτύου κινητής προσφέρει μεγαλύτερη ασφάλεια, καθώς η πρόσβαση σε αυτό επιτυγχάνεται μόνο από πιστοποιημένες συσκευές, ενώ δεν μπορεί κάποιος να συνδεθεί σε αυτό εκτός της περιοχής εμβέλειας. Παράλληλα επιτρέπουν την αξιοποίηση συγκεκριμένου φάσματος, αποδίδοντας συνεχή λειτουργία χωρίς παρεμβολές. To 5G campus network είναι ένα σύνθετο έργο, που δείχνει τον δρόμο για την αξιοποίηση του 5G σε ποικίλους τομείς όπως η βιομηχανία, η υγεία, οι μεταφορές, οι “έξυπνες” πόλεις, η εκπαίδευση, κ.ά.
Το πρώτο 5G campus network στην Ελλάδα δημιουργήθηκε πρόσφατα από την Cosmote στον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών, για πιλοτική εφαρμογή (use case) διαχείρισης συμβάντων και φυσικής ασφάλειας εσωτερικών ή εξωτερικών χώρων.
Αξιοποιώντας το 5G campus network, και μέσω ειδικού εξοπλισμού τοποθετημένου σε κινούμενο όχημα τύπου “follow me”, μεταφέρθηκε εικόνα υψηλής ευκρίνειας στο κέντρο επιχειρήσεων του αεροδρομίου (ASOC) από περιοχές ιδιαίτερου επιχειρησιακού ενδιαφέροντος ή και περιορισμένης πρόσβασης (πεδία ελιγμών αεροσκαφών, θέσεις στάθμευσης αεροσκαφών, συστήματα διαδρόμου απογείωσης & προσγείωσης). Χάρη στην υποδομή 5G, η μεταφορά της εικόνας έγινε σε πραγματικό χρόνο, με μηδενική καθυστέρηση και με ασφάλεια διαβίβασης.
Το συγκεκριμένο απαιτητικό πιλοτικό use case αποτελεί ένα μόνο χαρακτηριστικό παράδειγμα χρήσης του 5G campus network. Μπορεί, επίσης, να εξασφαλίσει την απρόσκοπτη λειτουργία εξελιγμένων, κρίσιμων εφαρμογών που αφορούν στην οργάνωση και τη λειτουργία αεροδρομικών υποδομών, να διευκολύνει τις αερομεταφορές, αλλά και να συμβάλει δραστικά στην καλύτερη εμπειρία και εξυπηρέτηση επιβατών, επισκεπτών και επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην αεροδρομική κοινότητα.
