Υπηρεσίες ενιαίας εξυπηρέτησης (one stop shops) για ευάλωτα νοικοκυριά που βρίσκονται στο κατώφλι της ενεργειακής φτώχειας θα στηθούν τα επόμενα χρόνια σε δήμους της χώρας. Στόχος η ενεργειακή αναβάθμιση των κατοικιών τους, ώστε να περιορίσουν τις ενεργειακές τους δαπάνες και να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής τους.
Ο σχεδιασμός των νέων υπηρεσιών θα προκύψει από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα «REVERTER- Deep REnovation roadmaps to decrease households VulnERability To Energy poverty» στο οποίο συμμετέχουν το Εργαστήριο Μεταλλευτικής Τεχνολογίας και Περιβαλλοντικής Μεταλλευτικής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου (ΕΜΠ), το Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας (ΚΑΠΕ) και η Ένωση Καταναλωτών – «Η Ποιότητα Της Ζωής» (Ε.Κ.ΠΟΙ.ΖΩ.).
Τα one stop shops εκτιμάται ότι θα έχουν οργανωθεί το πρώτο τρίμηνο του 2024 και σε πρώτη φάση, θα λειτουργούν στα γραφεία της ΕΚΠΟΙΖΩ και 11 δήμων της Αττικής. Σύμφωνα με τη νομικό κυρία Τζέγκα Βίκυ, σύμβουλο της ένωσης, ενδιαφέρον έχουν εκδηλώσει ήδη οι δήμοι Αθηναίων, Αγίου Δημητρίου, Ιλίου, Καισαριανής, Παλαιού Φαλήρου, Νέας Ιωνίας, Χαϊδαρίου, Χαλανδρίου, Αγίων Αναργύρων, Καματερού και Κηφισιάς.
Όπως εξηγεί στον «Οικονομικό Ταχυδρόμο» ο συντονιστής του έργου «REVERTER» από το Εργαστήριο Μεταλλευτικής Τεχνολογίας και Περιβαλλοντικής Μεταλλευτικής του ΕΜΠ κ. Δημήτρης Δαμίγος, συχνά οι καταναλωτές δεν είναι επαρκώς ενημερωμένοι για τις δυνατότητες που έχουν να συμμετάσχουν σε κάποιο πρόγραμμα τύπου «Εξοικονομώ» ή είναι αντιμέτωποι με οικονομικά, θεσμικά και άλλα εμπόδια. Αρχικός στόχος του έργου είναι να ενθαρρύνει τη συμμετοχή των πολιτών (με συμβουλές, αναζήτηση προγράμματος, προετοιμασία των αιτήσεων κλπ), ειδικά των πιο ευάλωτων, σε επιδοτούμενες δράσεις εξοικονόμησης ενέργειας μέσω της δημιουργίας one stop shops.
Λύσεις με το …κλειδί στο χέρι
Σε δεύτερη φάση, θα μπορούν οι συγκεκριμένες υπηρεσίες να εξελιχθούν ώστε να προσφέρουν λύσεις …με το κλειδί στο χέρι. Δηλαδή θα αναλαμβάνουν τη διαδικασία από την αίτηση και ένταξη σε κάποιο πρόγραμμα, τις κατασκευαστικές εργασίες (θα υπάρχουν πιστοποιημένες εταιρείες που θα συμμετέχουν), τις συνεννοήσεις με τις τράπεζες (εφόσον απαιτείται δανεισμός) έως και τον έλεγχο ποιότητας κατά την ολοκλήρωση. Παράλληλα, το πρόγραμμα θα προτείνει και κάποιες βελτιώσεις σε προγράμματα «Εξοικονομώ», ώστε να εντάσσονται ευκολότερα σε αυτά τα ευάλωτα νοικοκυριά.
Οι οδικοί χάρτες που θα σχεδιαστούν στο πλαίσιο του έργου θα λάβουν υπόψη τους τα τεχνικά χαρακτηριστικά των κτιρίων, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των ευάλωτων νοικοκυριών και τις κλιματικές συνθήκες, ώστε να καλύψουν πολλές διαφορετικές περιπτώσεις και να επιτρέψουν, μελλοντικά, την εφαρμογή και αναπαραγωγή των προτεινόμενων δράσεων σε μεγαλύτερη κλίμακα. Το έργο θα λειτουργήσει πιλοτικά σε τέσσερις ευρωπαϊκές πόλεις – εκτός από την Αθήνα, θα τρέξει παράλληλα και στο Μπρέζοβο της Βουλγαρίας, στη Ρίγα της Λετονίας και στην Κοΐμπρα της Πορτογαλίας – οι οποίες χαρακτηρίζονται από διαφορετικές κλιματικές και κοινωνικό-οικονομικές συνθήκες (π.χ. παλαιότητα και μέγεθος κτιριακού αποθέματος, ποσοστά ιδιοκατοίκησης, ποσοστά μονογονεϊκών οικογενειών, εισοδηματική κατανομή, συνήθειες και πεποιθήσεις κατοίκων κτλ.).
Στόχος του REVERTER είναι η πιλοτική εφαρμογή στις τέσσερις πόλεις, συνολικά εννέα οδικών χαρτών για την άμβλυνση του φαινομένου της ενεργειακής φτώχειας η οποία, κατά βάση, είναι συνδεδεμένη με τις υψηλές τιμές ενέργειας, το μικρό εισόδημα των νοικοκυριών και τη χαμηλή ενεργειακή απόδοση των κτιρίων και των οικιακών συσκευών. Εξαιτίας της ενεργειακής κρίσης στην Ευρώπη, το πρόβλημα έχει επιδεινωθεί.
Ειδικά για την Ελλάδα, το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία αφού, σύμφωνα με στοιχεία της ΕΚΠΟΙΖΩ, πριν τη νέα εκτίναξη των τιμών των ενεργειακών προϊόντων και υπηρεσιών, το 26,3% των Ελλήνων πολιτών δήλωνε καθυστέρηση στην αποπληρωμή των λογαριασμών για ενεργειακές υπηρεσίες (έναντι 6,4% του ευρωπαϊκού μέσου όρου) και το 17,5% αδυναμία διατήρησης ιδανικής θερμοκρασίας εντός της κατοικίας τους (έναντι 6,4% του ευρωπαϊκού μέσου όρου). Παράλληλα, περίπου το 10% των πολιτών δαπανούσε ένα σημαντικό ποσοστό του εισοδήματός του στην κάλυψη των ενεργειακών του αναγκών. Στον αντίποδα, ένα αντίστοιχο ποσοστό παρουσίαζε ασυνήθιστα χαμηλή ενεργειακή κατανάλωση, ως αποτέλεσμα του χαμηλού του εισοδήματος.
