Την ώρα που ο αμερικανικός κολοσσός Tesla έχει στραφεί στην Ελλάδα για να καλύψει τις ανάγκες ενέργειας των μη διασυνδεδεμένων νησιών, προχωρώντας με μελέτη για αντικατάσταση των πετρελαϊκών μονάδων με Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ώστε να καλύπτονται οι ανάγκες ηλεκτρικής ενέργειας των νησιών, στην περίπτωση της Κύπρου φαίνεται ότι ο δρόμος προς τις ΑΠΕ παραμένει μακρύς και μετ’ εμποδίων.
Αυτό καταδεικνύει και το γεγονός ότι το ιδιωτικό ενδιαφέρον το οποίο είχε επιδειχθεί το 2016 για δημιουργία δύο ηλιοθερμικών πάρκων δυναμικότητας 50 μεγαβατ το καθένα, συνολικού κόστους 370 εκατομμυρίων ευρώ, και για τα οποία είχε εγκριθεί ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, δεν έχουν προχωρήσει. Μάλιστα, όπως πληροφορείται η «Κ», το ένα εξ αυτών των έργων, το ηλιοθερμικό πάρκο Helios από την εταιρεία Albright Stone bridge Group, έχει ναυαγήσει. Πλέον το ενδιαφέρον για ηλιοθερμικό πάρκο στην αγορά της Κύπρου έχει περιοριστεί μόλις από μια εταιρεία, Alfa Mediterranean. Υπενθυμίζεται ότι το ύψος της επένδυσης ανέρχεται στα 170 εκατομμύρια ευρώ, ενώ μέρος αυτού θα καλυφθεί από χρηματοδότηση της ΕΕ.
Οι δύο περιπτώσεις ήταν οι μοναδικές ιδιωτικές πρωτοβουλίες για την κατασκευή ηλιοθερμικών πάρκων στην Κύπρο, οι οποίες είχαν εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για χρηματοδότηση. Με την μία εταιρεία να αποσύρεται, πλέον οι προσδοκίες για δημιουργία ηλιοθερμικού πάρκου στηρίζεται σε μία μόλις πρωτοβουλία. Και αυτό, ενώ είναι ήδη γνωστός ο στόχος που έχει καθορίσει η Ευρωπαϊκή Ένωση για συμμετοχή των ΑΠΕ στην συνολική κατανάλωση ενέργειας στο 20%, μέχρι το 2020, με την Κύπρο να βρίσκεται στο 14%. Στην περίπτωση δε της παραγωγής ηλιακής και αιολικής ενέργειας, καθώς και από βιομάζα, ο μέσος όρος της Ε.Ε. για το 2016 κυμάνθηκε στο 29,6% ενώ στην Κύπρο το αντίστοιχο ποσοστό βρίσκεται στο 8,4%. Ποσοστό πολύ πίσω από τον εθνικό στόχο του 13,8% με χρονικό ορίζοντα υλοποίησης, το 2020.
Ενώπιον υπουργείου Οικονομικών
Η δημιουργία ηλιοθερμικών πάρκων στην Κύπρο εκκρεμεί από το 2016, ενώ μας πιέζουν τα χρονοδιαγράμματα της ΕΕ για την χρήση ΑΠΕ μέχρι το 2020
Πρόσφατα μάλιστα έγιναν νέες συναντήσεις μεταξύ της ενδιαφερόμενης εταιρείας και των υπουργείων Ενέργειας και Οικονομικών. Σύμφωνα με τον οικονομικό διευθυντή και Διευθυντή Οικονομικών Ερευνών και ΕΕ του υπουργείου Οικονομικών Γιώργο Παντελή, το Υπουργείο αναμένει πλέον για την μελέτη βιωσιμότητας του έργου από την Alfa Mediterraneanκαι ακολούθως θα προχωρήσει η διαδικασία. Αν και δεν έχει τεθεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα από το υπουργείο Οικονομικών θα πρέπει να θεωρηθεί ότι η όποια μελέτη θα υποβληθεί πριν το τέλος του 2019, καθώς τέλος του χρόνου λήγουν οι εγκρίσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση, από την οποία θα δοθεί επιδότηση ύψους 45 εκατ. ευρώ για το έργο. Ως εκ τούτου, η εταιρεία έχει περιθώριο ως το τέλος του 2019 να ολοκληρώσει όλες τις μελέτες.
Υπενθυμίζεται ότι διανύουμε πλέον τον τρίτο χρόνο από τότε που οι εταιρείες είχαν αποφασίσει να επενδύσουν στην Κύπρο. Ήταν συγκεκριμένα Απρίλιος του 2016 όταν σε δημοσίευμά της η «Κ» είχε αναφερθεί στην απόφαση της Κυβέρνησης για καθορισμό «ταρίφας» στην τιμή πώλησης του ρεύματος (power purchasing agreement). Το θέμα είχε τύχει χειρισμού από τον τότε υπουργό Γεωργίας και Περιβάλλοντος Νίκο Κουγιάλη, ο οποίος προώθησε τα έργα στην ΕΕ και εξασφάλισε την σχετική χρηματοδότηση από το πρόγραμμα NER 300.
Το κράτος είχε δεσμευτεί τότε να αγοράζει την ηλεκτρική ενέργεια σε τιμή αποφυγής του κόστους της ΑΗΚ, κάτι το οποίο είχε χαρακτηριστεί τότε ως εμπόδιο για την υλοποίηση των έργων, και ήταν καθώς φαίνεται ο λόγος για τον οποίο οι επενδυτές δεν είχαν καταφέρει να εξασφαλίσουν την απαραίτηση χρηματοδότηση από τις τράπεζες. Έτσι λοιπόν τα έργα πήραν παράταση υλοποίησης από την ΕΕ.
Τα φωτοβολταϊκά πάρκα της ΑΗΚ
Από πλευράς της ΑΗΚ τρία έργα έχουν εξαγγελθεί και βρίσκονται στα σκαριά με στόχο την χρήση ΑΠΕ. Το πρώτο αφορά την δημιουργία φωτοβολταϊκών πάρκων στην περιοχή Αχερά συνολικής ισχύος 66 μεγαβάτ, από την Αρχή Ηλεκτρισμού με την Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου στην οποία ανήκει η γη, που βρίσκεται ακόμα σε αρχικό στάδιο υλοποίησης με την συμφωνία να έχει υπογραφεί περί τα μέσα του προηγούμενου χρόνου. Το έργο θα γίνει σε 2-3 φάσεις.
Το δεύτερο έργο είναι στο Ακρωτήρι Λεμεσού με την ΑΗΚ να βρίσκεται σε διαδικασία αδειοδότησης για την δημιουργία του φωτοβολταϊκου πάρκου ισχύος 20 μεγαβατ. Παράλληλα, εκκρεμεί από τον προηγούμενο χρόνο η υλοποίηση του έργου για τοποθέτηση φωτοβολταϊκών συστημάτων τα οποία θα τοποθετηθούν στις οροφές των σχολικών μονάδων παγκυπρίως.
Η περίπτωση της Tesla στην Ελλάδα
Το μεσημέρι της Τρίτης στελέχη της αμερικανικής εταιρείας παρουσίασαν στο ελληνικό Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, το αναλυτικό σχέδιο για την ενεργειακή μετάβαση των ελληνικών μη διασυνδεδεμένων νησιών σε αντικατάσταση της παραγόμενης από πετρέλαιο ενέργειας με ΑΠΕ και παράλληλα την εφαρμογή τεχνολογιών αποθήκευσής τους. Η Tesla επέδειξε ενδιαφέρον και για τα πιλοτικά προγράμματα που εφαρμόζει το ελληνικό υπουργείο Ενέργειας σε Αστυπάλαια, Σίκινο και Καστελλόριζο ενώ το επεκτάθηκε και στην ηλεκτροκίνηση και στην ενεργειακή αυτονομία των κοινοτήτων. Μένει να αποφασιστεί το πώς, το πότε και σε ποια έκταση θα υλοποιηθεί το σχέδιο της εταιρείας για τα ελληνικά νησιά. Σημειώνεται ότι ήδη η θυγατρική εταιρεία της Tesla δραστηριοποιείται στην Ελλάδα στον τομέα των τεχνολογιών ηλεκτροκινητήρων.
