Του Νίκου Ρουσάνογλου
Έργα ύδρευσης και δικτύων, συνολικού ύψους άνω των 4 δισ. ευρώ, αν υπολογιστεί και το επενδυτικό πρόγραμμα της ΕΥΔΑΠ, προωθούνται αυτή την περίοδο, ενισχύοντας κι άλλο το ανεκτέλεστο υπόλοιπο, όχι μόνο των μεγάλων ομίλων, αλλά και εξειδικευμένων εταιρειών μικρότερων τάξεων. Πρόκειται για δεκάδες συμβάσεις, που χρηματοδοτούνται όχι μόνο από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ), αλλά και το Ταμείο Ανάκαμψης, όπως επίσης και από κεφάλαια των ίδιων των ιδιωτών, καθώς αρκετά εξ αυτών προωθούνται μέσω ΣΔΙΤ (Συμπράξεις Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα). Τα έργα αυτά κρίνονται άμεσης προτεραιότητας, ιδίως μετά τις καταστροφικές πλημμύρες που έπληξαν την Κεντρική Ελλάδα τον περασμένο Σεπτέμβριο, ενώ θα συμβάλουν καθοριστικά και στη βέλτιστη διαχείριση των υδάτινων πόρων της χώρας τα επόμενα χρόνια.
Όπως τονίζουν ειδικοί, η αναβάθμιση των δικτύων και η βελτίωση της διαχείρισης υδάτινων πόρων, θα πρέπει να αποτελέσουν προτεραιότητα τα επόμενα χρόνια, εξαιτίας των προκλήσεων της κλιματικής αλλαγής, που θα πλήξουν τη χώρα και θα φέρουν αύξηση της μέσης θερμοκρασίας και μείωση των βροχοπτώσεων. Αυτός είναι και ο λόγος, που ενώ κάποια από τα έργα ΣΔΙΤ (κυρίως κτιριακά) φαίνεται να παραπέμπονται στις καλένδες λόγω έλλειψης πόρων, τα έργα ύδρευσης προκρίνονται ως άμεσης προτεραιότητας, λόγω του μεγάλου κοινωνικού και περιβαλλοντικού προσήμου που διαθέτουν.
Το μεγαλύτερο πακέτο έργων αφορά το πρόγραμμα “Ύδωρ 2.0”. Σε αυτό περιλαμβάνονται 21 αρδευτικά έργα, συνολικού ύψους άνω των 1,6 δισ. ευρώ. Από αυτά τα έργα θα αρδεύονται 1,3 εκατ. στρέμματα αγροτικής γης. Με το “Ύδωρ 2.0” επιδιώκεται να κατασκευαστούν οι απαιτούμενες υποδομές, για την αντιμετώπιση χρόνιων προβλημάτων έλλειψης αρδευτικού νερού σε πολλές περιοχές της χώρας, όπως επίσης και διαχρονικά προβλήματα από την ελλειμματική διαχείριση των υδάτινων πόρων προς όφελος του αγροτικού τομέα και φυσικά των καταναλωτών. Στη δέσμη των έργων, περιλαμβάνονται φράγματα, αρδευτικά δίκτυα, λιμνοδεξαμενές και άλλες επενδύσεις, που συνδέονται με τη γεωργία. Μάλιστα, ρόλο συμβούλου και υπεύθυνου ωρίμανσης για αρκετά από τα έργα έχει αναλάβει η EBRD.
Πιο ώριμο φαίνεται πως είναι το έργο του Ταυρωπού στην περιοχή της Καρδίτσας, που προωθείται μέσω ΣΔΙΤ και αφορά τη δημιουργία δικτύων άρδευσης. Οι σχετικές δεσμευτικές οικονομικές προσφορές για το έργο των 160 εκατ. ευρώ υποβλήθηκαν πριν από μερικές ημέρες και αναμένεται η ανάδειξη του προσωρινού αναδόχου. Υπενθυμίζεται ότι στην πρώτη φάση του σχετικού διαγωνισμού (εκδήλωση ενδιαφέροντος) έχουν συμμετάσχει τα σχήματα Άκτωρ Παραχωρήσεις-Άβαξ, ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ-Χρ. Κωνσταντινίδης και Intrakat-Μυτιληναίος-Μεσόγειος. Το έργο πρόκειται να εξυπηρετεί συνολική έκταση 115.000 στρεμμάτων.
Παράλληλα, προχωρά και ο διαγωνισμός για το φράγμα Μιναγιώτικο στην περιοχή της Πύλου, ύψους 145 εκατ. ευρώ. Τα δύο αυτά έργα διεκδικούνται επίσης από τα σχήματα Άκτωρ Παραχωρήσεις-Άβαξ, ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ-Χρ. Κωνσταντινίδης και Intrakat-Μυτιληναίος-Μεσόγειος. Το 30% του κόστους των έργων καλύπτεται από το Ταμείο Ανάκαμψης, κάτι που εξηγεί και την προσπάθεια που γίνεται, προκειμένου να υπογραφούν οι σχετικές συμβάσεις και να μην χαθούν πολύτιμα κεφάλαια.
Στο πλαίσιο του Ύδωρ 2.0 “τρέχουν” και έξι διαγωνισμοί μεγάλης κλίμακας, που εντάσσονται στην πρώτη φάση του προγράμματος και αφορούν έργα προϋπολογισμού 840 εκατ. ευρώ, ενώ πριν από μερικούς μήνες ξεκίνησαν δύο ακόμα έργα, ύψους 340 εκατ. ευρώ. Αυτά αφορούν τη μεταφορά νερού από τον ποταμό Νέστο στην Ξάνθη (210 εκατ. ευρώ), όπως επίσης και την κατασκευή του αρδευτικού συστήματος Αλμωπαίου στην Πέλλα (122 εκατ. ευρώ).
Ακόμα 61 έργα, συνολικού ύψους 750 εκατ. ευρώ, που προχωρά το Υπ. Αγρ. Ανάπτυξης, έχουν πλέον περάσει υπό την εποπτεία του Υπ. Υποδομών. Τα έργα αυτά είναι προϋπολογισμού από 2,2 εκατ. ευρώ έως και 50 εκατ. ευρώ και αφορούν σε μικρότερης κλίμακας έργα, που έχουν περισσότερο τοπικό ή περιφερειακό χαρακτήρα.
Παράλληλα, προχωρούν και οι υπογραφές συμβάσεων για διαγωνισμούς, όπου έχει προκύψει ανάδοχος. Στις αρχές της προηγούμενης εβδομάδας, η Άκτωρ υπέγραψε τη σύμβαση για την κατασκευή του φράγματος Τσικνιά στη Λέσβο, ύψους 98 εκατ. ευρώ. Το σύνθετο αυτό έργο αναμένεται να αντιμετωπίσει το πρόβλημα ύδρευσης του νησιού, παρέχοντας έως 24.000 κυβικά νερού την ημέρα και εξυπηρετώντας τις ετήσιες ανάγκες 270.000 ανθρώπων. Αντίστοιχα, η ΤΕΡΝΑ του ομίλου ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ αναμένεται να υπογράψει το έργο υδροδοτικό έργο Πρέβεζα-Άρτα-Λευκάδα, ύψους 141,68 εκατ. ευρώ. Η συγκεκριμένη σύμβαση αφορά την κατασκευή ενός νέου δικτύου μεταφοράς πόσιμου νερού, με σκοπό την αντικατάσταση του σημερινού υδραγωγείου, που χρησιμοποιείται για την εξυπηρέτηση των παραπάνω περιοχών.
Το επενδυτικό πρόγραμμα της ΕΥΔΑΠ
Στην αρχή του βρίσκεται και το επενδυτικό πρόγραμμα της ΕΥΔΑΠ για την περίοδο 2024-2033, το οποίο προβλέπει συνολικά έργα 2,1 δισ. ευρώ. Σήμερα πέντε εργολαβίες είναι σε κατασκευή, 3 εργολαβίες σε διαγωνιστική διαδικασία, 4 εργολαβίες σε σύνταξη τευχών δημοπράτησης, ενώ 1 εργολαβία είναι υπό εκκαθάριση και επαναδημοπράτηση. Τα μεγάλα έργα αποχέτευσης στην Ανατολική Αττική καταλαμβάνουν τη μερίδα του λέοντος, με 958,7 εκατ. ευρώ, ενώ ακολουθούν έργα του δικτύου ύδρευσης από την Αθήνα προς το παραλιακό μέτωπο, με προϋπολογισμό 681,6 εκατ. ευρώ. Στην εργολαβία αυτή περιλαμβάνεται και η αντικατάσταση των παλαιών δικτύων, με μέσο όρο ζωής τα 60 έτη, όπως επίσης και η εγκατάσταση έξυπνων μετρητών. Επίσης, για έργα ενεργειακά, κτιριακά, ψηφιακής διακυβέρνησης και μετασχηματισμού θα διατεθούν 103,8 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα, η ΕΥΔΑΠ βρίσκεται και σε αναζήτηση κονδυλίων ύψους 500-750 εκατ. ευρώ, πιθανώς και με τη συνδρομή της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ), για την αντιμετώπιση του φαινομένου της λειψυδρίας, ιδίως στην Αττική, όπου τα αποθέματα νερού έχουν αρχίσει να περιορίζονται λόγω της μειωμένης βροχόπτωσης της τελευταίας τριετίας. Στο πλαίσιο αυτό σχεδιάζονται έργα για νέους ταμιευτήρες, αφαλατώσεις, αλλά και τον εμπλουτισμό του υπόγειου υδροφόρου ορίζοντα με ανακυκλωμένο νερό από τα Κέντρα Επεξεργασίας Λυμάτων (ΚΕΛ). Σήμερα, η ΕΥΔΑΠ διαχειρίζεται πέντε τέτοια κέντρα, καθώς κατά τη διάρκεια του τελευταίου χρόνου περιήλθαν υπό τη διαχείρισή της τα ΚΕΛ των Μεγάρων και του Κορωπίου-Παιανίας.
* Αναδημοσίευση από την εφημερίδα “Κεφάλαιο”.
