Tα έργα συντήρησης και αποκατάστασης που συντελούνται την τελευταία χρονική περίοδο στην Ακρόπολη, οι επεμβάσεις που αφορούν τις διαδρομές για ανθρώπους με κινητικά προβλήματα, ο ανελκυστήρας, ο φωτισμός του μνημείου που ολοκληρώθηκαν αλλά και η προτεινόμενη αποκατάσταση της ρωμαϊκής ανόδου που έπεται, έχουν προκαλέσει επιστημονικές ενστάσεις, όπως και ο τρόπος που διαχειρίζεται το υπουργείο Πολιτισμού συνολικότερα την Ακρόπολη ως Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της Unesco.
Για το πρώτο τουλάχιστον σκέλος εξηγήσεις δίνει η Επιτροπή Συντήρησης Μνημείων Ακροπόλεως (ΕΣΜΑ), που έχει την επιστημονική ευθύνη για τα έργα συντήρησης και αποκατάστασης και απαρτίζεται από διεθνώς αναγνωρισμένους ειδικούς (αρχαιολόγους, αρχιτέκτονες, πολιτικούς και χημικούς μηχανικούς, συντηρητές) και από έμπειρα επιστημονικά στελέχη του ΥΠΠΟΑ.
Στην ανοιχτή επιστολή της η ΕΣΜΑ εστιάζει στο κείμενο διαμαρτυρίας «Ακρόπολη: SOS» που υπογράφουν αρχιτέκτονες, ιστορικοί, αρχαιολόγοι, ιστορικοί της τέχνης, καλλιτέχνες -η συλλογή υπογραφών συνεχίζεται-, οι οποίοι εκφράζουν αντιρρήσεις για τα έως τώρα έργα διάστρωσης που ξεκίνησαν τον Οκτώβριο και την προτεινόμενη αποκατάσταση της ρωμαϊκής ανόδου στην Ακρόπολη.
Η ΕΣΜΑ επισημαίνει ότι το κείμενο έχει «Α) ιδεολογικές πτυχές με τις οποίες μπορεί κανείς να συμφωνεί ή όχι, Β) κάποια άλλα ζητήματα, που, ως πραγματολογικά, είναι επιδεκτικά ελέγχου» και απαντά αναλυτικά σε 15 σημεία, όπως:
«(1) Αιφνιδιασμός με την είδηση των έργων.
Ανακριβές. Η συζήτηση και η έγκριση των σχεδίων της επέμβασης έγινε από τον Απρίλιο έως τον Ιούλιο 2020…
(2) Χρησιμοποίηση οπλισμένου σκυροδέματος στη διάστρωση των διαδρομών.
Ανακριβές. Στην πραγματικότητα χρησιμοποιήθηκε άοπλο σκυρόδεμα. Σε ελάχιστες μόνον κρίσιμες θέσεις τοποθετήθηκε οπλισμός…
(3) Μη αναστρέψιμη κατασκευή.
Ανακριβές. Εφαρμόζοντας τη θεμελιώδη στα έργα της ΕΣΜΑ Αρχή της Αναστρεψιμότητας, η σύμφυση του βράχου και της επίστρωσης εμποδίζεται με διαχωριστική μεμβράνη.
(4) Καταστροφή βράχου και αρχαίων καταλοίπων.
Ανακριβέστατο. Στο έργο της διάστρωσης ουδεμία καταστροφή βράχου ή αρχαίων καταλοίπων σημειώθηκε.
(5) Διαμορφώσεις χωρίς επαρκή στοιχεία.
Ανακριβέστατο. Τα όρια της κύριας οδού (κεντρικής διάβασης), των παρόδιων μνημείων και των περιβόλων εντοπίσθηκαν από δύο ειδικευμένους αρχιτέκτονες της ΥΣΜΑ και τον Μανόλη Κορρέ με εξαντλητική ακρίβεια.
(6) Κάλυψη πολύτιμων αρχαιολογικών τεκμηρίων, τα οποία καθίστανται απρόσιτα.
Η κατάχωση αρχαιολογικών τεκμηρίων, μετά τη μελέτη και δημοσίευσή τους, υπαγορεύεται από την ανάγκη προστασίας…».
Για την παράκαμψη του ελληνικού και διεθνούς νομικού και θεσμικού πλαισίου σημειώνει ότι «ακολουθείται πλήρως» και για την ευνόηση των πλημμυρικών φαινομένων αναφέρει ότι «συνδέονται με την ύπαρξη τεράστιων ανοικτών σκαμμάτων της ανασκαφής του 1885-1890 σχεδόν παντού κοντά στα τείχη και συνέβαιναν πάντοτε…». Ευτυχώς υπάρχει και ένα σημείο συμφωνίας, αυτό που αφορά την επίλυση του προβλήματος του συνωστισμού των επισκεπτών.
Ενδιαφέρον έχει ο σχολιασμός της επιστολής από τους ειδικούς καθώς σήμερα στις 19.00 διοργανώνεται δημόσια συζήτηση για τις «Αμφιλεγόμενες παρεμβάσεις στην Ακρόπολη».
Η Ομάδα «Culture through politics» επιχειρεί να φωτίσει ορισμένες βασικές πλευρές και προβλήματα. «Θεωρούμε», γράφουν, «εξαιρετικά επικίνδυνο να λαμβάνονται πολιτικές αποφάσεις χωρίς να έχει προηγηθεί ο αναγκαίος νηφάλιος και ευρύς διάλογος, χωρίς την απόλυτη διαφάνεια όσον αφορά τους όρους των συμβάσεων με χορηγούς, εν προκειμένω την εμπλοκή του Ιδρύματος Ωνάση, καθώς και την υλοποίηση από εταιρείες και όχι τις αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Πολιτισμού.
Θεωρούμε επίσης σημαντικό να θέσουμε επί τάπητος όχι μόνο τα ζητήματα επιστημονικής δεοντολογίας και τήρησης των δεσμεύσεων που επιβάλλει το ελληνικό και το διεθνές νομικό και θεσμικό πλαίσιο, αλλά και τα ζητήματα της πρόσληψης της Ακρόπολης με όρους του παρόντος». (Στο link και με live streaming στη σελίδα Culture Through Politics στο facebook).
