Την άμεση απόσυρση των έκτακτων ενεργειακών μέτρων, με κορυφαίο την επιβολή ανώτατων τιμών στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας (το λεγόμενο, πλαφόν), ζητούν τέσσερις από τους μεγαλύτερους φορείς της ευρωπαϊκής βιομηχανίας ηλεκτρισμού.
Την κοινή δήλωση, που απευθύνεται στα κράτη-μέλη, υπογράφουν, η Eurelectric, στην οποία πρόσφατα εκλέχθηκε αντιπρόεδρος ο Γιώργος Στάσσης (φωτ.) της ΔΕΗ, η Wind Europe, η SolarPower Europe και η EFET (European Federation of Energy Traders).
Οι τέσσερις οργανώσεις χαρακτηρίζουν τις εθνικές παρεμβάσεις στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρισμού, με τη μορφή ανώτατων ορίων εσόδων, ως «τοξικές» για τις νέες επενδύσεις στην καθαρή ενέργεια. Το αποτέλεσμα ήταν, όπως υποστηρίζεται, να υπογραφούν το 2022 σε σχέση με το 2021 λιγότερα κατά 21% PPAs (διμερείς συμβάσεις πράσινης ενέργειας) και να επενδυθούν μόλις 17 δισ. ευρώ σε νέα αιολική ενέργεια, το χαμηλότερο ποσό από το 2009.
Επίσης, τα μέτρα αυτά θεωρούν ότι έχουν περιορίσει τη δυνατότητα των παικτών της αγοράς να σταθεροποιήσουν τις τιμές για τους καταναλωτές, μέσω της αντιστάθμισης κινδύνου (hedging) και μείωσαν το ενδιαφέρον των καταναλωτών για PPAs και άλλα εργαλεία της αγοράς.
Το πλαφόν, εκτιμούν οι τέσσερις οργανώσεις, συνιστά «σαφή αποτυχία πολιτικής», με σοβαρές επιπτώσεις στην ασφάλεια των επενδυτών και υψηλούς κινδύνους για τη λειτουργία της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και την ευρωπαϊκή ενεργειακή μετάβαση. Μάλιστα, επικαλούνται ότι στο ίδιο συμπέρασμα κατέληξε η Κομισιόν, συστήνοντας την άρση των έκτακτων ενεργειακών μέτρων.
Εξάλλου, θεωρούν ότι τα σχεδιαζόμενα μέτρα διαρθρωτικής πολιτικής για τη μεταρρύθμιση της ηλεκτρικής αγοράς (market design reform) στοχεύουν στην προστασία των καταναλωτών από μία ενδεχόμενη μελλοντική, βραχυπρόθεσμη, μεταβλητότητα των τιμών. Ανάμεσα σε αυτά περιλαμβάνονται, η περαιτέρω διευκόλυνση για σύναψη PPAs, η εισαγωγή εθελοντικών CfDs (Contracts for Difference), η διαφοροποίηση συμβάσεων καταναλωτών, έκτακτες και προσωρινά ρυθμιζόμενες τιμές λιανικής σε περίπτωση ενεργειακής κρίσης, κλπ.
«Η καλύτερη, όμως, προστασία από μία επαναλαμβανόμενη ενεργειακή κρίση στην Ευρώπη είναι να αναπτύξει μεγάλης κλίμακας τεχνολογίες, που θα ανταποκρίνονται στους φιλόδοξους στόχους της για μηδενικές καθαρές εκπομπές (Net Zero)», λέει η ηλεκτρική ευρωπαϊκή βιομηχανία.
Ενόψει, λοιπόν, των συνεχιζόμενων συζητήσεων για τη στοχευμένη μεταρρύθμιση της ηλεκτρικής αγοράς οι τέσσερις οργανώσεις καλούν τα κράτη-μέλη της Ε.Ε.:
- Να άρουν τις έκτακτες παρεμβάσεις στον ενεργειακό τομέα έως τα τέλη Ιουνίου.
- Να θεσπίσουν σαφή και αυστηρά κριτήρια για την αποφυγή μίας περιφερειακής κρίσης τιμών ηλεκτρικής ενέργειας και να εγκαταλείψουν την επιβολή πλαφόν στη χονδρική αγορά.
Εάν δεν προβούν άμεσα σε αυτές τις ενέργειες, υποστηρίζουν οι οργανώσεις αυτές, ενέχει ο κίνδυνος για μόνιμο πλήγμα στην εσωτερική αγορά ενέργειας, για απώλεια ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης στην παγκόσμια κούρσα επενδύσεων για καθαρή ενέργεια, με τους επενδυτές να τελούν σε μία διαρκή κατάσταση πολιτικής αβεβαιότητας. Και τελικά, θα έθετε τον κίνδυνο την υλοποίηση μιας Πράσινης Συμφωνίας «made in Europe’.
Να θυμίσουμε ότι η παράταση της ισχύος του πλαφόν στην εγχώρια χονδρεμπορική αγορά ως τα τέλη Σεπτεμβρίου έγινε με υπουργική απόφαση του ΥΠΕΝ, λίγο πριν από τις εκλογές του Μαΐου.
