Το φθινόπωρο και αποκλειστικά μέσω της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου (ΗΤΚ) αναμένεται να δοθεί η πολυαναμενόμενη λύση για τα αυθαίρετα της κατηγορίας 5, η δυνατότητα τακτοποίησης των οποίων σταμάτησε οριστικά με το κλείσιμο της πλατφορμας τον Οκτώβριο του 2020.
Αυτό επεσήμανε νωρίτερα στη Βουλή ο υφυπουργός Περιβάλλοντος, Νίκος Ταγαράς απαντώντας σε σχετική ερώτηση του αρμόδιου τομεάρχη του ΣΥΡΙΖΑ, Σωκράτη Φάμελλου και επιβεβαιώνοντας πλήρως το σχετικό δημοσίευμα του «ethnos.gr» του περασμένου Μαίου.
Προυπόθεση βέβαια για την υπαγωγή αυθαιρέτων αυτής της κατηγορίας θα είναι ο έλεγχος όλων των αιτήσεων μίας προς μίας με το υπουργείο να αναζητεί ήδη λύση μέσω δορυφορικών εικόνων ώστε να μπορούν να γίνουν οι συγκρίσεις και να αρχίσουν οι αυστηροί έλεγχοι.
Υπενθυμίζεται ότι όταν μιλάμε για αυθαίρετα της κατηγορίας 5, εννοούμε τα λεγόμενα «βαριά» αυθαίρετα, τα οποία είτε στερούνται εντελώς άδειας ή έχουν υπερβάσεις πέραν της αδείας σε όρους δόμησης πάνω από 40% στην κάλυψη ή τη δόμηση ή πάνω από το 20% στο μέγιστο επιτρεπόμενο ύψος.
Σε κάθε περίπτωση η λύση, την οποία επεξεργάζονται στο υπουργείο και θα είναι έτοιμοι να παρουσιάσουν το προσεχές φθινόπωρο δε θα αφορά αυθαίρετα που έχουν ανεγερθεί μετά την 28η Ιουλίου 2011, καθώς διατηρείται η «κόκκινη γραμμή» που έχει τεθεί για την τακτοποίηση ακινήτων με υπερβάσεις: «Αυτό δεν αλλάζει», είπε χαρακτηριστικά ο κ. Ταγαράς, αναφέροντας τα βασικά σημεία, στα οποία θα στηρίζεται η επαναλειτουργία της πλατφόρμας τακτοποίησης για τα βαριά αυθαίρετα:
– Η λύση που θα δοθεί θα είναι δεσμευτικά και αποκλειστικά μέσω της Ηλεκτρονικής ταυτότητας Κτιρίου, στην πλατφόρμα της οποίας θα δηλωθούν κανονικά όλα τα υπό τακτοποίηση αυθαίρετα αποκλειστικά ηλεκτρονικά.
– Θα γίνεται έλεγχος σε όλες τις υπαγωγές δηλώσεων για την κατηγορία 5. Ο έλεγχος στην περίπτωση των εν λόγω δηλώσεων δε θα είναι δειγματοληπτικός στο 5% του συνόλου, όπως ήδη προβλέπει η νομοθεσία, αλλά οι υπαγωγές της συγκεκριμένης κατηγορίας θα ελέγχονται αυστηρά μία προς μία, ολοκληρωτικά και προς κάθε κατευθυνση, ενώ καμία υπαγωγή δε θα εισέρχεται στην πλατφόρμα άνευ ελέγχου και παρατηρήσεων.
Τα χρήματα, τα οποία θα συγκεντρώνονται από τις υπαγωγές, στοχος είναι να κατευθύνονται στην κάλυψη αποζημιώσεων για οικόπεδα, που έχουν δεσμευτεί με ρυμοτομική απαλλοτρίωση με στόχο τη διάνοιξη δρόμων, τη δημιουργία κοινόχρηστων κοινωφελών χώρων ή την υλοποίηση παλαιότερων σχεδίων πόλης ως περιβαλλοντικό ισοζύγιο.
Ο κ. Ταγαράς δεν έκρυψε πως το υπουργείο γνωρίζει τα κενά αλλά και τις νομοθετικές αδικίες που άφησε πίσω του το κλείσιμο της πλατφόρμας τακτοποιήσεων, τόσο σε επίπεδο ιδιωτικών όσο και σε επίπεδο δημόσιων και δημοτικών κτιρίων, τα οποία παραμένουν αρύθμιστα με αποτέλεσμα να μην μπορούν να ενταχθούν στα προγράμματα ενεργειακής εξοικονόμησης, ακόμα κι αν στεγάζουν ευαίσθητες δομές, όπως π.χ. σχολεία.
Η εξαίρεση των τραπεζών και πόσα ακίνητα από πλειστηριασμούς δήλωσαν
Στο τοπίο της διακοπής τακτοποίησης αυθαιρέτων της κατηγορίας 5, έχει προστεθεί και το «παράθυρο» που άφησε η προηγούμενη ηγεσία του υπουργείου ώστε να μπορούν να τακτοποιούν ακίνητα από πλειστηριασμούς οι τράπεζες, την ώρα που η πόρτα για τους πολίτες είχε οριστικά σφραγιστεί.
Υπενθυμίζεται ότι κατ΄εξαίρεση και έως το 2025 μπορούν να τακτοποιούν αυθαίρετα κτίσματα κατηγορίας 5:
- οι τράπεζες, στις οποίες περιέρχονται μετά από πλειστηριασμούς ή μέσω leasing.
- Οι κληρονόμοι αυθαιρέτων, αλλά όχι οι σημερινοί ιδιοκτήτες τους, οι οποίοι δεδομένου ότι παραμένουν εκτός ρύθμισης και κατά συνέπεια παράνομα δεν μπορούν να τα πουλήσουν ή να τα μεταβιβάσουν.
- Οι ιδιοκτήτες μεγάλων αυθαιρέτων εφοσον εντάσσονται σε περιοχές, οι οποίες έχουν κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης ακόμα και εάν τα ίδια ακίνητα δεν έχουν πληγεί από τη φυσική καταστροφή. Ετσι, ο ιδιοκτήτης αυθαιρέτου σε μια τέτοια περιοχή μπορεί να το τακτοποιήσει απλώς επειδή είναι ενταγμένο στη συγκεκριμένη γεωγραφική ενότητα, ενώ κάποιος άλλος ακόμα και σε όμορο δήμο δεν έχει την ίδια δυνατότητα.
Εως το τέλος Μαίου, οι υπαγωγές για τις κατ΄εξαίρεση τακτοποιήσεις της κατηγορίας 5 ανερχονταν σε
– 85 ακίνητα που αποκτήθηκαν μέσω αναγκαστικού πλειστηριασμού
– 159 ακίνητα που αποκτήθηκαν κατόπιν κληρονομικής διαδοχής
– 5 ακίνητα που εκμισθώνονται με σύμβαση leasing
– 2 ακίνητα που μεταβιβάζονται στην εταιρία ακινήτων του Δημοσίου (ΕΤΑΔ Α.Ε.)
– 1.105 ακίνητα περιοχών κηρυγμένων το 2020 σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης και προστασίας
«Τα ζητήματα στην κατηγορία 5 είναι ένα πρόβλημα που δημιουργήθηκε από την κυβέρνηση της ΝΔ. Δεν είναι ένα παλιό ζήτημα. Το πρόβλημα αυτό δημιουργήθηκε από την εμμονή και επιμονή του κ. Χατζηδάκη να κλείσει τη διαδικασία τακτοποιησης των αυθαιρέτων χωρίς να ακούσει ούτε το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ), ούτε την αντιπολίτευση, ούτε την αγορά, τους μηχανικούς και ιδιοκτήτες», επεσήμανε ο κ. Φάμελλος προσθέτοντας ότι «Αυτό είναι βαθύτατα προσβλητικό για την κοινωνία. Δε λύνουμε το πρόβλημα στους πολίτες, αλλά λύνουμε το πρόβλημα στις κατασχεμένες περιουσίες των πολιτών που ειναι στις Τράπεζες. Και μάλιστα έρχεστε σε συνέχεια μετά από 3 μήνες και λύνετε το πρόβλημα των αυθαιρέτων για τις προβλεπόμενες κατασχέσεις των τραπεζών μέχρι το 2024. Κλείνετε το μάτι στις τράπεζες, αλλά στους πολίτες δε δίνετε αυτήν τη δυνατότητα και δεν μπορούν να μπουν καν στο εξοικονομώ αν δε λυθεί αυτό το πρόβλημα» κατέληξε.
Πάνω από 4 δισ. ευρώ τα πρόστιμα της κατηγορίας 5
Σε πάνω από 4 δισεκατομμύρια ευρώ έχουν υπολογιστεί τα έσοδα του Δημοσίου από τα πρόστιμα που προέρχονται από τις τακτοποιήσεις αυθαιρέτων της κατηγορίας 5 με τους δύο νόμους, τον 4178 και τον 4495, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε στη Βουλή ο κ. Ταγαράς.
Βασει των επίστημων δεδομένων:
– Τα τ.μ. των χώρων κύριας χρήσης που δηλώθηκαν στην κατηγορία 5 αντιστοιχούν σε πάνω από το 50% των συνολικά δηλωθέντων τετραγωνικών
– Για τους βοηθητικούς χώρους που δηλώθηκαν και ανήκουν στην ίδια κατηγορία το ποσοστό ανέρχεται σε πάνω από το 45%.
– Πάνω από το 62% των συνολικών προστίμων από τις υπαγωγές και δηλώσεις αυθαιρέτων αφορούν την κατηγορία 5 και τα τετραγωνικά αυτής της κατηγορίας.
– Πάνω από 4 δισεκατομμύρια ευρώ είναι τα πρόστιμα της κατηγορίας 5
Ερχονται έλεγχοι και στα ακίνητα, τα οποία έχουν ήδη τακτοποιηθεί
Ζήτημα χρόνου αποτελεί και η έναρξη των δειγματοληπτικών ελέγχων στο 5% των δηλώσεων υπαγωγής αυθαιρέτων, οι οποίοι εδώ και χρόνια προβλέπονται από το θεσμικό πλαίσιο, αλλά ουδέποτε έχουν ξεκινήσει, ενώ από …κόσκινο αναμένεται να περάσουν όλες οι τακτοποιήσεις της κατηγορίας 5.
Την περίοδο αυτή – όπως ανέφερε ο κ. Ταγαράς – το υπουργείο επεξεργάζεται λύση ώστε να βρεθεί το κατάλληλο δορυφορικό υλικό προκειμένου να μπορεί να γίνει η σύγκριση των τακτοποιημένων με την κατάσταση του Ιουλίου του 2011: «Για να μπορέσουμε να ελέγξουμε θα πρέπει να έχουμε ακριβείς αεροφωτογραφίες ή τουλάχιστον υλικό πολύ κοντά στην 28η Ιουλίου 2011 ώστε να μπορούμε να κάνουμε τις συγκρίσεις με τις υπαγωγές που ήδη έχουν μπει στο σύστημα, διότι ο χρόνος αναφοράς είναι αυτή η ημερομηνία», εξήγησε ο υφυπουργός. Γι΄αυτό και το υπουργείο κάνει τις απαραίτητες κινήσεις ώστε να προμηθευτεί το απαραίτητο υλικό: «Μόνο έτσι θα μπορέσουμε να κάνουμε τις συγκρίσεις και να εντοπίσουμε αν πράγματι οι υπαγωγές αυθαιρέτων που έχουν περαστεί με τον 4178 και με τον 4495 είναι ως προς το χρόνο αναφοράς νόμιμες ή όχι. Γι΄αυτό και επεξεργαζόμαστε λύση να βρεθούν αυτοί οι χάρτες» σημείωσε προαναγγέλλοντας ότι «οι έλεγχοι που θα κάνουμε για την κατηγορία 5 δε θα είναι δειγματοληπτικοί. Ολες οι υπαγωγές θα ελέγχονται για να είμαστε εντάξει σε σχέση και με τη νομιμότητα και με την αυθαιρεσία αλλά και με το περιβαλλοντικό ισοζύγιο», κατέληξε ο κ. Ταγαράς.
Νωρίτερα ο τομεάρχης του ΣΥΡΙΖΑ, Σωκράτης Φάμελλος, είχε αναφερθεί στις παρεμβάσεις της προηγούμενης κυβέρνησης, οι οποίες – όπως είπε – εγκαταλείφθηκαν και ήταν:
- Η μη στελέχωση των Παρατηρητηρίων Δόμησης και η μη ολοκλήρωση των προσλήψεων που είχαν εξαγγελθεί.
- Η μη στελέχωση των υπηρεσιών Δόμησης των δήμων.
- Η μη λειτουργία της πλατφόρμας για τις καταγγελίες αυθαιρέτων.
- Η μη έναρξη των δειγματοληπτικών ελέγχων στις τακτοποιήσεις που έχουν ήδη προχωρήσει.
«Δε θα συμφωνησουμε να λύσετε το ζήτημα με τις λογικές του παρελθόντος για τη δημιουργία νέων αυθαιρέτων» επεσήμανε για να προσθέσει ότι «το μόνο που κάνει η κυβέρνηση ειναι αναστολές κατεδαφίσεων με νομοθετικές ρυθμίσεις».
Ο κ. Φάμελλος επανέλαβε ότι το υπουργείο έχει προχωρήσει στην αναστολή της Ηλεκτρονικής ταυτότητας Κτιρίου «προχωρώντα σε ακόμα ένα κλείσιμο του ματιού στην αγορά να κάνει νέα αυθαίρετα», όπως είπε.
«Οταν γίνεται ένα συμβόλαιο πλέον με βεβαίωση μηχανικού, η βεβαίωση εκδίδεται τον Ιανουάριο και το συμβόλαιο γίνεται τον Αύγουστο κανείς δε βεβαιώνει τον ιδιοκτήτη ή τον αγοραστή ότι δε θα έχουν γίνει αυθαίρετες κατασκευές εν τω μεταξύ. Αρα δημιουργείτε νέες αυθαιρεσίες στη λειτουργία της αγοράς» τόνισε ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, προσθέτοντας ότι η κυβέρνηση ακύρωσε και το εργαλείο επίλυσης του ζητήματος των αυθαιρέτων μέσω της Μεταφοράς Συντελεστή Δόμησης.
Από την πλευρά του ο κ. Ταγαράς επανέλαβε ότι η ΗτΚ μέσω της οποίας δίνεται το δικαίωμα της βεβαίωσης για τη μεταβίβαση ακινήτων υπεγράφη και ισχύει από την 1η Φεβρουαρίου και έκτοτε δεν ανεστάλη ποτέ. «Εξακολουθεί και είναι το κύριο εργαλείο μέσα από το οποίο θα γίνονται όλες οι διαδικασίες. Αυτό το οποίο έγινε είναι να δοθεί μια δεύτερη εναλλακτική διαδρομή για να γίνονται μεταβιβάσεις» έως τις 30 Σεπτεμβρίου λόγω του αυξημένο όγκου τους και των αναγκών και στα συμβολαιογραφεία και στον τεχνικό κόσμο.
Πρόβλημα και με τα δημόσια κτίρια
Τεράστιο ζήτημα με βαριά αυθαίρετα, τα οποία δεν έχουν τακτοποιηθεί αντιμετωπίζουν και οι ΟΤΑ σε όλη τη χώρα. Ο κ. Ταγαράς μάλιστα ανέφερε το παράδειγμα συγκεκριμένου δήμου στη βόρεια Ελλάδα, ο οποίος έχει ενημερώσει το υπουργείο πως έχει στην κατοχή του 14 κτίρια, εκ των οποίων τα 9 σχολεία και το ένα το δημαρχείο χωρίς άδεια, γεγονός το οποίο τα αποκλείει από την ένταξή τους σε προγράμματα ενεργειακής εξοικονόμησης: «Επεξεργαζόμαστε λύσεις γιατί υπάρχει θέμα. Υπάρχει μια πραγματικότητα που χρήζει περαιτέρω επεξεργασίας και λύσης.
Υπάρχουν και ιδιωτικά κτίρια και υπάρχουν και θέματα που έχουν να κάνουν με ισότητα και δικαιοσύνη. Υπάρχει μια πραγματικότητα, την οποία οφείλουμε να διαχειριστούμε όλοι μαζί βεβαίως με ασφαλεια δικαίου απέναντι στις ιδιαιτερότητες νομιμότητας και των επιταγών του ΣτΕ, όμως δεν μπορούμε να κλείνουμε και τα μάτια σε μια πραγματικότητα σε περιοχές με στάσιμους οικισμούς, σε ΟΤΑ που εχουν δημόσια κτίρια και θέλουν να προχωρήσουν στην ενεργειακή αναβάθμιση» υπογράμμισε ο υφυπουργός Περιβάλλοντος.
