Μια εκκλησία σε σχήμα βιολιού, ένα «ανάποδο» σπίτι και ένα ξενοδοχείο με πρότυπο μια ρωσική κούκλα είναι μεταξύ των συμμετοχών σε μια δημοσκόπηση για τα φετινά «πιο άσχημα» κινεζικά κτίρια.
Μισή δεκαετία αφότου η κυβέρνηση του Προέδρου Σι Τζινπίνγκ εξέδωσε οδηγία που ζητούσε να τερματιστούν οι «υπερμεγέθεις, ξενοκεντρικές, παράξενες» δομές, η κινεζική αρχιτεκτονική ιστοσελίδα Archcy.com εντόπισε σχεδόν 90 υποψηφίους για τη 12η έκδοση της ετήσιας Ugliest Building Survey.
Ο κατάλογος περιλαμβάνει ουρανοξύστες, μουσεία, ξενοδοχεία και αθλητικές εγκαταστάσεις, συγκεντρώνοντας μερικά από τα ασυνήθιστα σχήματα και τη διακόσμηση χωρίς τακτ που συνέβαλαν στη φήμη της χώρας για την περίεργη αρχιτεκτονική.
Η δημόσια δημοσκόπηση, οδηγείται προς το παρόν από την πύλη με πέντε αψίδες στο Πανεπιστήμιο Zhejiang στο Hangzhou, την πρωτεύουσα της επαρχίας Zhejiang. Ακολουθείται από μια γυάλινη γέφυρα στην επαρχία Σιτσουάν που είναι κρεμασμένη ανάμεσα σε αγάλματα γιγάντιων ανδρών και γυναικών με παραδοσιακή φορεσιά.
Στις άλλες υποψηφιότητες, περιλαμβάνονται ένα μουσείο που έχει συγκριθεί με κατσαρόλες με noodles και μια έκταση 1,5 χιλιομέτρων από πύργους της Σαγκάης που συνδέονται με μια μόνο κυματιστή στέγη.
Η ψηφοφορία παραμένει ανοικτή μέχρι τον Δεκέμβριο, οπότε και οι υποψηφιότητες, θα κριθούν από μια κριτική επιτροπή αποτελούμενη από αρχιτέκτονες, κριτικούς και ακαδημαϊκούς. Οι συμμετοχές θα αξιολογηθούν με βάση εννέα κριτήρια, συμπεριλαμβανομένου του κατά πόσον το κτίριο θεωρείται «ασυμβίβαστο» με τον περιβάλλοντα χώρο ή αν ο σχεδιασμός του θεωρείτει αντιγραφή. Μια τελική επιλογή από τα 10 «πιο άσχημα» κτίρια του 2021 θα ανακοινωθεί στο τέλος του έτους, με την ψηφοφορία του κοινού να αποτελεί το 40% της τελικής απόφασης, σύμφωνα με τους διοργανωτές.
Οι «νικητές»τα τελευταία χρόνια περιλαμβάνουν ένα πολιτιστικό κέντρο σε σχήμα καβουριού και μια πεζογέφυρα διακοσμημένη με μια σειρά έξι μεγάλων διαμαντιών.
Σαφώς δεν υπάρχει έλλειψη αμφισβητήσιμων σχεδίων σε μια χώρα που αστικοποιήθηκε γρήγορα και τώρα χτίζει περισσότερους ουρανοξύστες από ό,τι ο υπόλοιπος κόσμος μαζί. Αλλά ενώ υπάρχουν ακόμη πολλοί υποψήφιοι για τον χιουμοριστικό διαγωνισμό, οι αρχιτέκτονες και οι εργολάβοι της χώρας αντιμετωπίζουν πλέον αυστηρότερους κώδικες δόμησης και κανονισμούς πολεοδομίας.
Ο Πρόεδρος Σι έχει εκφράσει εδώ και καιρό την ανησυχία του για τη φήμη της Κίνας για περίεργη αρχιτεκτονική. Το 2014, επέκρινε ανοιχτά την κατασκευή ασυνήθιστων κτιρίων σε λογοτεχνικό συμπόσιο του Πεκίνου, σύμφωνα με δημοσιεύματα των κρατικών μέσων ενημέρωσης, και η κυβέρνησή του έκτοτε προσπάθησε να ρυθμίσει το περίγραμμα των κτιρίων στον ορίζοντα της χώρας.
Τον Ιούνιο του 2020, το υπουργείο στέγασης της Κίνας και η Εθνική Επιτροπή Ανάπτυξης και Μεταρρύθμισης (NDRC), ένας ισχυρός φορέας οικονομικού σχεδιασμού, εξέδωσαν μια εγκύκλιο που ζητούσε τερματισμό των κτιρίων και των ουρανοξυστών «αντιγράφων» ύψους άνω των 500 μέτρων. Το NDRC επανέλαβε τον περιορισμό ύψους νωρίτερα φέτος, με ένα έγγραφο πολιτικής που επίσης «απαγορεύει αυστηρά» την κατασκευή «άσχημων» κτιρίων, υπέρ εκείνων που είναι «κατάλληλα, οικονομικά, πράσινα και όμορφα».
Η απαγόρευση κτιρίων άνω των 500 μέτρων, στην πράξη, θα επηρεάσει πολύ λίγους από τους αρχιτέκτονες της χώρας: υπάρχουν μόνο πέντε ουρανοξύστες αυτού του ύψους στην Κίνα, σύμφωνα με το Συμβούλιο για τα ψηλά κτίρια και τους αστικούς οικοτόπους. Αλλά τα νέα κυβερνητικά ανακοινωθέντα έχουν συμπεριλάβει μια σειρά από λιγότερο εντυπωσιακές-αλλά δυνητικά εκτεταμένες-προτάσεις.
Οι προτάσεις περιλαμβάνουν τον διορισμό ενός αρχιτέκτονα για κάθε πόλη, όπως φαίνεται σε πολλές δυτικές χώρες, καθώς και ένα σύστημα που θα μπορούσε να θέσει στη μαύρη λίστα τους σχεδιαστές που δεν συμμορφώνονται με τους κανονισμούς σχεδιασμού. Η κυβέρνηση έχει επίσης προειδοποιήσει για την κατεδάφιση ιστορικών κτιρίων, ενθαρρύνοντας παράλληλα σχέδια που «αναδεικνύουν τα κινεζικά χαρακτηριστικά». Για παράδειγμα, οι Αμερικανοί αρχιτέκτονες πίσω από τον ψηλότερο ουρανοξύστη του Πεκίνου, China Zun, δήλωσαν στο CNN το 2019 ότι αναγκάστηκαν να τροποποιήσουν τον σχεδιασμό τους στη μέση της κατασκευής, αφού το γραφείο του αντιδημάρχου πρότεινε ότι «δεν ήταν αρκετά κινέζικο».
Φυσικά, η γραφειοκρατική διακυβέρνηση της Κίνας σημαίνει ότι οι νέοι κανονισμοί μπορεί να αργήσουν να τεθούν σε ισχύ. Σύμφωνα με την Fei Chen, ανώτερη καθηγήτρια αρχιτεκτονικής που ειδικεύεται στην αστική πολιτική στο Πανεπιστήμιο του Λίβερπουλ του Ηνωμένου Βασιλείου, οι νέες κατευθυντήριες γραμμές παρέχουν ένα ευρύ πλαίσιο για τις πόλεις, αλλά οι λεπτότερες λεπτομέρειες πρέπει να επιλυθούν σε τοπικό επίπεδο.
«Οι αρχιτέκτονες και οι αστικοί σχεδιαστές ενδέχεται να επωφεληθούν από συγκεκριμένες οδηγίες σχετικά με το τι είναι καλός σχεδιασμός», είπε την εποχή της εγκύκλιου του υπουργείου στέγασης. «Αλλά αυτό πρέπει να σχετίζεται με το τοπικό πλαίσιο, οπότε δεν θα περίμενα ότι η εθνική κυβέρνηση θα παράσχει καθοδήγηση όπως αυτή. Αυτό που λειτουργεί σε ένα πλαίσιο μπορεί να μην λειτουργεί σε ένα άλλο».
Υπάρχει επίσης, πρόσθεσε, τεράστια διακύμανση στα αρχιτεκτονικά πρότυπα σε όλη τη χώρα.
«Σε πόλεις της ανατολικής ακτής ή πιο ανεπτυγμένες περιοχές, οι αρχιτέκτονες έχουν καλύτερες δεξιότητες σχεδιασμού, οπότε παράγουν καλύτερα κτίρια. Αλλά στις εσωτερικές πόλεις εξακολουθείτε να βλέπετε κτίρια που αντιγράφουν στυλ ή αρχιτεκτονικές γλώσσες άλλων, και αυτό δεν οδηγεί σε πολύ καλό σχέδιο», πρόσθεσε.
