Μια ζωντανή οντότητα θα αποτελούν οι πόλεις του μέλλοντος, αξιοποιώντας όλο και περισσότερο το Διαδίκτυο, τις υψηλότατες ταχύτητες των δικτύων πέμπτης γενιάς (5G) και την τεχνητή νοημοσύνη.
Πιλοτικά προγράμματα σε όλον τον κόσμο αναδεικνύουν ήδη τις δυνατότητες των λεγόμενων «έξυπνων πόλεων», οι οποίες εκμεταλλεύονται την πρόοδο της τεχνολογίας προκειμένου να βελτιώσουν την ασφάλεια των πολιτών, αλλά και να προστατεύσουν το περιβάλλον.
Ενδεικτικά, στα πιλοτικά προγράμματα που έχουν ήδη κυκλοφορήσει, οι συσκευές ελέγχουν την ποιότητα του αέρα, τα απορρίμματα και τους σωλήνες αποχέτευσης. Επιπλέον, ορισμένες έξυπνες πόλεις διαθέτουν κολόνες με αισθητήρες για το κυκλοφοριακό, για τη δόνηση στις γέφυρες, καθώς και για την υγρασία, που θα μπορούσε να προκαλέσει βλάβη στις υποδομές. Το φως στις κολόνες αυτές ανάβει μόνον όταν πλησιάζουν πεζοί, ώστε να μην σπαταλούν περίσσια ενέργεια.
Σύμφωνα με εκτίμηση της εταιρείας συμβούλων Gartner, το 2019 χρησιμοποιήθηκαν 14,2 δισεκατομμύρια συσκευές για το δίκτυο των έξυπνων πόλεων. Εως το 2025, όμως, ο αριθμός αυτός αναμένεται να ανέλθει στα 41,6 δισεκατομμύρια συσκευές, όπως προβλέπει η εταιρεία ερευνών IDC. Πρόκειται για μια τεράστια αγορά, ωστόσο οι επενδύσεις για τη μετατροπή των πόλεων σε έξυπνες θα εκτοξευθούν μέχρι το 2030, αγγίζοντας τα περίπου 2 τρισ. δολάρια, κατά τους υπολογισμούς της UBS.
Ενα από τα προγράμματα που όχι μόνον έχει ήδη εφαρμοστεί, αλλά έχει επίσης τεράστια επιτυχία είναι η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης στην πόλη Κασκαΐς της Πορτογαλίας. Με τη βοήθεια της πολυεθνικής Deloitte, η Κασκαΐς διαθέτει κάδους απορριμμάτων με αισθητήρες, ώστε να ελέγχεται η πληρότητά τους. Οι τοπικές αρχές και τα απορριμματοφόρα ειδοποιούνται όταν οι κάδοι είναι σχεδόν πλήρεις και ως αποτέλεσμα ο αριθμός των οχημάτων του δήμου έχει μειωθεί κατά 20%. Εξάλλου, σε μια μικρή αμερικανική πόλη στην πολιτεία της Ιντιάνας, η τοπική κοινότητα χρησιμοποιεί αισθητήρες για να ελέγχει το ύψος του νερού στους υπονόμους. Με αυτό το σύστημα έχει αποτραπεί η εισροή 3,8 δισ. τόνων λυμάτων στο ποτάμι, όπως αναφέρει το πανεπιστήμιο της Ιντιάνας.
Μέχρι τώρα, αυτού του είδους τα προγράμματα έχουν εστιάσει στη βελτίωση των συνθηκών ζωής, ωστόσο μέσα στην επόμενη δεκαετία αναμένεται πως θα αξιοποιηθούν για την ενίσχυση των μέτρων ασφαλείας. Για παράδειγμα, το πυροσβεστικό τμήμα της αμερικανικής πόλης Νάσβιλ χρησιμοποιεί σε πιλοτικό στάδιο ένα πρόγραμμα πρόβλεψης πυρκαγιών. Αναλύοντας παλαιότερα αρχεία πυρκαγιών και άλλων περιστατικών, το πρόγραμμα μπορεί να προβλέψει την τοποθεσία και την περίοδο που θα μπορούσαν να ξανασυμβούν. Κατά το δοκιμαστικό στάδιο φάνηκε ότι οι πυροσβέστες θα μπορούσαν να μεταβούν στο κρίσιμο σημείο περίπου ένα λεπτό νωρίτερα, ενώ όταν το πρόγραμμα τελειοποιηθεί ενδέχεται να μειωθεί περαιτέρω ο χρόνος ανταπόκρισης. «Η ιδέα είναι να δημιουργήσουμε μια προληπτική στρατηγική ανταπόκρισης στις επείγουσες καταστάσεις», σχολίασε στους Financial Times ο Αμπισεκ Ντουμπέο, επίκουρος καθηγητής στο πανεπιστήμιο Βάντερμπιλτ, το οποίο και βοηθάει στην ανάπτυξη του συγκεκριμένου προγράμματος.
Η ίδια τεχνολογία αναμένεται πως θα χρησιμοποιηθεί στη συνέχεια στα συστήματα παρακολούθησης των πόλεων και για αναγνώριση προσώπων. Βέβαια, το ζήτημα έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις από οργανισμούς προάσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, που ισχυρίζονται ότι τέτοιου είδους τεχνολογίες συγκρούονται με τα δημοκρατικά δικαιώματα. Αξίζει να σημειωθεί πως, παρότι πολλές πόλεις έχουν φιλόδοξα σχέδια και επενδύουν για την αξιοποίηση αυτών των τεχνολογικών συστημάτων, η εταιρεία συμβούλων Gartner προβλέπει ότι περίπου 30% των προγραμμάτων θα διακοπούν. Κατ’ αρχάς, επειδή η τεχνολογία δεν θα μπορέσει να ικανοποιήσει την τεράστια ζήτηση και επίσης επειδή υπάρχουν ανησυχίες για την παράνομη χρήση των προσωπικών δεδομένων. Τέλος, ορισμένα προγράμματα θα σταματήσουν διότι η αξία των έξυπνων πόλεων θα είναι μικρότερη από το προσδοκώμενο. Σύμφωνα πάντοτε με την Gartner, για αυτούς τους λόγους πολλά προγράμματα έχουν ήδη σταματήσει στο πιλοτικό στάδιο.
