Η ελληνική Δικαιοσύνη εισέρχεται σε μια νέα ψηφιακή εποχή, αφήνοντας πίσω της χρονοβόρες, χειρόγραφες διαδικασίες και κατακερματισμένα πληροφοριακά συστήματα τα οποία βασίζονταν σε διαφορετικές τεχνολογίες, που για χρόνια χαρακτήριζαν τη λειτουργία της. Η διαχείριση φυσικών φακέλων, η αναζήτηση στοιχείων και η επικοινωνία μεταξύ των εμπλεκόμενων μερών απαιτούσαν σημαντικό χρόνο, συνεχή συντονισμό και επαναλαμβανόμενες ενέργειες. Η πληροφορία βρισκόταν διασκορπισμένη σε πολλαπλά κατακερματισμένα συστήματα και περισσότερες από 1000 βάσεις δεδομένων, δημιουργώντας ένα σύνθετο και συχνά δυσλειτουργικό περιβάλλον.
Για τους πολίτες, ακόμη και απλές διαδικασίες, όπως η έκδοση ενός πιστοποιητικού αποποίησης κληρονομιάς, προϋπέθεταν φυσική παρουσία στο αρμόδιο δικαστήριο.
Αλλά και η καθημερινότητα των δικηγόρων ήταν ιδιαίτερα απαιτητική και περιελάμβανε συνεχείς επισκέψεις στο δικαστήριο για κατάθεση ή παραλαβή εγγράφων, για ενημέρωση αν και πότε ορίστηκε δικάσιμος ή για να μάθουν αν αναρτήθηκε κάποιο νέο στοιχείο στον φάκελο της υπόθεσής τους.
Και την ίδια στιγμή, δικαστικοί λειτουργοί και δικαστικοί υπάλληλοι καλούνταν να διαχειρίζονται τεράστιο όγκο φυσικών φακέλων και κατακερματισμένη πληροφορία σε διαφορετικά συστήματα.
Η ανάγκη για έναν πιο σύγχρονο και ενιαίο τρόπο λειτουργίας ήταν πλέον επιτακτική.
Από τα χειρόγραφα και κατακερματισμένα συστήματα σε μία ενιαία ψηφιακή βάση
Συμβάλλοντας ουσιαστικά στον ψηφιακό μετασχηματισμό της Δικαιοσύνης, η Netcompany υλοποιεί το Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης Δικαστικών Υποθέσεων Πολιτικής και Ποινικής Δικαιοσύνης. Στην Α’ φάση του ΟΣΔΔΥΠΠ, το οποίο έχει ήδη ολοκληρωθεί, η αρχική εγκατάσταση και λειτουργία του συστήματος αφορούσε 41 δικαστικούς φορείς σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πειραιά και Χαλκίδα. Στη φάση αυτή τέθηκαν τα θεμέλια για τη μετάβαση από ένα περιβάλλον χειρόγραφων διαδικασιών και ασύνδετων συστημάτων σε ένα πιο ενιαίο πλαίσιο λειτουργίας και σε μια κοινή τεχνολογική βάση για το δικαστικό σύστημα.
Πολλές υπηρεσίες άρχισαν σταδιακά να γίνονται ηλεκτρονικά, πιο εύκολα και γρήγορα μέσω ψηφιακών εφαρμογών. Έτσι από το 2020 παρουσιάστηκε το solon.gov.gr, όπου οι πολίτες μπορούσαν να υποβάλλουν ηλεκτρονικά τις αιτήσεις τους και να παραλαμβάνουν, μέσα σε λίγες ημέρες, το πιστοποιητικό τους σε ψηφιακά υπογεγραμμένη ηλεκτρονική μορφή. Με τον τρόπο αυτό, άρχισε να μειώνεται η ανάγκη φυσικής παρουσίας στο δικαστικό κατάστημα για την παραλαβή ενός πιστοποιητικού.
Στη Β’ φάση του έργου, η οποία βρίσκεται στο τελικό στάδιο υλοποίησης και παραδίδεται εντός του Ιουνίου, το έργο του ΟΣΔΔΥΠΠ επεκτάθηκε σε όλη την Ελλάδα, καλύπτοντας το σύνολο των 355 δικαστικών και εισαγγελικών καταστημάτων, του Αρείου Πάγου και της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου. Στόχος ήταν η περαιτέρω ψηφιοποίηση της πολιτικής και ποινικής διαδικασίας, η απλούστευση των ροών εργασίας για δικηγόρους, δικαστές και δικαστικούς υπαλλήλους, η ανάπτυξη νέων υποσυστημάτων και η ενίσχυση της διασύνδεσης με άλλους φορείς του Δημοσίου και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στο πλαίσιο του έργου, υλοποιήθηκε και ο νέος Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας, με έμφαση στην ταχύτερη απονομή δικαιοσύνης, καθώς οι νέες ρυθμίσεις βελτίωσαν την αποτελεσματικότητα της δικαστικής διαδικασίας. Επιπλέον, η Netcompany έχει υλοποιήσει και τον νέο Δικαστικό Χάρτη, που ενοποιεί τους δύο πρώτους βαθμούς Πολιτικής Δικαιοσύνης (Πρωτοδικείο και Ειρηνοδικείο), υποστηρίζοντας την απλούστευση και καλύτερη οργάνωση της δικαστικής λειτουργίας, αλλά και την ηλεκτρονική πλατφόρμα ανακοπών, η οποία αφορά υποθέσεις που σχετίζονται με διαταγές πληρωμής και αναγκαστική εκτέλεση. Με την ψηφιακή διαχείριση των σχετικών αιτημάτων, η διαδικασία γίνεται πιο οργανωμένη και πιο γρήγορη για τα δικαστήρια και τους πολίτες.
Από την κατάθεση έως την παρακολούθηση: Μια νέα εμπειρία για δικηγόρους, δικαστές και πολίτες
Η ψηφιακή μετάβαση αλλάζει ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η Δικαιοσύνη στην πράξη. Οι δικηγόροι μπορούν πλέον να καταθέσουν δικόγραφα από το γραφείο τους, να επισυνάψουν τα απαραίτητα έγγραφα και να παρακολουθούν ηλεκτρονικά την πορεία της υπόθεσης, βλέποντας τη δικάσιμο, τις πράξεις, τις αποφάσεις και τα έγγραφα που σχετίζονται με τον φάκελό τους. Παράλληλα, μπορούν να ανακτούν ηλεκτρονικά έγγραφα που έχουν αναρτηθεί είτε από τους ίδιους, είτε από τον αντίδικο, είτε από δικαστικό υπάλληλο, χωρίς να απαιτείται νέα επίσκεψη στο δικαστήριο.
Η αλλαγή είναι ακόμη πιο ουσιαστική για δικηγόρους που δραστηριοποιούνται για παράδειγμα σε νησιά χωρίς δικαστικό κατάστημα. Για αυτούς, μια απλή διαδικαστική ενέργεια μπορούσε να σημαίνει ότι έπρεπε να μετακινηθούν με πλοίο ή αεροπλάνο στο πλησιέστερο δικαστικό κατάστημα, να επιβαρυνθούν με σημαντικό κόστος και να χάσουν πολύτιμο χρόνο, μόνο και μόνο για να καταθέσουν ή να παραλάβουν ένα έγγραφο. Σήμερα, αυτές οι διαδικασίες μπορούν να γίνουν ψηφιακά, περιορίζοντας τις άσκοπες μετακινήσεις και διευκολύνοντας σημαντικά την καθημερινή άσκηση του επαγγέλματός τους.
Για τους δικαστές, τα οφέλη περιλαμβάνουν την ψηφιακή πρόσβαση στον φάκελο της υπόθεσης ανά πάσα στιγμή, καλύτερη εικόνα των εκκρεμών και ολοκληρωμένων υποθέσεων, καθώς και πρόσβαση σε στατιστικά στοιχεία, ημερολόγιο δικασίμων και άλλα συστήματα που διευκολύνουν την έρευνα και την προετοιμασία τους.
Για τους δικαστικούς υπαλλήλους, η εργασία γίνεται πιο οργανωμένη, με άμεση πρόσβαση στα στοιχεία των υποθέσεων, μεγαλύτερη ασφάλεια για το περιεχόμενο των φακέλων και μικρότερο διοικητικό φόρτο.
Η ψηφιακή μεταρρύθμιση της Δικαιοσύνης οδηγεί σε ένα πιο σύγχρονο και αποτελεσματικό σύστημα λειτουργίας. Η απλοποίηση των διαδικασιών, η άμεση πρόσβαση στην πληροφορία και η μείωση της γραφειοκρατίας βελτιώνουν ουσιαστικά την εμπειρία όλων των εμπλεκόμενων με άμεσο όφελος τόσο για τους λειτουργούς της όσο και για τον πολίτη.
