Aνεπανόρθωτη καταστροφή συντελείται στο νότιο Ρέθυμνο με τις ευλογίες της κυβέρνησης Μητσοτάκη, προκαλώντας σφοδρές αντιδράσεις από τους τοπικούς φορείς και τα περιβαλλοντικά κινήματα στην Κρήτη. Με αγανάκτηση οι κάτοικοι είδαν τις μπουλντόζες και τα χωματουργικά μηχανήματα ιδιώτη επενδυτή να καταστρέφουν ένα από τα σημαντικότερα γεωλογικά μνημεία της Κρήτης, τον Παλίγκρεμνο του Πλακιά, ξεκινώντας τις εργασίες ανέγερσης τουριστικής μονάδας.
Ο Παλίγκρεμνος είναι ένας εντυπωσιακός κατακόρυφος γεωλογικός σχηματισμός, αποτελώντας την επιφάνεια ενός μεγάλου ρήγματος που συνεχίζεται υποθαλάσσια και προσελκύει, εκτός από πλήθος τουριστών, φοιτητές γεωλογικών σχολών αλλά και αναρριχητές και δύτες από όλο τον κόσμο. Αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους γεωτόπους της Κρήτης, που έχει συμπεριληφθεί στον Ατλαντα των γεωλογικών μνημείων του Αιγαίου, αλλά παρ’ όλα αυτά μέχρι σήμερα δεν έχει προχωρήσει η κήρυξή του ως προστατευόμενου τοπίου-μνημείου.
Το χρονικό
Οι «επενδυτές», εκμεταλλευόμενοι ακριβώς την ανυπαρξία καθεστώτος προστασίας της περιοχής, εμφανίστηκαν στον Παλίγκρεμνο αμέσως μετά τις εκλογές του 2019, όταν οι κάτοικοι έμαθαν για πρώτη φορά πως πουλήθηκαν εκτάσεις με σκοπό την ανέγερση ξενοδοχείου. Το παράξενο είναι πως, παρά τις συντριπτικά απορριπτικές εισηγήσεις όλων των εμπλεκόμενων φορέων της περιοχής (αρχιτέκτονες, γεωλόγοι, Τοπική Αυτοδιοίκηση κ.λπ.), οι ιδιώτες βρήκαν τρόπο να προχωρήσουν την καταστροφή μέσω του Κεντρικού Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής, το οποίο έκανε το άσπρο μαύρο.
Για τον περίεργο τρόπο με τον οποίο προωθήθηκε η επένδυση μιλά στην «Εφ.Συν.» ο δήμαρχος Αγίου Βασιλείου, Γιάννης Ταταράκης, εξιστορώντας το χρονικό της υπόθεσης. «Παρά το γεγονός ότι το τοπικό Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής Ρεθύμνου απέρριψε με επιχειρήματα το έργο, το Κεντρικό Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής στην Αθήνα πήρε ακριβώς αντίθετη απόφαση. Ο δήμος προσέφυγε στο ΣτΕ, αλλά εκεί απέρριψαν την προσφυγή μας επειδή δεν είχε ακόμα εκδοθεί η οικοδομική άδεια έναντι της οποίας, και μόνο, θα μπορούσαμε να προσφύγουμε. Τελικά, μέσα σε χρόνο-ρεκόρ είδαμε τις μπουλντόζες να ξεκινούν τις εργασίες», λέει ο ίδιος.
Το Κεντρικό Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής (ΚΕΣΑ) είναι γνωμοδοτικό όργανο (σ.σ. αντίστοιχο του ΚΑΣ) που λειτουργεί υπό τη σκέπη του υπουργείου Περιβάλλοντος και στο οποίο προεδρεύει ο γενικός γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος, Ευθύμιος Μπακογιάννης. Το όργανο αυτό αγνόησε την ομόφωνη εισήγηση που έλαβε από το Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής Ρεθύμνου, παρ’ όλο που ρητά αναφερόταν ότι η επένδυση «δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση ήπια επέμβαση, αλλά αντίθετα θα επιφέρει ανεπανόρθωτες βλάβες που θα αλλοιώσουν καθοριστικά το ιδιαίτερα σημαντικό, εμβληματικό και παγκόσμιου ενδιαφέροντος τοπίο».
Η ίδια γνωμοδότηση αποδομούσε ένα προς ένα τα επιχειρήματα των επενδυτών για «κατασκευές ενταγμένες στο φυσικό περιβάλλον με υπόσκαφα κτίρια», κάνοντας λόγο για σχέδιο που όχι μόνο θα επιφέρει ανεπανόρθωτη αλλαγή στο τοπίο, αλλά θα εγκυμονεί και σοβαρούς κινδύνους για την ασφάλεια των επισκεπτών της ίδιας της ξενοδοχειακής μονάδας. Ολα αυτά όμως αποτέλεσαν ψιλά γράμματα για το ΚΕΣΑ στην Αθήνα, το οποίο υπό την προεδρία του κ. Μπακογιάννη γνωμοδότησε τελικά θετικά για την επένδυση (περιέργως η γνωμοδότηση δεν είναι αναρτημένη στο site του υπουργείου).
Στη συνέχεια, με βάση αυτή τη γνωμοδότηση οι επενδυτές προχώρησαν και στην έκδοση οικοδομικών αδειών και πριν από λίγες μέρες έκαναν πάνω στο μνημείο την εμφάνισή τους τα σκαπτικά μηχανήματα και ξεκίνησαν οι εργασίες.
φωτο: goodnet.gr
«Ύβρις»
Αρνητική γνώμη για το έργο έχουν εκφράσει το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, η Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού, το Τεχνικό Επιμελητήριο, ο Σύλλογος Αρχιτεκτόνων Ρεθύμνου και άλλοι φορείς, ενώ η σημασία και αξία του Παλίγκρεμνου τονίζεται και στο ΣΧΟΟΑΠ του τέως Δήμου Φοίνικα. Μιλώντας στην «Εφ.Συν.» ο γεωλόγος του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Κρήτης, Χαράλαμπος Φασουλάς, τονίζει πως, ακόμα και αν γίνει η επένδυση, θα είναι εξαιρετικά επικίνδυνη αφού έχει χωροθετηθεί ανάμεσα σε δύο ρήγματα και υπάρχει άμεσος κίνδυνος καταπτώσεων βράχων από τα γύρω πρανή.
«Νέες μελέτες από το 2020 ανέδειξαν την επικινδυνότητα των ρηγμάτων του Παλίγκρεμνου τα οποία θα πρέπει να θεωρούνται δυνητικά ενεργά. Θα πρέπει πρώτα από όλα ο ίδιος ο επενδυτής να επανεξετάσει τις μελέτες και την όλη επένδυση, καθώς και οι αρμόδιες υπηρεσίες που εξέδωσαν τις σχετικές άδειες», αναφέρει ο κ. Φασουλάς, ενώ τονίζει πως, αν γίνει η επένδυση, «αργά ή γρήγορα θα γίνουν νέα έργα για την αντιστήριξη των βράχων και για την ασφάλεια του χώρου και ασφαλώς θα επέλθει ακόμα μεγαλύτερη αλλοίωση του τοπίου».
«Υβρις και έγκλημα για την περιοχή» χαρακτηρίζεται η έναρξη εργασιών από τους φορείς που οργανώνουν την Κυριακή μεγάλη συγκέντρωση διαμαρτυρίας στον Πλακιά, όπου αναμένεται να καταφτάσουν πολίτες από όλη την Κρήτη. Προς το παρόν οι εργασίες σταμάτησαν έπειτα από παρέμβαση του δασαρχείου, ενώ ο δήμαρχος κατέθεσε μήνυση και οι υπεύθυνοι των εργασιών συνελήφθησαν και οδηγήθηκαν στο αυτόφωρο.
Ο δήμος επίσης έχει καταθέσει και ασφαλιστικά μέτρα προκειμένου να ανακοπεί η εξέλιξη των εργασιών που έχουν ήδη επιφέρει σημαντικές αλλοιώσεις στο μνημείο. «Θα χρησιμοποιήσουμε κάθε νόμιμο μέσο για την προστασία του τόπου μας», λέει ο Γιάννης Ταταράκης, ο οποίος υπενθυμίζει με νόημα πως από τη στιγμή που έγινε γνωστό το ενδιαφέρον των επενδυτών επισήμανε το θέμα στο υπουργείο Περιβάλλοντος και ιδιαίτερα στον καταγόμενο από το Ρέθυμνο πρώην υπουργό Κωστή Χατζηδάκη. Ωστόσο, επί των ημερών του τα πράγματα φαίνεται να πήραν αρνητική τροπή και στην ουσία να προωθήθηκε το συμφέρον των επενδυτών έναντι της περιβαλλοντικής προστασίας.
