Κυρία Αρχιτέκτων: Μια έκθεση για τις γυναίκες αρχιτέκτονες – Ποιες είναι οι 6 Ελληνίδες και τα έργα τους

Οι τόσο χαρακτηριστικές καμπάνες του Αστέρα Βουλιαγμένης που έχουν πρωταγωνιστήσει σε πολλές ελληνικές ταινίες, η περίεργη για την εποχή της μακριά εργατική πολυκατοικία στον περιφερειακό του Φιλοππάπου, το κτίριο της Εθνικής Τράπεζας στη Συγγρού, τα χαρακτηριστικά κτίρια πολλών υποκαταστημάτων της δεκαετίας του 60, η βιβλιοθήκη της Σχολής καλών τεχνών, είναι έργα γυναικών αρχιτεκτόνων.

Οι γυναίκες αυτές, οι παλαιότερες μαθήτριες του Πικιώνη και ηρωικές σπουδάστριες του Πολυτεχνείου σε ένα ανδροκρατούμενο περιβάλλον καθώς και η συμβολή τους, πρωταγωνιστούν στην έκθεση Κυρία Αρχιτέκτων [Frau Architekt], Ένας αιώνας και πλέον: Γυναίκες στην Αρχιτεκτονική που οργανώνει το Goethe-Institut Athen από τις 10 Μαΐου έως τις 10 Ιουνίου 2021 σε συνεργασία με το Γερμανικό Μουσείο Αρχιτεκτονικής της Φρανκφούρτης και με τα Αρχεία Νεοελληνικής Αρχιτεκτονικής του Μουσείου Μπενάκη.

Η έκθεση παρουσιάζει τις γυναίκες αρχιτέκτονες στη Γερμανία και την Ελλάδα. Γυναίκες που επηρέασαν με τρόπο ουσιαστικό την αρχιτεκτονική και εξακολουθούν και σήμερα να δίνουν το στίγμα τους. Η έκθεση εξετάζει την ιστορία αλλά και τη τωρινή τους κατάσταση, τα επιτεύγματά τους, την καθημερινή τους πραγματικότητα αλλά και τον αγώνα τους για εδραίωση ίσων επαγγελματικών ευκαιριών.

Η έκθεση αναπτύσσει τη θεματική με 18 πορτρέτα, 12 από τη Γερμανία και 6 από την Ελλάδα. Ξεκινά με τις πρωτοπόρους που γύρω στο 1900 ήταν οι πρώτες γυναίκες που σπούδασαν Αρχιτεκτονική και πρωτοστάτησαν στην προσπάθειά τους να εδραιωθούν σε ένα ανδρικό τότε επάγγελμα. Ολοκληρώνεται με την ιστορία της αρχιτεκτονικής την περίοδο μετά την Πτώση του Τείχους και με υποδειγματικές πρωταγωνίστριες του κλάδου από το Βερολίνο και την Αθήνα.

Μέσα από πορτρέτα, δείγματα έργων αλλά και προσωπικές ιστορίες γυναικών αρχιτεκτόνων από τη Γερμανία και την Ελλάδα, ο ρόλος των γυναικών στην αρχιτεκτονική αποκτά την ορατότητα που του άξιζε.

Μέσα από πορτρέτα, δείγματα έργων αλλά και προσωπικές ιστορίες γυναικών αρχιτεκτόνων από τη Γερμανία και την Ελλάδα, ο ρόλος των γυναικών στην αρχιτεκτονική αποκτά την ορατότητα που του άξιζε. Αυτά τα πορτρέτα αποτελούν στιγμιότυπα της ιστορίας της γυναικείας παρουσίας σε ένα επάγγελμα – την αρχιτεκτονική – και μέρος της ιστορίας της αρχιτεκτονικής του 20ου και των αρχών του 21ου αιώνα τόσο στη Γερμανία όσο και στην Ελλάδα.  Παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο Γερμανικό Μουσείο Αρχιτεκτονικής στη Φρανκφούρτη (DAM) και τον Απρίλιο εγκαινιάζεται στην Αθήνα με την προσθήκη του Ελληνικού Κεφαλαίου.

Αυτή η έκθεση αποτελεί μέρος μιας πρόσφατης ευρύτερης διεθνούς πρωτοβουλίας για την αναθεώρηση της σύγχρονης αρχιτεκτονικής ιστορίας, προκειμένου να αποτυπωθεί δικαιότερα η συμβολή των γυναικών. H ιστοριογραφική αναθεώρηση σταδιακά θα εμπλουτίσει την αντίληψή μας για τη σύγχρονη αρχιτεκτονική. Ταυτόχρονα όμως θέτει νέα θεωρητικά προβλήματα που περιστρέφονται κυρίως γύρω από τον τρόπο με τον οποίο οφείλουμε να προσεγγίσουμε αυτή την συνεισφορά.

Τα έργα θα πλαισιώσει ένα παράλληλο πρόγραμμα με έμφαση στο κομμάτι της έκθεσης που αφορά στις Ελληνίδες αρχιτέκτονες (συζητήσεις μεταξύ ειδικών, αρχιτεκτονικές περιηγήσεις στην πόλη). Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το παράλληλο πρόγραμμα της θα ανακοινωθούν σύντομα.

Οι Ελληνίδες αρχιτεκτόνισσες είναι η Αλεξάνδρα Πασχαλίδου – Μωρέτη, η Αναστασία Τζάκου, η Μαρίκα Ζαγορησίου, η Έλλη Βασιλικιώτη, η Σουζάνα Αντωνακάκη και η Ρένα Σακελλαρίδου.