Αίσθηση προκάλεσε στον κατασκευαστικό κλάδο η τοποθέτηση του υφυπουργού Υποδομών, Νίκου Ταχιάου, στη διάρκεια του ITC 2023 – 6ου Συνεδρίου Υποδομών και Μεταφορών, σχετικά με τα μοντέλα χρηματοδότησης των δημοσίων έργων και συγκεκριμένα το μοντέλο σύμπραξης δημοσίου – ιδιωτικού τομέα (ΣΔΙΤ).
Ο υφυπουργός χαρακτήρισε «πεπερασμένο» αυτό το μοντέλο χρηματοδότησης.
«Πρέπει να καταλάβουμε ότι η λειτουργία των ΣΔΙΤ ως μοντέλο χρηματοδότησης είναι απολύτως πεπερασμένη. Ως υπεύθυνοι άνθρωποι και υπεύθυνοι πολιτικοί, δεν πρέπει να επιτρέψουμε σε αυτό το κράτος να ξανακυλήσει δημοσιονομικά. Δεν μπορούμε να υποθηκεύουμε το μέλλον των επόμενων γενεών για να ερχόμαστε ως πολιτικοί και να λέμε ότι κάνουμε έργα. Θα κάνουμε τα έργα που είναι απολύτως απαραίτητα. Τα ΣΔΙΤ είναι εργαλεία που έχουν πολύ μεγάλη αξία όταν περιλαμβάνεται η συντήρηση και η διαχείριση για ένα χρονικό διάστημα, αλλά δεν είναι εργαλείο χρηματοδότησης» είπε χαρακτηριστικά ο Ν. Ταχιάος.
Όπως εξήγησε ο υφυπουργός Υποδομών, «ο χρήστης -και όχι ο φορολογούμενος- πρέπει να πληρώνει» για την χρήση ενός έργου, τοποθέτηση που προκρίνει το μοντέλο των παραχωρήσεων στην κατασκευή δημοσίων έργων.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα που έδωσε ο υφυπουργός είναι αυτό ενός νέου αυτοκινητόδρομου, που εξοικονομεί χρόνο και καύσιμα στους οδηγούς που τον χρησιμοποιούν. Σε αυτή την περίπτωση το κόστος κατασκευής αλλά και συντήρησης του δρόμου πρέπει να το επωμίζεται ο οδηγός- χρήστης πληρώνοντας διόδια, και όχι ο φορολογούμενος μέσω του κρατικού προϋπολογισμού.
Δισεκατομμύρια ευρώ στην «ουρά»
Προς το παρόν, πάντως, τα έργα ΣΔΙΤ κυριαρχούν. Ο μέχρι τώρα προγραμματισμός προβλέπει εκατομμύρια ευρώ από τα κρατικά ταμεία για τη χρηματοδότηση έργων που εκτείνονται από οδικούς άξονες, φοιτητικές εστίες και πολιτιστικά κέντρα έως αστυνομικά/ δικαστικά μέγαρα και σχολεία.
Το υφιστάμενο πρόγραμμα προβλέπει την υλοποίηση 40 έργων ΣΔΙΤ, όπου οι εμπλεκόμενοι φορείς- δημόσιο, ιδιωτικές εταιρείες, τραπεζικά ιδρύματα και ευρωπαϊκές αρχές- θα κινητοποιήσουν κονδύλια ύψους περίπου 5 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Μόνο το Φεβρουάριο του 2023, η Διυπουργική Επιτροπή ΣΔΙΤ ενέκρινε τέσσερα νέα έργα ΣΔΙΤ, συνολικού κόστους επένδυσης 527 εκατομμυρίων ευρώ. Συγκεκριμένα, πρόκειται για τα έργα:
● μελέτη, χρηματοδότηση, κατασκευή και τεχνική διαχείριση του αρδευτικού δικτύου Αλμωπαίου
● υλοποίηση αρδευτικού δικτύου Υπέρειας Ν. Λάρισας – Ορφανών Ν. Καρδίτσας
● ολική ανακαίνιση της παλιάς φοιτητικής εστίας στην πολυτεχνειούπολη Ζωγράφου
● ανάταξη, αναβάθμιση και συντήρηση του σιδηροδρομικού άξονα Βορείου Ελλάδος
Παράγοντες του κατασκευαστικού κλάδου αντέδρασαν άμεσα και τονίζουν ότι το μοντέλο ΣΔΙΤ είναι απαραίτητο για την υλοποίηση έργων που δεν παρουσιάζουν επενδυτικό ενδιαφέρον και έχουν «κοινωνικό» προφίλ.
«Πρέπει να υπάρχει σωστός σχεδιασμός και να μην χρεώνουμε τις επόμενες γενιές, αλλά δεν πρέπει να δαιμονοποιούμε ένα χρήσιμο εργαλείο» σημείωσε στην τοποθέτησή του στο ITC2023 o πρόεδρος της Μ. Παραχωρήσεων, Έλενος Καραϊνδρος.
«Τα ΣΔΙΤ είναι μία αναγκαιότητα» σημείωσε ο διευθύνων σύμβουλος της ΙΝΤΡΑΚΑΤ, Αλέξανδρος Εξάρχου, σημειώνοντας ότι μέσω των ΣΔΙΤ το δημόσιο μπορεί να διασφαλίσει έγκαιρη και σωστή εκτέλεση των δημόσιων έργων.
«Δεν είπα ποτέ ότι το μοντέλο των ΣΔΙΤ είναι παρωχημένο, είπα ότι το ΣΔΙΤ με availability payments είναι πεπερασμένο» συμπλήρωσε ο Νίκος Ταχιάος. «Έχει μεγάλη διαφορά. Μην ξεχνάτε ότι στον ΒΟΑΚ το δημόσιο βάζει 200 εκατομμύρια στην εργολαβία που τρέχει, 90 εκατομμύρια στο ΣΔΙΤ και 200 εκατομμύρια στην παραχώρηση. Είναι πολλά χρήματα για να υλοποιηθεί ο ΒΟΑΚ. Και δεν είμαι καθόλου σίγουρος ότι θα μείνουμε σε αυτά τα χρήματα» συμπλήρωσε ο υφυπουργός Υποδομών.
