Οταν αποβιβάζεστε από το τραμ στον Νέο Κόσμο και περπατάτε προς τη Λαγουμιτζή, μήπως έχετε ποτέ διερωτηθεί πώς ήταν η ζωή πριν από 50 χρόνια στο Δουργούτι; «Η προσφυγική γειτονιά μας ήταν μια παραγκούπολη χωρίς οργανωμένο σύστημα ύδρευσης, ένα και μοναδικό σπίτι διέθετε βρύση», αναφέρει στην «Κ» ο Χάρης Παπαδημητρόπουλος, συντονιστής της ομάδας «Eyes of art», που δραστηριοποιείται στο Δουργούτι από το 2015. «Ολη η γειτονιά συγκεντρωνόταν γύρω από το εν λόγω σπίτι για να προμηθευθεί νερό· όσο περίμεναν, μοιράζονταν τα προβλήματα της καθημερινότητάς τους». Ετσι, ο περιβάλλων χώρος εξελισσόταν σε σημείο συνάντησης και αναπτυσσόταν το ομαδικό πνεύμα.
«Τέτοιες ιστορίες μάς διηγήθηκαν προ ετών ηλικιωμένοι στο πλαίσιο μιας πολιτιστικής δράσης», εξηγεί ο νεαρός φοιτητής Αρχιτεκτονικής, που, μαζί με δύο άλλες φοιτήτριες, κατέθεσε αίτημα στο πιλοτικό πρόγραμμα This is Athens – Polis, το οποίο απευθύνεται σε ενεργούς πολίτες της Αθήνας, δίνοντάς τους την ευκαιρία να «συν-διαμορφώσουν» την πόλη τους. Η συγκεκριμένη δράση εντάσσεται στο αναπτυξιακό πλάνο του This is Athens & Partners, σύμπραξης του Δήμου Αθηναίων με ιδιωτικούς φορείς, που δίνει κίνητρα στους πολίτες για ήπιες παρεμβάσεις στη γειτονιά τους, οι οποίες επιχορηγούνται με ποσά έως 12.000 ευρώ. «Εμείς προτείναμε την τοποθέτηση δέκα πινακίδων, όπου θα αναγράφονται σε ελληνικά και αγγλικά δέκα προφορικές ιστορίες της περιοχής, ενώ θα υπάρχει και ένα QR code με ψηφιοποιημένες πληροφορίες».
«Οταν, πριν από δύο χρόνια, περιπλανήθηκα στις συνοικίες της Αθήνας, εξεπλάγην δυσάρεστα που ο δημόσιος χώρος δεν είναι φιλικός στα παιδιά», εξηγεί στην «Κ» ο Κύπριος αρχιτέκτονας Ανδρέας Δανιήλ, που μετακόμισε εσχάτως στην Αθήνα. «Μια περιοχή είναι κατάλληλη για παιδιά, όχι μόνον όταν διαθέτει παιδικές χαρές και πεζοδρόμια, αλλά όταν πληροί τις απαιτούμενες προϋποθέσεις για καθαριότητα, ασφάλεια, δημιουργώντας στους κατοίκους αίσθηση οικειότητας». Το φαινόμενο είναι πολύ οξύ στα πέριξ της Ομόνοιας, του Μεταξουργείου, της πλατείας Βάθης, «όπου μάλιστα έχει αυξηθεί ο αριθμός των παιδιών, καθώς λειτουργούν πολλοί ξενώνες για ασυνόδευτα ανήλικα».
Redefining Neverland
Μαζί με άλλους τρεις αρχιτέκτονες, αλλά και με την υποστήριξη του «Δικτύου για τα Δικαιώματα του Παιδιού», έκανε αίτηση για την υλοποίηση του «Redefining Neverland». «Παρατηρείται ένα παράδοξο: έχουμε έλλειψη δημόσιου χώρου και ταυτόχρονα πολλά αστικά κενά (αλάνες, άδεια οικόπεδα)· επιθυμούμε, χωρίς να ακυρώσουμε τον ιδιωτικό χώρο, να τον ενεργοποιήσουμε προς όφελος των παιδιών». Η ιδέα θα υλοποιηθεί σε δύο χώρους στάθμευσης (με τη συναίνεση των ιδιοκτητών) και τον πεζόδρομο στο τρίγωνο των οδών Αχαρνών – Αβέρωφ – Καπνοκοπτηρίου, οι οποίοι θα αναβαθμιστούν αισθητικά και εκεί θα υλοποιούνται δράσεις για παιδιά και γονείς.
Πολίτες «έχουν σηκώσει τα μανίκια» και σε άλλες γειτονιές, όπως τα Εξάρχεια. Εκεί αναμένεται η δημιουργία υπαίθριας πολύγλωσσης βιβλιοθήκης στο κατώφλι των σχολείων στην οδό Κωλέττη. «Σχεδιάζουμε την κατασκευή μιας δίφυλλης ανοιγόμενης θύρας που θα φέρει χώρους φύτευσης και τοποθέτησης βιβλίων», εξηγεί η αρχιτέκτονας Ναταλία Μπαζαίου. «Πρόκειται για ένα εμβληματικό κτίριο του Μεσοπολέμου, του Ν. Μητσάκη». Σε μικρή απόσταση από εκεί, στον λόφο του Στρέφη, το διοικητικό κτίριο του Πανεπιστημίου Αιγαίου έχει αναβαθμιστεί βιοκλιματικά, μέσω της νέας φυτοτεχνικής διαμόρφωσης στον τρίτο όροφο και στο δώμα. Αναρριχητικά και αρωματικά φυτά, αλλά και αστικός λαχανόκηπος άλλαξαν την καθημερινότητα των εργαζομένων.
