«Ακόμα κι αν δεν συνδεόταν με την απόκτηση ακινήτων στην Ελλάδα, οι Κινέζοι επενδυτές θα ήταν διατεθειμένοι να καταβάλουν απλώς το ποσό των 250.000 ευρώ, ή και ακόμα περισσότερα, αρκεί να εξασφαλίσουν την άδεια παραμονής στη χώρα». Με τη φράση αυτή, δικηγόρος που συνεργάζεται με το εξωτερικό για την έλευση ξένων επενδυτών στην Ελλάδα, στο πλαίσιο του σχετικού προγράμματος για τη «χρυσή βίζα», θέλησε να περιγράψει τη μεγάλη επιθυμία, ιδίως των Κινέζων, για την εξασφάλιση της ελεύθερης μετακίνησης και διαμονής σε μια χώρα-μέλος της Ευρωπαϊκής Ενωσης.
Γνωρίζοντας την ανάγκη αυτή, αρκετοί συμπατριώτες τους, εταιρείες ακινήτων, κατασκευαστικοί όμιλοι και τουριστικά πρακτορεία έχουν «αποβιβαστεί» στην Ελλάδα και, σε συνεργασία με τοπικούς επιχειρηματικούς παράγοντες, δικηγορικά γραφεία, αλλά και μεσίτες, επιχειρούν να παράσχουν τα απαιτούμενα ακίνητα, για να διευκολύνουν την κινητικότητα αυτή, παρακάμπτοντας εν τω μεταξύ και τους κεφαλαιακούς ελέγχους.
Εκ των πραγμάτων και λόγω του σημαντικού αριθμού των υποψήφιων αγοραστών, η «εν υπνώσει» ευρισκόμενη αγορά ακινήτων της χώρας έχει αρχίσει πλέον να ανακάμπτει ταχύτατα, με αποτέλεσμα αρχικά να αναχαιτιστεί η πτώση των τιμών και πλέον να καταγράφονται και οι πρώτες αυξήσεις, ιδίως στις περιοχές υψηλής ζήτησης, στο κέντρο της Αθήνας και στα νότια προάστια, όπου εντοπίζεται ο κυριότερος όγκος του αγοραστικού ενδιαφέροντος.
Κατά το φετινό οκτάμηνο ο αριθμός των συμβολαίων αγοραπωλησιών ακινήτων αυξήθηκε κατά 60%. Αντίστοιχα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, οι εισροές κεφαλαίων με στόχο την αγορά ακινήτων εκτοξεύθηκαν κατά 161%
Οι αγορές κατοικιών από τους Κινέζους έχουν διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην ανάκαμψη αυτή. Σύμφωνα με στελέχη της αγοράς ακινήτων, η προσέλκυσή τους στην Ελλάδα αποδίδεται σε μια σειρά από λόγους, αρχής γενομένης από την ανάπτυξη μιας όλο και δυναμικότερης κινεζικής παρουσίας στη χώρα, αλλά και στο χαμηλό κόστος των 250.000 ευρώ, που είναι το ελάχιστο όριο για την έκδοση άδειας παραμονής. Σύμφωνα με ανθρώπους που συνεργάζονται με κινεζικά γραφεία, πολλοί έρχονται στην Ελλάδα και για την εγγραφή και φοίτηση των παιδιών στα ιδιωτικά διεθνή σχολεία της Αθήνας, όπου το κόστος των διδάκτρων είναι ένα κλάσμα του αντίστοιχου στη Σαγκάη, ή το Πεκίνο. Επιπλέον, το κύμα εξόδου από την Κίνα αποδίδεται και σε άλλους λόγους, κοινωνικού χαρακτήρα, καθώς υπάρχουν αρκετοί που εναντιώνονται στον τρόπο διακυβέρνησης και την εφαρμογή ενός νέου συστήματος βαθμολόγησης των πολιτών, με βάση τη συμπεριφορά τους. Η βαθμολογία θα επηρεάζεται αρνητικά από συμπεριφορές, όπως π.χ. η επικίνδυνη οδήγηση, το κάπνισμα σε χώρους όπου αυτό απαγορεύεται, ακόμα και η αγορά μεγάλου αριθμού βιντεοπαιχνιδιών. Το σύστημα έχει ξεκινήσει να εφαρμόζεται πιλοτικά σε περιοχές συνολικού πληθυσμού 200 εκατ. κατοίκων, μέχρι την πλήρη ισχύ του σε όλη τη χώρα το 2020. Οι κυρώσεις ποικίλλουν, επίσης, από τον περιορισμό στην πρόσβαση σε εκπαιδευτικά ιδρύματα, μέχρι τα ταξίδια.
Σε κάθε περίπτωση, ο κύριος όγκος των Κινέζων που έρχονται στην Ελλάδα ενδιαφέρεται για διαμερίσματα που μισθώνονται μέσω πλατφορμών τύπου Airbnb στο κέντρο της Αθήνας. Παράλληλα, κινούνται και για την απόκτηση πολυτελών ακινήτων στα νότια προάστια, τα οποία προορίζονται για ίδια χρήση. Στον αντίποδα, αγοραστές άλλων εθνικοτήτων κινούνται διαφορετικά στην αγορά. Για παράδειγμα, οι Ρώσοι εστιάζουν όχι μόνο στο κέντρο της Αθήνας, αλλά και στη Χαλκιδική και στα εξοχικά ακίνητα. Αντίστοιχα, οι αγοραστές από χώρες της Μέσης Ανατολής, όπως ο Λίβανος, η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, αποκτούν ακίνητα, κυρίως στα νότια προάστια, τα οποία στη συνέχεια εκμισθώνουν σε ελληνικά νοικοκυριά, μέσω συμβατικών μισθώσεων. Προτιμούν δηλαδή τις μακροχρόνιες μισθώσεις και όχι τόσο τις μισθώσεις τύπου Airbnb.
Ανω του ενός δισ. τα έσοδα από τις «χρυσές βίζες»
Συνολικά 3.154 επενδυτές εκτός Ε.Ε. έχουν λάβει άδεια διαμονής μέχρι σήμερα, στο πλαίσιο του σχετικού προγράμματος, το οποίο βρίσκεται σε εφαρμογή από τα μέσα του 2013. Τα στοιχεία αυτά αφορούν το διάστημα μέχρι και την 31η Αυγούστου του 2018. Φέτος, έχουν εκδοθεί 661 άδειες. Ωστόσο, είναι σαφές ότι ο εν λόγω αριθμός στην πραγματικότητα είναι κατά πολύ υψηλότερος, καθώς εκκρεμεί η έκδοση εκατοντάδων ακόμα αδειών για αγορές ακινήτων που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί, αλλά δεν έχουν καταγραφεί, λόγω της πολύμηνης αναμονής. Πηγές του Enteprise Greece επισημαίνουν ότι τα νούμερα αυτά θα αποτυπωθούν τους επόμενους μήνες και πιστοποιούν τη συνεχιζόμενη απήχηση του προγράμματος, κυρίως στην αγορά της Κίνας. Υπενθυμίζεται ότι από τις 443 άδειες του 2014, ο αριθμός ανήλθε σε 507 άδειες το 2015 και 577 άδειες το 2016, προτού εκτοξευθεί πέρυσι στις 931 άδειες, που αναμένεται να είναι περισσότερες φέτος. Συνολικά, σύμφωνα με τα αναθεωρημένα στοιχεία του υπ. Μεταναστευτικής Πολιτικής, το ύψος των κεφαλαίων που έχουν επενδυθεί για την αγορά ακινήτων, στο πλαίσιο του σχετικού προγράμματος, ανέρχεται σε περίπου 1 δισ. ευρώ, κάτι που σημαίνει ότι η μέση αξία της κάθε συναλλαγής ξεπερνά το ελάχιστο όριο των 250.000 ευρώ και διαμορφώνεται σε 315.000 ευρώ.
Αναφορικά με τις χώρες προέλευσης των επενδυτών, η Κίνα παραμένει πρώτη με 1.521 άδειες, ακολουθούμενη από τη Ρωσία με 438 και την Τουρκία με 337 να συμπληρώνει την πρώτη τριάδα.
Το πάρτι που χάλασε και οι ευθύνες των τραπεζών
Με «κορυφή του παγόβουνου» μοιάζει η υπόθεση της χρήσης POS για τη μεταφορά κεφαλαίων από την Κίνα προς την Ελλάδα, παρακάμπτοντας τους περιορισμούς στην εξαγωγή συναλλάγματος που ισχύουν στη «Χώρα του Δράκου» από το 2015 και μέχρι σήμερα. Οπως αναφέρουν πηγές της αγοράς, η εν λόγω μέθοδος, η οποία συνδέεται με την αγορά ακινήτων για την εξασφάλιση της «χρυσής βίζας», στο πλαίσιο του σχετικού προγράμματος, είναι ευρέως διαδεδομένη κι εφαρμόζεται τα τελευταία χρόνια, όχι μόνο από την Destiny του κ. Παπαευαγγέλου, αλλά και από σειρά άλλων εγχώριων εταιρειών ακινήτων, που δραστηριοποιούνται στη συγκεκριμένη αγορά και απευθύνονται σε Κινέζους αγοραστές.
Οπως αντιλαμβάνεται κανείς, εκτός από τους άμεσα εμπλεκομένους, ευθύνες έχουν προφανώς και οι υπηρεσίες ελέγχου συναλλαγών των ελληνικών τραπεζών, οι οποίες δεν ανέκοψαν τις σχετικές ροές κεφαλαίων, τη στιγμή δε που προκύπτουν ερωτήματα και για την προέλευση των ποσών, δηλαδή αν αποτελούν προϊόν χρηματισμού, φοροδιαφυγής, υπεξαίρεσης, ή άλλων εγκληματικών δραστηριοτήτων. Μάλιστα, άνθρωποι με γνώση του αντικειμένου, σημειώνουν ότι η πρακτική αυτή και άλλες παρόμοιες εφαρμόζονται όχι μόνο στο πλαίσιο του ελληνικού προγράμματος χορήγησης αδειών παραμονής σε ξένους επενδυτές ακινήτων, αλλά σε όλα τα αντίστοιχα ευρωπαϊκά προγράμματα, δηλαδή και στην Κύπρο, στη Μάλτα και στις χώρες της Ιβηρικής Χερσονήσου, στην Ισπανία και στην Πορτογαλία.
Η διαφορά είναι ότι η Ελλάδα προσφέρει έναν μοναδικό συνδυασμό, που δεν απαντάται στις άλλες χώρες, καθώς όχι μόνο διαθέτει το πιο ανταγωνιστικό πρόγραμμα χορήγησης αδειών παραμονής, με το χαμηλότερο όριο, αλλά επιπλέον, η τοπική αγορά ακινήτων έχει υποχωρήσει κατά 40-50% κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας, με αποτέλεσμα να προσφέρονται και πολύ σημαντικές επενδυτικές ευκαιρίες. Εν ολίγοις, με λιγότερα χρήματα, αγοράζει κανείς υψηλότερων προδιαγραφών ή και περισσότερα ακίνητα συγκριτικά με άλλες χώρες. Οπως αναφέρει στην «Κ» ο κ. Αλέξανδρος Ρισβάς, επικεφαλής της δικηγορικής εταιρείας Ρισβάς & Συνεργάτες, η οποία είναι και ενεργό μέλος του Διεθνούς Συμβουλίου Μετανάστευσης Επενδύσεων, «όντως η Ελλάδα προσφέρει το πιο ανταγωνιστικό και με το χαμηλότερο δυνατό κόστος επένδυσης, πρόγραμμα μόνιμης άδειας διαμονής στην Ευρώπη».
Εν τω μεταξύ, το ελληνικό πρόγραμμα αναμένεται να επεκταθεί σε οκτώ νέα προϊόντα, στα οποία περιλαμβάνονται μετοχές, ομόλογα και καταθέσεις. Μεταξύ άλλων, με βάση το σχετικό νομοσχέδιο, προβλέπεται η χορήγηση άδειας παραμονής για εισφορά κεφαλαίου ποσού τουλάχιστον 400.000 ευρώ σε εταιρεία με έδρα ή εγκατάσταση στην Ελλάδα για απόκτηση μετοχών στην περίπτωση αύξησης μετοχικού κεφαλαίου, ή ομολόγων κατά την έκδοση ομολογιακού δανείου, σε Ανώνυμη Εταιρεία Επενδύσεων Ακίνητης Περιουσίας (ΑΕΕΑΠ), σε Εταιρεία Κεφαλαίου Επιχειρηματικών Συμμετοχών (ΕΚΕΣ) για απόκτηση μετοχών ή σε Αμοιβαίο Κεφάλαιο Επιχειρηματικών Συμμετοχών (ΑΚΕΣ) για απόκτηση μεριδίων. Επίσης, για αγορά ομολόγων του ελληνικού Δημοσίου, ή προθεσμιακή κατάθεση, επίσης ύψους τουλάχιστον 400.000 ευρώ, ή για αγορά μετοχών, εταιρικών ομολόγων ή και ομολόγων του ελληνικού Δημοσίου, αξίας κτήσης τουλάχιστον 800.000 ευρώ.
