Ένα συχνό πρόβλημα στην πράξη που αφορά πολλούς ιδιοκτήτες γεωργικών κυρίως ακινήτων είναι η ύπαρξη παρακείμενων δασικών δρόμων στις ιδιοκτησίες του.
Νομικό πλαίσιο δασικών δρόμων/οδών
Κατά τη διάταξη του άρθρου 15 του ως Ν. 998/1979 (βασικός εκτελεστικός νόμος του Συντάγματος για την προστασία των δασών και δασικών εκτάσεων της χώρας):
Παρ. 1 Δασικαί οδοί είναι αι κατασκευαζόμεναι εντός ή εις τας παρυφάς δασών ή δασικών εκτάσεων και εξυπηρετούσαι την προστασίαν και εκμετάλλευσιν τούτων, ή την πρόσβασιν προς υφισταμένας τεχνικάς εγκαταστάσεις ή αισθητικά τοπία, ή την εκτέλεσιν και συντήρησιν δασικών έργων ή τας μεταφοράς δασικών προϊόντων και μη συμπίπτουσαι μετά του εθνικού, επαρχιακού ή κοινοτικού οδικού δικτύου της Χώρας.
Από την αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης απορρέει η επί μέρους υποχρέωση σχεδιασμού και προγραμματισμού για την επιχείρηση πάσης φύσεως ενεργειών, ώστε να εξασφαλίζεται αφ’ ενός μεν η μείωση των δυσμενών για το περιβάλλον επιπτώσεων και ο σεβασμός της φέρουσας ικανότητας της περιοχής, στην οποία αναπτύσσεται η σχετική δραστηριότητα, αφ’ ετέρου δε η ορθολογική και με φειδώ εκμετάλλευση των φυσικών πόρων.
Αιτιολογία της διάνοιξης δασικής οδού και ορισμένο της πράξης
Η αιτιολογία διάνοιξης δασικής οδού πρέπει να είναι πλήρης, δηλ. η κατασκευή και ο χαρακτηρισμός του επίμαχου δρόμου να υπαγορεύεται από κάποιον από τους λόγους που κατά την παρ. 1 του άρθρου αυτού επιτρέπουν την κατασκευή δασικής οδού, όπως η προστασία και εκμετάλλευση του δάσους, η πρόσβαση προς «υφιστάμενες» τεχνικές εγκαταστάσεις, ή αισθητικά τοπία, η εκτέλεση και συντήρηση δασικών έργων και η μεταφορά δασικών προϊόντων (πρβλ. ΣτΕ 1441/2016).
Η πράξη, άλλωστε, χαρακτηρισμού για να είναι ορισμένη, πρέπει να περιέχει συγκεκριμένα στοιχεία που να εξειδικεύουν τη χρήση του ακινήτου του προς στοιχειοθέτηση και στάθμιση του λόγου δημοσίου συμφέροντος, δηλ. της προστασίας της δασικής βλάστησης (πρβλ. ΣτΕ 1795/2019).
Επιτρεπτό της διάνοιξης
Η διάνοιξη δημόσιας δασικής οδού είναι επιτρεπτή μόνον για λόγους σπουδαίου δημοσίου συμφέροντος, που θεμελιώνεται και αιτιολογείται επαρκώς πάντοτε ύστερα από περιβαλλοντική μελέτη, που διασφαλίζει πλήρως την προστασία του δάσους, καθώς και τη χλωρίδα και άγρια πανίδα που υπάρχει σ’ αυτό. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα σπουδαίου δημοσίου συμφέροντος, είναι σύμφωνα με το ΣτΕ η πυρασφάλεια του ίδιου του δάσους, υπό την προϋπόθεση ότι η χάρη αυτής διάνοιξη της οδού γίνεται στο πλαίσιο συνολικής μελέτης πυροπροστασίας του δάσους, όχι, όμως, και η εξυπηρέτηση ακίνητης ιδιοκτησίας, της οποίας, μάλιστα, δεν προκύπτει η χρήση.
Παναγιώτης Γαλάνης,
Δικηγόρος Περιβαλλοντικού-Πολεοδομικού Δικαίου και Δικαίου της Ενέργειας, Υπ. Δρ. Νομικής ΕΚΠΑ
panagiotisgln@gmail.com, www.pgalanislaw.gr
