Σύνταξη με λιγότερα χρέη θα μπορούν να πάρουν όσοι χρωστούν στα Ταμεία μετά την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας που κατεβάζει το όριο παραγραφής χρεών στη 10ετία αντί της 20ετίας.
Η απόφαση αφορά κυρίως τους ελεύθερους επαγγελματίες του ΟΑΕΕ, τους αυτοαπασχολούμενους μηχανικούς, γιατρούς και δικηγόρους με ασφάλιση σε ΤΣΜΕΔΕ, ΤΣΑΥ και Ταμείο Νομικών, καθώς και τους αγρότες ασφαλισμένους στον ΟΓΑ.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις μπορεί να αφορά ως και 30.000 επιπλέον οφειλέτες που δεν είχαν καμία προοπτική συνταξιοδότησης λόγω υπέρογκων χρεών.
Η απόφαση σημαίνει πρακτικά ότι αν ένας ασφαλισμένος φορτώθηκε οφειλές 20ετίας κατά την πρώτη βεβαίωση και όχι σε δεύτερο ή τρίτο στάδιο ειδοποίησης, θα παραγραφούν τα 10 χρόνια και θα χρωστά τις οφειλές της τελευταίας 10ετίας (π.χ. από το 2021 και μία 10ετία πίσω).
Αν τα χρέη της 20ετίας έφταναν στις 40.000 ευρώ, τότε οι οφειλές της 10ετίας θα πέσουν γύρω στις 20.000 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι πιάνει το όριο χρεών που μπορεί να τα βάλει σε συμψηφισμό με τη σύνταξη και να εξοφλήσει το χρέος του με παρακράτηση σύνταξης σε 60 δόσεις, δηλαδή για οφειλή 20.000 ευρώ θα έχει παρακράτηση σύνταξης 333 ευρώ το μήνα για 60 μήνες. Αν η οφειλή πέσει μετά τη μείωση του χρόνου παραγραφής στις 15.000 ευρώ (από 35.000 που μπορεί να έφτανε με την 20ετή παραγραφή), η παρακράτηση από τη σύνταξη πέφτει στα 250 ευρώ.
Προσοχή όμως γιατί αν ένα χρέος 20ετίας πέσει στη 10ετία, αυτομάτως μειώνεται και χρόνος ασφάλισης κατά μία 10ετία. Οπότε ένας ασφαλισμένος που έχει 35 έτη και χρωστά τα 20, θα βρεθεί πλέον να έχει 25 έτη και να χρωστά τα 10. Η σύνταξη που θα λάβει, εφόσον τακτοποιηθεί η οφειλή, θα είναι ανάλογη των εισφορών της 25ετίας, ενώ αν έμενε στην παλιά κατάσταση και ρύθμιζε την οφειλή αφενός μεν θα πλήρωνε περισσότερα, αφετέρου όμως θα έπαιρνε σύνταξη 35ετίας.
Οι περισσότεροι από όσους έχουν πάντως οφειλές προτιμούν λιγότερα χρέη και ας είναι μικρότερη η σύνταξη που θα βγάλουν.
Για τη σύνταξη των οφειλών ισχύουν δύο όρια συμψηφισμού, αυτό των 6.000 ευρώ για οφειλές αγροτών στον ΟΓΑ και αυτό των 20.000 ευρώ για οφειλές ελεύθερων επαγγελματιών και αυτοαπασχολουμένων σε ΟΑΕΕ και ΕΤΑΑ.
Με πρόσφατη εγκύκλιο του ΕΦΚΑ διευκρινίστηκε ότι για τον ΟΓΑ, το οφειλόμενο ποσό των 6.000 ευρώ αφορά μόνο σε ασφαλιστικές εισφορές και όχι τυχόν οφειλές από αναγνώριση πλασματικού χρόνου ασφάλισης, οι οποίες περιλαμβάνονται στο γενικό όριο των 20.000 ευρώ.
Σε κάθε περίπτωση, για να γίνει συμψηφισμός χρεών με σύνταξη θα πρέπει τα χρέη να μην ξεπερνούν τις 6.000 ευρώ στον ΟΓΑ ή τις 20.000 ευρώ στον ΟΑΕΕ και στο ΕΤΑΑ.
Αν υπάρχουν χρέη πάνω από τα όρια συμψηφισμού (άνω των 6.000 ευρώ ή άνω των 20.000 ευρώ) θα πρέπει να πληρωθούν εφάπαξ ώστε η οφειλή να πέσει στα όρια του συμψηφισμού με τη σύνταξη.
Αν δηλαδή ένας ελεύθερος επαγγελματίας βρέθηκε να χρωστά 45.000 στην 20ετία και με τη 10ετή παραγραφή το χρέος πέσει στις 25.000 ευρώ, θα μπορεί να συμψηφίσει τις 20.000 ευρώ με τη σύνταξη, εφόσον καταβάλει σε μία δόση τις 5.000 ευρώ.
Στην εγκύκλιο του ΕΦΚΑ διευκρινίστηκε πάντως ότι σε περίπτωση που υποβλήθηκε η αίτηση συνταξιοδότησης και ο οφειλέτης δεν κατέβαλε το επιπλέον ποσό που του κοινοποιήθηκε ώστε να κατεβάσει την οφειλή στις 20.000 ευρώ ή στις 6.000 ευρώ (για τον ΟΓΑ), τότε θα μπορεί να επανέλθει πληρώνοντας το ίδιο ποσό χωρίς προσαυξήσεις, αρκεί να μην έχει απορριφθεί η αρχική αίτηση συνταξιοδότησης.
Σύμφωνα με την εγκύκλιο:
• Σε περίπτωση κοινοποίησης οφειλής που το υπερβάλλον ποσό δεν εξοφληθεί εντός δύο μηνών και εφόσον το συνταξιοδοτικό αίτημα δεν έχει προλάβει να απορριφθεί, ο υποψήφιος συνταξιούχος θα πρέπει να καταβάλει μόνο το υπερβάλλον ποσό (άνω των 20.000 ευρώ ή άνω των 6.000 ευρώ) με έναρξη συνταξιοδότησης από την πρώτη μέρα του επόμενου μήνα της εξόφλησής του.
• Σε περίπτωση απόρριψης του αιτήματος λόγω μη εμπρόθεσμης καταβολής του υπερβάλλοντος ποσού απαιτείται η υποβολή νέας αίτησης συνταξιοδότησης και η οφειλή θα προσδιοριστεί εκ νέου με προσαυξήσεις και με δίμηνη προθεσμία για καταβολή του υπερβάλλοντος ποσού, το οποίο θα έχει όμως και προσαυξήσεις.
Για παράδειγμα:
- Εστω ότι ασφαλισμένος υπέβαλε αίτηση συνταξιοδότησης τον 10ο/2020.
Κοινοποιείται έγγραφο οφειλής για καταβολή ποσού 10.000 ευρώ επί συνολικής οφειλής ύψους 30.000 ευρώ, με λήξη της δίμηνης προθεσμίας τον 10ο/2021, στην οποία δεν ανταποκρίνεται.
Τον 11ο/2021 και ενώ το αρχικό αίτημα δεν έχει απορριφθεί, εκδηλώνει την επιθυμία να εξοφλήσει την οφειλή. Θα πρέπει να καταβάλει τις 10.000 ευρώ τον ίδιο μήνα και θα έχει έναρξη συνταξιοδότησης από το επόμενο, ήτοι από 1ης/12/2021. - Εστω ότι ασφαλισμένος υποβάλλει αίτηση συνταξιοδότησης τον 5ο/2020.
Κοινοποιείται έγγραφο οφειλής για καταβολή ποσού 5.000 ευρώ επί συνολικής οφειλής ύψους 25.000 ευρώ, με λήξη της δίμηνης προθεσμίας τον 12ο/2020, στην οποία ο υποψήφιος συνταξιούχος δεν ανταποκρίνεται και έχει εκδοθεί απορριπτική απόφαση.
Υποβάλλει νέο αίτημα τον 9ο/2021 και η οφειλή κατά την ημερομηνία αυτή επαναπροσδιορίζεται με προσαυξήσεις σε 28.000 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι ο ασφαλισμένος θα πρέπει πλέον να καταβάλει 8.000 ευρώ εντός δίμηνης προθεσμίας ώστε να ρίξει την οφειλή στις 20.000 ευρώ και να πάρει σύνταξη.
