Είναι δυνατή η παραγωγή «πράσινου» τσιμέντου ή τσιμέντου από υλικά με χαμηλό αποτύπωμα άνθρακα; Κοινός παρονομαστής σε κάθε οικοδομική δραστηριότητα, παγκοσμίως, είναι το τσιμέντο που είναι επίσης επιζήμιο για το περιβάλλον από την εξασφάλιση πρώτων υλών σε τεράστιες ποσότητες, όπως η άμμος, μέχρι το τελικό προϊόν.
Η παραγωγή τσιμέντου αντιπροσωπεύει το 8% των εκπομπών ρύπων σε όλο τον κόσμο. Αν η παγκόσμια τσιμεντοβιομηχανία συγκριθεί με χώρα τότε θα ήταν μια από τις βλαβερές στο περιβάλλον μετά τις ΗΠΑ και την Κίνα, η οποία αναλογεί στο 74% της αύξησης στην παγκόσμια παραγωγή από τη δεκαετία του ’90. Οικονομικοί αναλυτές διαβλέπουν μεγαλύτερη χρήση στο μέλλον λόγω της αστικοποίησης των ισχυρών οικονομιών στον αναπτυσσόμενο κόσμο. Μέχρι στιγμής, υπολογίζεται πως η παγκόσμια οικονομία χρησιμοποιεί περίπου 30 δισ. μετρικούς τόνους τσιμέντου, σε ετήσια βάση.
Το πράσινο ή οικολογικό τσιμέντο είναι αυτό που παράγεται από ανακυκλωμένα υλικά, όπως η ιπτάμενη τέφρα, σκωρία και μεταχειρισμένα οικοδομικά υλικά. Σύμφωνα με την Converge, μια βρετανική εταιρεία που επικεντρώνεται στην τεχνολογία των κατασκευών, το οικολογικό τσιμέντο είναι πιο ανθεκτικό στον χρόνο λόγω της μεγαλύτερης αντίστασης στην οξείδωση. Η χρήση υλικών, όπως η ιπτάμενη τέφρα και η σκωρία, διευκολύνουν την τοποθέτηση του προϊόντος στην τελική του μορφή. Παράγει λιγότερη θερμότητα στη διάρκεια της επεξεργασίας του με νερό και έτσι μειώνεται ο κίνδυνος ρωγμών κατά την πήξη.
Σύμφωνα με την Παγκόσμια Ένωση Τσιμέντου και Σκυροδέματος (GCCA), η οποία αντιπροσωπεύει το 80% της παγκόσμιας τσιμεντοβιομηχανίας πλην της Κίνας, έχει σχεδιάσει ένα χρονοδιάγραμμα για να φθάσει ο κλάδος τις μηδενικές καθαρές εκπομπές ρύπων μέχρι το 2050. Εκτός της χρήσης όσο το δυνατόν πιο οικολογικών υλικών, η GCCA εξετάζει την αποθήκευση άνθρακα κατά την παραγωγική διαδικασία, την αξιοποίηση ενέργειας με χαμηλούς ρύπους και των ΑΠΕ. Κατά κοινή ομολογία, όμως, τα μεγαλύτερα αποτελέσματα επιτυγχάνονται από τη χρήση οικολογικών υλικών.
Όμως, παράγοντες του κλάδου επισημαίνουν πως θα χρειαστούν νέες πρώτες ύλες με χαμηλό αποτύπωμα άνθρακα εκτός των υφιστάμενων όσο η ζήτηση θα αυξάνεται από τον παγκόσμιο Νότο. Αρκεί να αναλογιστεί κανείς πως η Κίνα αναλογούσε σχεδόν στο ήμισυ της αστικοποίησης που έλαβε χώρα την πρώτη 15ετία του 21ου αιώνα. Συγκροτήματα κατοικιών, αεροδρόμια, οδικά δίκτυα, υποδομές ύδρευσης, διαχείριση αποβλήτων και σταθμοί ηλεκτροδότησης έχουν κατασκευαστεί σε πρωτοφανείς ταχύτητες.
Όπως επισημαίνει και το BBC, η Κίνα έχει προσθέσει δυο δισ. τετραγωνικά μέτρα σε αστικά κέντρα, ανά έτος, την πρώτη 15ετία του 21ου αιώνα. Είναι μια έκταση ανάλογη του Λονδίνου. Παρά την υφιστάμενη κρίση στον κατασκευαστικό κλάδο, η αστικοποίηση της Κίνας θα συνεχιστεί μέσα στα επόμενα χρόνια.
Η Κίνα, επέβαλε αυστηρότερα κριτήρια για την καταπολέμηση της ρύπανσης από την εγχώρια τσιμεντοβιομηχανία, με μια ριζική αναδιάρθρωση των διαδικασιών τη δεκαετία που έληξε το 2015. Κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας έχει, επίσης, υιοθετήσει τεχνικές για τη βελτίωση της παραγωγικής διαδικασίας.
Όμως, ειδήμονες επισημαίνουν πως πρέπει να ληφθούν πρόσθετα μέτρα από την Κίνα και όλον τον κόσμο. «Δεν πιστεύω πως η Κίνα θα είναι το τελευταίο κράτος που θα αστικοποιηθεί και θα βιομηχανοποιηθεί – και το τσιμέντο παίζει θεμελιώδη ρόλο στα σύγχρονα κτίρια και τις υποδομές», αναφέρει ο Άντριου Μίνσον της GCCA. Αν μη τι άλλο, εάν Κίνα ακολουθήσει τον δρόμο ενός πιο οικολογικού τσιμέντου τότε μπορεί να ακολουθήσουν και οι υπόλοιπες ισχυρές οικονομίες του αναπτυσσόμενου κόσμου.
