Μάνος Μανουσάκης
Το 2022, ένα έτος με πρωτοφανείς προκλήσεις για τον διεθνή ενεργειακό κλάδο, ολοκληρώνεται με την κοινή διαπίστωση ότι η πράσινη μετάβαση αποτελεί την πιο αξιόπιστη απάντηση στην ενεργειακή και κλιματική κρίση.
Το 2023 θα είναι μία ακόμη ιδιαίτερα δύσκολη χρονιά για τον κλάδο της Ενέργειας και απαιτείται να κινηθούμε ακόμη πιο αποφασιστικά και συντονισμένα ώστε να προσεγγίσουμε τους στόχους της ενεργειακής μετάβασης.
Το επενδυτικό ενδιαφέρον για πράσινα έργα παραμένει αμείωτο και με τις κατάλληλες νομοθετικές και ρυθμιστικές παρεμβάσεις, είναι απαραίτητο μέσα στη νέα χρονιά να ανοίξει ο δρόμος ώστε να συνδέονται στο σύστημα αποκλειστικά οι βιώσιμες μονάδες ΑΠΕ, δηλαδή αυτές που μπορούν να λειτουργήσουν σε έναν εύλογο χρονικό ορίζοντα. Για να γίνει αυτό, θα πρέπει να περιοριστεί δραστικά ο χρόνος που κρατούν Οριστικές Προσφορές Σύνδεσης (ΟΠΣ) έργα που λιμνάζουν και δεν υλοποιούνται, εμποδίζοντας έτσι να προχωρήσουν άλλες υγιείς επενδύσεις.
Ο ΑΔΜΗΕ, ως ένας από τους μεγαλύτερους ενεργειακούς επενδυτές στη χώρα, με ένα δεκαετές πρόγραμμα έργων που αγγίζει τα 5 δισ. ευρώ, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για τη διεύρυνση του διαθέσιμου ηλεκτρικού χώρου από 18 GW σήμερα σε πάνω από 28 GW μέχρι το 2030. Με τις εγχώριες και διεθνείς ηλεκτρικές διασυνδέσεις που υλοποιεί ο Διαχειριστής, το ελληνικό Σύστημα Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας θα υπερδιπλασιαστεί στο τέλος της δεκαετίας, επιτρέποντας ακόμη μεγαλύτερη διείσδυση ΑΠΕ στο παραγωγικό μείγμα.
Ο ΑΔΜΗΕ, όπως επιβάλλει ο θεσμικός του ρόλος, φροντίζει ώστε οι νέες μονάδες καθαρής ενέργειας να συνδέονται στο Σύστημα Μεταφοράς με τη μέγιστη δυνατή ταχύτητα. Έχουμε ήδη καλύψει, με όρους ΟΠΣ, το 90% του στόχου που θα προβλέπει το ΕΣΕΚ για το 2030 και σχεδόν το 80% του ηλεκτρικού χώρου που θα δημιουργήσει ο ΑΔΜΗΕ μέσα από τα νέα έργα Μεταφοράς τα επόμενα χρόνια!
Ενδεικτικό του γρήγορου ρυθμού που έχουμε αναπτύξει, είναι ότι μόνο μέσα στο 2022, εν μέσω πληθώρας εισερχόμενων αιτημάτων, χορηγήσαμε ΟΠΣ για νέους σταθμούς ΑΠΕ, ισχύος 5 GW, ενώ η συνολική ισχύς των έργων με ενεργές Προσφορές Σύνδεσης ανέρχεται σε 12 GW. Την ίδια ώρα, προσεγγίζει τα 9 GW η ισχύς των έργων ΑΠΕ που έχουν λάβει ΟΠΣ, αλλά οι επενδυτές, ενώ δεσμεύουν ηλεκτρικό χώρο, δεν έχουν προχωρήσει ακόμη στη φάση της υλοποίησης.
Προκύπτει λοιπόν ξεκάθαρα ότι το κρίσιμο ζήτημα είναι να διασφαλίζεται η βιωσιμότητα αυτών των επενδύσεων, και όχι μόνο να διευρύνεται ο ηλεκτρικός χώρος, χωρίς να υλοποιούνται τα έργα ΑΠΕ που έχουν λάβει Οριστικές Προσφορές Σύνδεσης.
Η νομοθετική πρωτοβουλία που ετοιμάζει το ΥΠΕΝ για τη μείωση του χρόνου στον οποίο οι επενδυτές θα μπορούν να κρατούν τις ΟΠΣ στην κατοχή τους, αναμένεται να οδηγήσει σε αποδέσμευση πολύτιμου ηλεκτρικού χώρου ώστε να διατεθεί σε υγιείς επενδύσεις ΑΠΕ.
Το Ελληνικό Σύστημα Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας βρίσκεται σε φάση μετασχηματισμού και ανάπτυξης και ο ρόλος του είναι καθοριστικός για την επίτευξη των εθνικών ενεργειακών και κλιματικών στόχων. Σε αυτή την κρίσιμη καμπή, το 2023 είναι αναγκαίο να αξιοποιηθεί πλήρως η ισχυρή επενδυτική δυναμική για έργα ΑΠΕ, προκειμένου να επιταχύνουμε την ενεργειακή μετάβαση και κατ’ επέκταση την απεξάρτησή μας από τα ορυκτά καύσιμα.
