«Ήμουν τόσο ενθουσιασμένος όταν αγόρασα τα πρώτα Bitcoin και τώρα έχω φοβηθεί. Δεν υπολόγιζα να συμβεί τέτοια υποχώρηση. Φοβάμαι μήπως χάσω και τα υπόλοιπα λεφτά μου». «Δεν καταλαβαίνω τι συμβαίνει, το μόνο που βλέπω είναι την τιμή να χαμηλώνει και τα χρήματά μου να εξανεμίζονται. Τι ήθελα και ασχολήθηκα, θα αποχωρήσω να γλιτώσω τα χειρότερα».
Αν έχετε κάνει αυτές τις σκέψεις το τελευταίο διάστημα, είναι φανερό πως βρίσκεστε σε λάθος μονοπάτι. Έχετε εισέλθει στον χώρο των crypto με ελλιπείς γνώσεις και χωρίς χρηματιστηριακή στρατηγική. Αυτό το λάθος το πληρώνουν πάντα οι αρχάριοι επενδυτές, όπου και αν έχουν δραστηριοποιηθεί. Είτε είναι μετοχές, είτε νομίσματα, είτε ομόλογα.
Ποιες είναι οι βασικές στρατηγικές στα crypto; Όποιες είναι και σε κάθε χρηματιστηριακό τίτλο. Το scalp, το buy and hold, η αναζήτηση τάσης. Υπάρχουν και άλλοι τρόποι, αλλά ας μείνουμε σε αυτούς.
Για το scalp, δεν θα αναφερθούμε ιδιαίτερα. Έχει τόσα πολλά μειονεκτήματα, από ψυχολογικά μέχρι πρακτικά, που δεν έχει νόημα να ασχοληθούμε μαζί του. Μέχρι τώρα κανείς δεν έκανε λεφτά με το καθημερινό trading και τη μόχλευση. Ειδικά στα crypto, όσοι τα ακολουθούν, ακόμα και αν δεν χάσουν από τις συναλλαγές τους, θα χάσουν το μεγάλο ανοδικό κύμα. Θα έχουν εξοικειωθεί τόσο πολύ με τις γρήγορες κινήσεις, που ακόμα και αν καταφέρουν να αγοράσουν την κατάλληλη στιγμή, θα πουλήσουν πολύ γρήγορα και θα χάσουν το πάρτι.
Το χειρότερο απ’ όλα όμως είναι πως όσοι το επιχειρούν, καταστρέφουν την ψυχική τους υγεία. Έχουν κυριευτεί από το πάθος και έχουν χάσει το νόημα των επενδύσεων. Έχουν ξεφύγει από τον σκοπό τους, να απελευθερωθούν από το οικονομικό άγχος, να κατακτήσουν την οικονομική ανεξαρτησία. Πώς θα το επιτύχουν, αν αγχώνονται συνέχεια;
Επενδύουμε για να έχουμε ένα δεύτερο εισόδημα, που θα μας εξασφαλίσει χρόνο να βρισκόμαστε με τους αγαπημένους μας. Να ζούμε μια άνετη, όχι στερημένη ζωή.
Το buy and hold (hodl στην αργκό των crypto), παρά τα όσα ακούτε, δεν αποτελεί την κατάλληλη στρατηγική στα crypto. Σίγουρα ακούγεται ελκυστική στον αρχάριο ή τον σχετικά αρχάριο, γιατί αποτελεί μια εντελώς τεμπέλικη και παθητική στρατηγική. Απαιτεί από μέρος του το μίνιμουμ της ενασχόλησης. Επιπλέον, ακούγεται εντυπωσιακό. Αν είχες βάλει μια μικρή περιουσία στη Microsoft το 1980, θα ζούσαν άνετα μέχρι και τα εγγόνια σου. Σωστά; Σωστά, κάποιες μετοχές όντως διέγραψαν εντυπωσιακή πορεία. Ωστόσο πολύ περισσότερες χαθήκανε. Εξαφανίστηκαν στη λήθη. Με αυτό τον τρόπο έχουν χαθεί πάρα πολλά λεφτά. Ο κίνδυνος υπάρχει ακόμα και αν επενδύσω σε «σίγουρες» μετοχές; Την απάντηση μπορεί να σας τη δώσει όποιος εφάρμοσε αυτή την τακτική στη ναυαρχίδα, μέχρι πρόσφατα, του ελληνικού χρηματιστηρίου, την Eθνική Tράπεζα. Θα βρείτε πολλούς.
Αν θέλουμε να επενδύσουμε με αυτόν τον τρόπο, σημαίνει πως η τιμή αγοράς μας θα είναι λίγο ως πολύ σε μια τυχαία τιμή. Το κυριότερο μειονέκτημα αυτής της στρατηγικής δεν είναι αυτό όμως. Είναι πως δεν διαθέτει έξοδο κινδύνου. Είτε στο καλό σενάριο, όπου με το που αγοράσεις αρχίζει να ανεβαίνει, είτε στο κακό, όπου αρχίζει να υποχωρεί.
Ποιος δεν έχει δελεαστεί από την προοπτική να είχε βάλει μια μικρή περιουσία στο Bitcoin το 2010; Πολύ καλό στη θεωρία, αλλά στην πράξη ελάχιστοι το έκαναν. Όπως και να έχει, αυτή η ευκαιρία πλέον αποτελεί παρελθόν.
Κοιτάξτε εδώ το διάγραμμα του Bitcoin. Εκ των υστέρων, όλοι λέμε… α ρε, να είχα μπει τότε που είχε λίγα σεντς ή έστω λίγα δολάρια. Και πού να πουλήσω; Να εδώ, στις 20.000 (κόκκινο βελάκι). Δυστυχώς, δεν είναι τόσο εύκολο στην πράξη, έτσι δεν είναι; Για παράδειγμα το 2017, το Bitcoin ξεκίνησε από τα 1.000 δολάρια (κίτρινο βελάκι). Τι τιμή-στόχο να βάλεις; 20% παραπάνω; 50%; 100%; Αν το εφάρμοζες, θα είχες διαγράψει μια παταγώδη αποτυχία. Έφτασε τις 20.000 δολάρια. Και κατόπιν; Πες ότι δεν πούλησες και το είδες στην κορυφή. Να το αφήσεις χωρίς σχέδιο, ελεύθερο, να ξαναπάει 3.300 (πράσινο βελάκι); Πάλι θα χτυπάς το κεφάλι σου στον τοίχο. Η τιμή έχει το κακό συνήθιο να μην πηγαίνει μόνο προς μια κατεύθυνση. Πηγαίνει και προς την αντίθετη. Τι θα έχετε πετύχει σε αυτή την περίπτωση; Εκτός από τα χρήματα που θα έχετε χάσει, δεν θα κοιμάστε, σκεφτόμενοι πώς είναι δυνατόν να την πατήσατε έτσι.
Και τότε, υπό το κράτος του πανικού, να πάρετε την απόφαση βάσει συναισθήματος. Είτε θα κάνετε μουαγιέν, είτε θα πουλήσετε, είτε θα μείνετε παγωμένοι χωρίς να κάνετε τίποτα. Ό,τι και να επιλέξετε, λάθος θα είναι. Γιατί; Επειδή δεν θα σκέφτεστε ψύχραιμα. Δεν θα πρόκειται για λογική αλλά συναισθηματική αντίδραση.
Ο τρίτος τρόπος, η αναζήτηση τάσης, σας βοηθάει να κρατάτε την ψυχραιμία σας. Να μη σας βγάζει εύκολα έξω η διακύμανση του Bitcoin. Να του αφήνετε χώρο να κινηθεί. Αυτός που ακολουθεί την τάση, δεν έχει τιμή-στόχο. Sky is the limit. Ακολουθεί όμως ένα σύστημα με προκαθορισμένο σκεπτικό εξόδου. Η διαφορά είναι τεράστια με την τιμή-στόχο!
Το πλεονέκτημα είναι πως προλαβαίνουμε να ρευστοποιήσουμε πριν μας δημιουργήσει σοβαρή ζημιά. Δεν εννοούμε με συχνά trades. Όταν το βλέπουμε να πέφτει, το να αρχίσουμε να πουλάμε με σκοπό να ξαναγοράζουμε λίγα δολάρια πιο κάτω, δεν αποτελεί λύση. Συχνά trade με απότομες διακυμάνσεις είναι δίκοπο μαχαίρι. Μην έχετε αυταπάτες. Τα crypto δεν θα συνεχίσουν να κινούνται σαν το τρενάκι του τρόμου. Όταν προσδοκάς να πολλαπλασιάσεις τα χρήματά σου, είναι λογικό να περιμένεις σημαντικού ποσοστού υποχωρήσεις, χωρίς ρίσκο. Δεν υπάρχει τέτοιος χρηματιστηριακός τίτλος. Ή, αν υπάρχει, παρακαλώ να τον πείτε και σε μένα.
Μέχρι όμως να βρεθεί, προσωπικά, δεν έχω καμία διάθεση να αφήσω τη θέση μου στο έλεος της τύχης. Κανείς δεν γνωρίζει τι μπορεί να προκύψει αύριο, όμως μπορεί να προετοιμαστεί. Γι’ αυτό είναι προτιμότερη η στρατηγική της τάσης και όχι του «κρατάω και ό,τι γίνει».
Ποια στρατηγική όμως από όλες που αφορούν την αναζήτηση τάσης να ακολουθήσουμε; Αυτό είναι το κρίσιμο ερώτημα. Για παράδειγμα δεν είναι δυνατόν να ακολουθήσεις μια τακτική που δεν λαμβάνει υπόψη της ότι αν εξαιρέσουμε τις 10 καλύτερες ημέρες κάθε χρόνου, το Bitcoin έχει ετήσια αρνητική απόδοση. Αν δεν το ξέρεις αυτό, πολύ φοβάμαι πως κυνηγάς ανεμόμυλους.
