Στην επιτάχυνση των δράσεων κατά της κλιματικής κρίσης που ζούμε τα τελευταία χρόνια σε Ελλάδα και Ευρώπη, οδηγούν τα συναρμόδια υπουργεία Οικονομικών, Περιβάλλοντος και Υποδομών, οι πρόσφατες καταστροφικές πυρκαγιές.
Με δεδομένο ότι το κόστος των φυσικών καταστροφών από την αρχή του 2020 μέχρι και σήμερα έχει φτάσει τα 1,6 δισ. ευρώ, έχει γίνει πλέον κατανοητό ότι αποτελεί αδήριτη ανάγκη κάποιες δράσεις, οι οποίες έχουν διαθέσιμη χρηματοδότηση από κοινοτικούς πόρους, να ξεκινήσουν όσο πιο γρήγορα γίνεται.
Άλλωστε, είναι η πρώτη φορά που το συγκεκριμένο αντικείμενο χρηματοδοτείται με κοινοτικούς πόρους και δάνεια που φτάνουν τα 3 δισ. ευρώ. Τα μισά από αυτά (περίπου 1,5 δισ.) έρχονται από το ελληνικό πρόγραμμα Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας από το οποίο έχει εισπραχθεί ήδη η προκαταβολή των 4 δισ. ευρώ και αναμένεται να εισρεύσουν άλλα 3,5 δισ. ευρώ μέχρι το τέλος του χρόνου, από την πρώτη δόση του προγράμματος.
Το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 2021-2027 (δηλαδή το επόμενο ΕΣΠΑ) έχει επίσης ένα τεράστιο κονδύλι ύψους 757 δισ. ευρώ, με ειδικό πρόγραμμα για την αντιμετώπιση των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής. Παράλληλα, η Ελλάδα έχει εξασφαλίσει χρηματοδότηση 595 εκατ. ευρώ από την ΕΤΕπ επίσης για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και την ενίσχυση της πολιτικής προστασίας μέσα στα απόμενα πέντε χρόνια. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων είχε διαθέσει προς τη χώρα μας άλλα 1,29 δισ. ευρώ, για την κλιματική αλλαγή το 2020.
Η διαφορά σε σχέση με παλαιότερες αντίστοιχες χρηματοδοτήσεις για την κλιματική αλλαγή είναι ότι οι πιεστικοί χρόνοι και οι απαιτήσεις της σύνταξης και υποβολής της ελληνικής πρότασης για το Ταμείο Ανάπτυξης και Ανθεκτικότητας 2.0, αλλά και του ΕΣΠΑ 2021 -2027, οδήγησαν στην επιτάχυνση της ολοκλήρωσης του στρατηγικού σχεδιασμού των επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων που θα προχωρήσουν μέσα στα επόμενα χρόνια. Ο σχεδιασμός αυτός, χωρίζεται σε δύο σκέλη. Το πρώτο αφορά την ενίσχυση της πολιτικής προστασίας για την οποία διατίθενται πόροι ύψους περίπου 1 δισ. ευρώ. Το δεύτερο αφορά την αποκατάσταση λανθασμένων ανθρώπινων παρεμβάσεων και τη δημιουργία ενός δικτύου πρόληψης και προστασίας, από μεγάλες φυσικές καταστροφές.
Μετά τις πρόσφατες καταστροφικές πυρκαγιές σε Αττική, Εύβοια, Ηλεία, Αρκαδία και Μεσσηνία υπάρχουν σκέψεις το βάρος να πέσει άμεσα στην ενίσχυση των μέσων της πολιτικής προστασίας και της πρόληψης νέων πυρκαγιών πλημυρών και κατολισθήσεων.
Παράλληλα με τους 13 τοπικούς σταθμούς για την πολιτική προστασία που θα ολοκληρωθούν με ΣΔΙΤ μέχρι και το 2025, σε πρώτο πλάνο μπαίνει η αγορά μεταφορικών μέσων για τη μετακίνηση του προσωπικού. Επίσης, αναμένεται να ξεκινήσουν άμεσα και οι διαγωνισμοί για την αγορά νέων πυροσβεστικών οχημάτων ελικοπτέρων και drones επιτήρησης. Παράλληλα, θα προχωρήσουν ταχύτερα αντιπλημμυρικά έργα, που είχαν προγραμματιστεί να ξεκινήσουν από το 2022 και να ολοκληρωθούν το 2025.
Επιταχύνεται επίσης το δίκτυο αισθητήρων που θα τοποθετηθεί σε δάση με στόχο να γίνεται έγκαιρος εντοπισμός και αντιμετώπιση της κάθε πυρκαγιάς. Αντίστοιχοι αισθητήρες θα τοποθετηθούν σε περιοχές για τις οποίες υπάρχει κίνδυνος ή ιστορικό πλημυρών, ώστε να αποφεύγεται τουλάχιστον η απώλεια ανθρώπινων ζωών.
Στην κατεύθυνση της επιτάχυνσης των δράσεων κατά της κλιματικής αλλαγής βρίσκεται και η πρόσφατη ανακοίνωση για την έκδοση από την Ελλάδα “πράσινου” ομολόγου. Τα χρήματα τέτοιων εκδόσεων τα οποία – αν πάνε όλα καλά- θα ξεκινήσουν από το δεύτερο μισό του 2022 θα χρηματοδοτήσουν έργα σε αστικές και ημιαστικές περιοχές οι οποίες επλήγησαν από φυσικές καταστροφές τα τελευταία χρόνια αλλά η αποκατάσταση τους καθυστέρησε λόγω έλλειψής πόρων.
