Του Χάρη Φλουδόπουλου
Έρευνες και μετρήσεις που είναι αναγκαίες για την ανάπτυξη νέων υπεράκτιων αιολικών πάρκων θα μπορεί να διενεργεί, σύμφωνα με τον νέο νόμο του ΥΠΕΝ, η Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ), με στόχο την επιτάχυνση της προώθησης του σχεδίου ανάπτυξης των υπεράκτιων αιολικών πάρκων και την ταχύτερη αξιοποίηση του εθνικού αιολικού θαλάσσιου δυναμικού.
Υπενθυμίζεται ότι σκοπός του υπουργείου είναι οι διαγωνισμοί για τα πρώτα πλωτά πιλοτικά να πραγματοποιηθούν το 2026, καθώς πρόκειται για επενδύσεις που θεωρούνται ότι έχουν υψηλή προστιθέμενη αξία. Σύμφωνα με τον προκαταρκτικό ενεργειακό σχεδιασμό της χώρας, ο στόχος για τα Υπεράκτια Αιολικά Πάρκα (ΥΑΠ) είναι 1.900 MW το 2030, 6.200 MW το 2035 και 17.300 MW για το 2050.
Το αμέσως επόμενο διάστημα αναμένεται να συσταθεί το όχημα ειδικού σκοπού των ΕΔΕΥΕΠ και ΑΔΜΗΕ για την ανάθεση των ανεμολογικών και βυθομετρικών μελετών στις θαλάσσιες περιοχές που θα παραχωρηθούν για το πρώτο κύμα των offshore, για το οποίο έχει ήδη γίνει μια σχετική προεργασία. Αμέσως μόλις καταστεί λειτουργικό το όχημα, θα προκηρύξει τον διαγωνισμό για την εξιδεικευμένη εταιρεία που θα αναλάβει να μισθώσει σκάφος για τις βυθομετρικές και ανεμολογικές μελέτες, εκτιμώμενης διάρκειας δύο ετών, για τις περιοχές εγκατάστασης των πρώτων από τα 1,9 GW, τα οποία προβλέπει το πρόγραμμα. Εάν ο διαγωνισμός για τις ανεμολογικές και τις μελέτες βυθού προκηρυχθεί εντός του 2024, και ο ανάδοχος τις ξεκινήσει στις αρχές του 2025 με εκτιμώμενη παράδοση εντός του 2026, πιθανόν εκείνη τη χρονιά να προκηρυχθούν οι διαγωνισμοί παραχώρησης των πρώτων έξι περιοχών.
Η φιλοσοφία πίσω από την κυβερνητική επιλογή να παραδοθούν έτοιμες οι κρίσιμες μελέτες στους ενδιαφερόμενους επενδυτές είναι ότι έτσι θα έχουν χαμηλότερο κόστος ανάπτυξης (development cost), και όσο αυτό περιορίζεται, τόσο διευκολύνονται και οι επενδύσεις. Αν ο επενδυτής ξέρει εκ των προτέρων πόσο και πού φυσάει, καθώς επίσης ποια είναι και πού τα μεγαλύτερα και μικρότερα βάθη, τόσο μειώνονται τα κόστη του, άρα και τα κόστη επένδυσης και άρα το τελικό κόστος για τον καταναλωτή. Επίσης ένα άλλο σημαντικό πλεονέκτημα αυτής της διαδικασίας είναι ότι όλα τα δεδομένα από τις ανεμολογικές και βυθομετρικές μελέτες θα είναι διαθέσιμα στους δυνητικούς παίκτες. Με την κατάθεση μιας εγγυητικής θα μπορούν να έχουν πρόσβαση στα στοιχεία του data room.
Οι ανεμολογικές και βυθομετρικές μελέτες θα χρηματοδοτηθούν από τα έσοδα των πλειστηριασμών των δικαιωμάτων ρύπων, με το σχετικό κονδύλι να ανακτάται στην πορεία από τα ποσά που θα καταβάλουν οι επενδυτές, για την αγορά των δεδομένων. Και η απόκτησή τους θα αποτελεί προϋπόθεση για τη συμμετοχή στους διαγωνισμούς παραχώρησης των περιοχών ανάπτυξης των υπεράκτιων πάρκων.
Επισημαίνεται ότι από τις 10 εν δυνάμει Περιοχές Οργανωμένης Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων (ΠΟΑΥΑΠ) της μεσοπρόθεσμης φάσης ανάπτυξης (έως 2030 – 2032), έχει επιλεγεί μια “δεξαμενή” 6 θαλάσσιων ζωνών για την εγκατάσταση των πρώτων πάρκων, 1,9 GW.
Σημαντικές επενδύσεις
Η επίτευξη αυτών των στόχων απαιτεί σημαντικές επενδύσεις: θα απαιτηθούν πάνω από 6 δισ. ευρώ έως το 2030 και πάνω από 28 δισ. ευρώ έως το 2050 σύμφωνα με την εκτίμηση της Ελληνικής Επιστημονικής Ένωσης Αιολικής Ενέργειας (ΕΛΕΤΑΕΝ). Στο ίδιο μήκος κύματος πρόσφατα και η υφυπουργός ενέργειας Αλ. Σδούκου ανέφερε ότι η Ελλάδα αναμένει επενδύσεις άνω των 7 δισ. ευρώ την επόμενη 7ετία για την ανάπτυξη των υπεράκτιων αιολικών, ώστε να επιτευχθεί ο στόχος του 1.9 GW έως το 2030. Παράλληλα θα απαιτηθούν σημαντικές επενδύσεις σε υποδομές (λιμάνια, ναυπηγεία) που θα επιτρέψουν στην Ελλάδα να καταστεί κόμβος για την ανάπτυξη των υπεράκτιων αιολικών σε όλη τη Μεσόγειο και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Επιπλέον ελληνικές εταιρείες παραγωγής εξοπλισμού ή και κατασκευών μπορούν να πρωταγωνιστήσουν σε όλη την περιφέρεια στον κλάδο. Παράλληλα αναμένεται με αυτές τις επενδύσεις να δημιουργηθούν νέες καλά πληρωμένες θέσεις εργασίας.
Σημειώνεται ότι στο προκαταρκτικό Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2025 – 2034, ο ΑΔΜΗΕ έχει εισηγηθεί να αναπτυχθούν τα πρώτα πλωτά αιολικά πάρκα σε πέντε θαλάσσιες περιοχές, συγκεκριμένα σε Θράκη, Κρήτη, Κυκλάδες, Αττική και Δωδεκάνησα.
Καθώς όμως καταγράφονται αντιδράσεις για την ανάπτυξη αιολικών πάρκων σε ορισμένες περιοχές, όπως η Κρήτη και η Κέρκυρα, φαίνεται ότι διευρύνεται το πεδίο όπου μπορεί να τοποθετηθούν τα νέα πρότζεκτ. Ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΔΕΥΕΠ, Αριστοφάνης Στεφάτος, τόνισε πρόσφατα ότι είκοσι πέντε περιοχές σε όλη την Ελλάδα μπορούν δυνητικά να εξελιχθούν σε “περιοχές οργανωμένης ανάπτυξης υπεράκτιων αιολικών πάρκων”.
“Αυτές οι περιοχές καλύπτουν έκταση 2.712 τετραγωνικών χιλιομέτρων και με μια σχετικά συντηρητική, ασφαλή εκτίμηση θα μπορούσαν να φιλοξενήσουν αιολικό δυναμικό της τάξης των 12,4 GW. Στη μεσοπρόθεσμη προοπτική, στόχος είναι να έχουμε τα πρώτα έργα το 2030 – 2032. Έχουν αναδειχθεί 10 περιοχές πρώτης προτεραιότητας, από τις οποίες μπορούμε να έχουμε ένα δυναμικό της τάξης των 4,9 GW, αλλά θα αναπτύξουμε τα 1,9. Δηλαδή, έχουμε μια δεξαμενή επιλογών, μέσα από την οποία θα βγει ένα υποσύνολο, για να επιτύχουμε τον στόχο που έχουμε στο Eθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ), που είναι τα 1,9 GW”, τόνισε ο κ. Στεφάτος.
Αξίζει να αναφερθεί, τέλος, ότι πρόσφατα το ΙΟΒΕ παρουσίασε μια εμπεριστατωμένη μελέτη για την Ελλάδα, η οποία αναφέρει ότι η επίδραση των υπεράκτιων αιολικών πάρκων στο Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν μπορεί να φτάσει έως και 1,9 δισ. ευρώ ανά έτος, σε αύξηση των εσόδων με περισσότερα από 400 εκατομμύρια ευρώ ετησίως και σε 44.000 υποστηριζόμενες νέες θέσεις εργασίας.
