Το γεωπολιτικό stratego στην περιοχή και το ενδιαφέρον των Αμερικανών για Αλεξανδρούπολη, Καβάλα και Βόλο – Προχωρούν οι διαγωνισμοί
Η νέα γενιά ιδιωτικοποιήσεων που αφορά και την αξιοποίηση 10 περιφερειακών λιμανιών αποτελεί μία από τις μεγάλες προτεραιότητες της κυβέρνησης και βρίσκεται πολύ ψηλά στην ατζέντα του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη.
Οι επενδύσεις σε λιμενικές υποδομές στην Ελλάδα έχουν προσελκύσει το επενδυτικό ενδιαφέρον Αμερικανών, Κινέζων, Ρώσων, Ιταλών, Γερμανών και Ισραηλινών δημιουργώντας ένα γεωπολιτικό και ενεργειακό stratego στην Ελλάδα, στην Ανατολική Μεσόγειο, στα Βαλκάνια, στη Μαύρη Θάλασσα και την Αδριατική.
Στον Πειραιά είναι οι Κινέζοι που βρίσκονται σε διπλωματικό πυρετό με την ελληνική κυβέρνηση προκειμένου να ξεπαγώσει το έργο κατασκευής της Προβλήτας IV, το οποίο θα εκτοξεύσει τον αριθμό των εμπορευματοκιβωτίων που εξυπηρετεί ο Πειραιάς, από τα 5 εκατομμύρια, κοντά στα 10 εκατομμύρια.
Κύκλοι της COSCO επεσήμαναν στο «b.s.» ότι οι συζητήσεις είναι πυκνές και διαρκείς και διέψευσαν τα σενάρια που ήθελαν τις ΗΠΑ να δυσκολεύουν παρασκηνιακά τις διαπραγματεύσεις.
Ο Πειραιάς είναι πρώτο λιμάνι στη Μεσόγειο, ενώ τον έφτασε σε απόσταση αναπνοής η Βαλένθια, και τέταρτο στην Ευρώπη πίσω από το Ρότερνταμ, την Αμβέρσα και το Αμβούργο.
Η Θεσσαλονίκη έχει περάσει στον έλεγχο του ομογενή επιχειρηματία Ιβάν Σαββίδη, ο οποίος διευθύνει τις επενδύσεις που έχει στην Ελλάδα από τη Ρωσία και θέλει να επεκταθεί και σε άλλα λιμάνια, όπως της Αλεξανδρούπολης, της Καβάλας και της Ηγουμενίτσας.
Με δεδομένο όμως το αμερικανικό επενδυτικό ενδιαφέρον για την Αλεξανδρούπολη πρωτίστως και για την Καβάλα δευτερευόντως, ώστε να αποτρέψει την έλευση επενδυτή που δεν θα ήθελαν ως γείτονα, ο ΟΛΘ εστιάζει στην Ηγουμενίτσα. Στόχος της διοίκησης της ΟΛΘ Α.Ε. είναι να εξελιχθεί στο λιμάνι της Βουλγαρίας, της Σερβίας και της Βόρειας Μακεδονίας, στο βασικό λιμάνι των Βαλκανίων.
Αμερικανικό ενδιαφέρον, όπως προαναφέρθηκε, υπάρχει για την Αλεξανδρούπολη, την Καβάλα και τον Βόλο. Ειδικά το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης εξυπηρετεί γεωπολιτικά συμφέροντα, αφού οι Αμερικάνοι θέλουν να έχουν την δυνατότητα να «επικοινωνούν» με τη Μαύρη Θάλασσα, παρακάμπτοντας τα στενά του Βοσπόρου. Κίνηση που έχει προκαλέσει εκνευρισμό στην τουρκική πλευρά, ενώ παρακολουθεί και η Ρωσία που βλέπει τις ΗΠΑ να επιχειρούν να την παραμερίσουν στα Βαλκάνια.
Τον Βόλο τον χρησιμοποιούν για μεταφορά στρατιωτικού εξοπλισμού και έχουν έδρα στο στρατόπεδο «Γεωργούλα» και στο Στεφανοβίκειο, λίγο έξω από την πρωτεύουσα της Μαγνησίας.
Για τα περιφερειακά λιμάνια οι διαδικασίες προχωρούν με γρηγορότερους ρυθμούς μέσα στο 2021.
Τα 10 λιμάνια προς αξιοποίηση είναι αρμοδιότητας του ΤΑΙΠΕΔ
Για τρία από αυτά (Αλεξανδρούπολη, Ηγουμενίτσα, Φίλιππος Β’ Καβάλας) οι διαγωνιστικές διαδικασίες έχουν εκκινήσει και βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο.
Στόχος είναι, εντός του 2021, να προωθηθούν οι διαδικασίες παραχώρησης δύο τουλάχιστον ακόμη λιμένων, του Ηρακλείου και του Βόλου.
Στις αρχές της περασμένης εβδομάδας το ΤΑΙΠΕΔ ανακοίνωσε ότι αρχίζει ο διεθνής δημόσιος διαγωνισμός για την αξιοποίηση του Οργανισμού Λιμένος Ηρακλείου, στο πλαίσιο της στρατηγικής για την ανάπτυξη των λιμενικών υποδομών της χώρας που βρίσκονται στο χαρτοφυλάκιό του. Ενδιαφέρον μεγάλο δείχνει ο όμιλος Γκριμάλντι που δραστηριοποιείται στην Κρήτη με τη θυγατρική του Minoan Lines.
Η διαγωνιστική διαδικασία για τον Οργανισμό Λιμένος Ηρακλείου (ΟΛΗ Α.Ε.) προβλέπει την πώληση πλειοψηφικού ποσοστού τουλάχιστον 67% του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρείας. Θα διεξαχθεί σε δύο φάσεις: α) τη φάση υποβολής εκδήλωσης ενδιαφέροντος και προεπιλογής των ενδιαφερόμενων μερών και β) τη φάση υποβολής δεσμευτικών προσφορών και ανάδειξης πλειοδότη. Στην πρώτη φάση, τα ενδιαφερόμενα μέρη προσκαλούνται να εκδηλώσουν το ενδιαφέρον τους για να συμμετάσχουν στη διαγωνιστική διαδικασία την Παρασκευή 30 Ιουλίου 2021.
Λίγες ημέρες νωρίτερα, το διοικητικό συμβούλιο του ΤΑΙΠΕΔ προεπέλεξε τα επενδυτικά σχήματα, τα οποία πληρούν τα κριτήρια συμμετοχής στη Β’ φάση υποβολής δεσμευτικών προσφορών για τα λιμάνια της Αλεξανδρούπολης και της Καβάλας. Για την Αλεξανδρούπολη προεπέλεξε τέσσερα επενδυτικά σχήματα για τη Β’ φάση του διαγωνισμού, για την απόκτηση συμμετοχής σε ποσοστό τουλάχιστον 67% στο μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας Οργανισμός Λιμένος Αλεξανδρούπολης (ΟΛΑ Α.Ε.).
Στη Β’ φάση του διαγωνισμού προκρίνονται τα εξής επενδυτικά σχήματα (με αλφαβητική σειρά):
■ Quintana Infrastructure & Development
■ Κοινοπραξία Cameron – Goldair Cargo A.E. – Bollore Africa Logistics
■ Κοινοπραξία International Ports Investments, η οποία απαρτίζεται από τις εταιρείες Black Summit Financial Group
■ Euroports-EFA Group και ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ
■ Οργανισμός Λιμένος Θεσσαλονίκης
Για τον διαγωνισμό της υπο-παραχώρησης του δικαιώματος χρήσης, συντήρησης, λειτουργίας και εκμετάλλευσης ενός σταθμού πολλαπλών χρήσεων σε τμήμα του λιμένα «Φίλιππος Β’» του Οργανισμού Λιμένος Καβάλας Α.Ε. (ΟΛΚ Α.Ε.), το Δ.Σ. του ΤΑΙΠΕΔ προεπέλεξε τα εξής επενδυτικά σχήματα (με αλφαβητική σειρά):
■ Quintana Infrasturcture & Development
■ Eνωση Εταιρειών Imerys Greece S.A., Goldair Cargo A.E. & Βιομηχανικά Ορυκτά Ελλάδος ABEE
■ Κοινοπραξία International Port Investments Kavala, η οποία απαρτίζεται από τις εταιρείες Black Summit Financial Group
■ EFA Group και ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ
■ Οργανισμός Λιμένος Θεσσαλονίκης Α.Ε.
Σε ό,τι αφορά τα άλλα λιμάνια, υπάρχουν τα εξής σχέδια:
■ Για το Λαύριο προκρίνεται η επιμέρους παραχώρηση της δραστηριότητας της κρουαζιέρας.
■ Για την Ηγουμενίτσα, η πώληση πλειοψηφικού πακέτου μετοχών. Ενδιαφέρονται: Attica Group, όμιλος Grimaldi Euromed-Μinoan Lines, Danthia Shipping MARG, Portek International, Quintanna Infrastructure & Development, Αιγαίον Οϊλ, Κοινοπραξία Archirodon ANEK και Trident Hellas, ΟΛΘ.
■ Για την Κέρκυρα, η υποπαραχώρηση της δραστηριότητας της κρουαζιέρας.
■ Για τον Βόλο υπό παραχώρηση είναι η δραστηριότητα γενικού φορτίου. Εχει εκδηλωθεί ενδιαφέρον από αμερικανικής και ισραηλινής πλευράς.
■ Για την Πάτρα υπάρχει η προοπτική υποπαραχώρησης του νότιου νέου λιμένα.
■ Για την Ελευσίνα το σενάριο μιλάει για υποπαραχώρηση της δραστηριότητας του γενικού φορτίου.
■ Για τη Ραφήνα υπάρχει ως προοπτική η υποπαραχώρηση δραστηριοτήτων της ακτοπλοΐας.
Προτού προβεί το ΤΑΙΠΕΔ στις ανακοινώσεις για τους ενδιαφερόμενους, όσον αφορά τα λιμάνια της Αλεξανδρούπολης και της Καβάλας αλλά και για την έναρξη της διαγωνιστικής διαδικασίας για το Ηράκλειο, είχε συνεδριάσει το Υπουργικό Συμβούλιο, όπου αποφασίστηκε η σύσταση Κυβερνητικής Επιτροπής Παρακολούθησης Λιμένων υπό Αξιοποίηση. Ηταν μία πρόταση την οποία είχαν υπογράψει ο υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Γιάννης Πλακιωτάκης και ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας και η οποία εγκρίθηκε.
Εως τώρα η Επιτροπή λειτουργούσε ατύπως στο υπουργείο Ναυτιλίας και έδινε λύσεις σε θέματα που προκύπτουν στον δρόμο προς την παραχώρηση των λιμανιών. Ηδη στην Αλεξανδρούπολη προχώρησε σε απαλλοτριώσεις.
Οπως επεσήμανε ο κ. Πλακιωτάκης, η εμπειρία, τόσο από τη διαδικασία αξιοποίησης του ΟΛΠ και του ΟΛΘ, όσο και των τριών περιφερειακών λιμένων, έχει καταδείξει ότι υφίσταται ένας ιδιαίτερα μεγάλος αριθμός ζητημάτων-προβλημάτων που πρέπει να επιλυθούν: α) πριν από τη διαγωνιστική διαδικασία, β) πριν από τη σύμβαση παραχώρησης και γ) μετά τη σύμβαση, προκειμένου να υλοποιηθούν οι επενδύσεις κατά τα προβλεπόμενα σε αυτήν.
Τα προβλήματα αυτά είναι ποικίλα και διαφορετικά για κάθε έναν λιμένα ξεχωριστά, ανάλογα με τις ιδιαιτερότητες κάθε λιμένα και την ιστορική εξέλιξή τους. Κυρίως εντοπίζονται σε θέματα απαλλοτριώσεων, Κτηματολογίου, δασικών χαρτών, σύνδεσης με οδικούς και σιδηροδρομικούς άξονες, οικονομικής αποτίμησης, χάραξης χερσαίων λιμενικών ζωνών, εμπλοκής του πολεοδομικού σχεδίου της πόλης και του σχεδίου ανάπτυξης των λιμένων, αποδέσμευσης λιμενικών ζωνών και απόδοσής του στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης κ.ά.
Ιδιαίτερα το τελευταίο θέμα είναι πολύ σημαντικό και εξαιρετικά κρίσιμο στην Ηγουμενίτσα, στον Βόλο, στο Ηράκλειο, στην Ελευσίνα, στη Ραφήνα κ.ά.
Θεωρήθηκε αναγκαία η θεσμοθέτηση της άτυπης ομάδας υπό τη μορφή μιας κυβερνητικής επιτροπής, η οποία θα αποκτήσει ουσιαστικότερη δύναμη παρέμβασης για την επίλυση των προβλημάτων που προκύπτουν και, κυρίως, να έχει τη δυνατότητα να εισηγηθεί νομοθετικές πρωτοβουλίες όπου χρειάζεται.
Στην Επιτροπή αυτή συμμετέχουν οι γενικοί γραμματείς Λιμένων, Λιμενικής Πολιτικής και Ναυτιλιακών Επενδύσεων του υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής (πρόεδρος), Οικονομικής Πολιτικής, Φορολογικής Πολιτικής και Δημόσιας Περιουσίας του υπουργείου Οικονομικών, Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Συντονισμού Οικονομικών και Αναπτυξιακών Πολιτικών της Προεδρίας της Κυβέρνησης, καθώς και εκπρόσωπος του ΤΑΙΠΕΔ, ο οποίος ορίζεται από τον διευθύνοντα σύμβουλο του ΤΑΙΠΕΔ. Στην Επιτροπή εντάσσεται και ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Εσωτερικών.
Μπορεί να μετέχουν, επίσης, χωρίς δικαίωμα ψήφου, εφόσον κληθούν προς τούτο από τον πρόεδρο, γενικοί γραμματείς, εμπειρογνώμονες, δημόσιοι λειτουργοί και υπάλληλοι από συναρμόδια υπουργεία, καθώς και εκπρόσωποι περιφερειακών ή τοπικών αρχών, ανάλογα με τα θέματα της εκάστοτε ημερήσιας διάταξης.
Οπως επισημάνθηκε στη διάρκεια της συνεδρίασης του Υπουργικού Συμβουλίου, ουσιαστικά πρόκειται για ένα όργανο που έχει δουλέψει ήδη αποτελεσματικά, με συγκεκριμένες θετικές παρεμβάσεις, το οποίο όμως έχει ανάγκη να αναλάβει μεγαλύτερο λόγο στην αξιοποίηση των λιμένων, η οποία είναι βασική κυβερνητική πρωτοβουλία.
