Την ίδρυση Παρατηρητηρίου για το ραδόνιο στα Χανιά παρότι ανιχνεύτηκε εντός ορίων σε δύο περιοχές του νομού, πρότεινε ο κοσμήτορας της Σχολής Μηχανικών Ορυκτών Πόρων του Πολυτεχνείου Κρήτης, Μαν. Μανούτσογλου στο περιθώριο της επιστημονικής διάλεξης με θέμα: “Συγκέντρωση ραδονίου σε περιοχές του νομού Χανίων”, το βράδυ της Παρασκευής στην αίθουσα εκδηλώσεων του Τμήματος Δυτικής Κρήτης του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ).
H διάλεξη πραγματοποιήθηκε από τους πολιτικούς μηχανικούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές του Γενικού Τμήματος και της Σχολής Μηχανικών Ορυκτών Πόρων (ΜΧΟΠ) του Πολυτεχνείου Κρήτης, Απόλλωνα Σημαντηράκη και Ιωσήφ Χατζηλία οι οποίοι παρουσίασαν τα αποτελέσματα των μεταπτυχιακών τους εργασιών που ολοκλήρωσαν στο πλαίσιο του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών “Γεωτεχνολογία & Περιβάλλον” της Σχολής ΜΗΧΟΠ υπό την επίβλεψη του κ. Μανούτσογλου.
Στο πλαίσιο της εκδήλωσης αναδείχτηκε ο διπλός ρόλος του ραδονίου, το οποίο μπορεί να είναι επικίνδυνο για την υγεία όταν ανιχνεύεται σε μεγάλο βαθμό σε κλειστούς χώρους (π.χ. σπίτια που δεν αερίζονται) αλλά από την άλλη ιαματικό όταν υπάρχει σε πηγές.
Όπως ανέφεραν οι Ιωσήφ Χατζηλίας και Απόλλων Σημαντηράκης, πάρθηκαν μετρήσεις από δύο περιοχές που με βάση γεωλογικά δεδομένα αναμενόταν ότι θα είχαν αυξημένη συγκέντρωση σε σχέση με τον μέσο όρο συγκέντρωσης ραδονίου του νομού. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι παρότι οι μέσοι όροι των μετρήσεων στις δύο περιοχές μελέτης είναι διπλάσιος και τριπλάσιος σε σχέση με τον μέσο όρο του νομού, βρίσκονται εντός των επιτρεπόμενων ορίων.
«Στα Χανιά δεν βρήκαμε ότι υπάρχει ιδιαίτερο πρόβλημα», είπαν, ενώ υπογράμμισαν ότι «η μεγάλη συγκέντρωση σε εσωτερικούς χώρους είναι το πρόβλημα και μπορούμε εύκολα να τη μειώσουμε αερίζοντας σωστά τους χώρους».
ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΡΑΔΟΝΙΟ
Ο καθηγητής Μαν. Μανούτσογλου εξήγησε ότι «το ραδόνιο είναι ένα φυσικό ραδιενεργό αέριο το οποίο υπάρχει στα πετρώματα, στα εδάφη, στα νερά. Εμπλουτίζει τον αέρα των σπιτιών μας και θα πρέπει να βρούμε τρόπους να το αντιμετωπίσουμε».
Για την έρευνα στο Πολυτεχνείο, είπε ότι «ξεκίνησε από έναν χάρτη μιας επιστημονικής εργασίας του 2002, ως συνέχεια μιας διδακτορικής διατριβής, που δείχνει ότι σε πεδινή περιοχή του νομού έχουμε μια αυξημένη ποσότητα. Ξεκινώντας από αυτές τις ενδείξεις και γνωρίζοντας ότι σε σιδηρομεταλλεύματα και σε λιγνιτωρυχεία υπάρχουν αυξημένες συγκεντρώσεις ραδονίου, καθορίσαμε περιοχές γύρω από τις οποίες βάλαμε παθητικούς μετρητές οι οποίοι διατέθηκαν αλλά και μετρήθηκαν στα εργαστήρια της Ελληνικής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας, στο Δημόκριτο».
Ο κ. Μανούτσογλου πρόσθεσε ότι «αυτό το οποίο προέκυψε είναι ότι υπάρχει μια (μη κατοικημένη) περιοχή η οποία χρήζει δεύτερης και τρίτης εξέτασης αλλά γενικά στον Νομό Χανίων δεν υπάρχει πρόβλημα».
Ο ίδιος διευκρίνισε ότι η περιοχή αυτή είναι γύρω από ανενεργό λιγνιτωρυχείο αλλά από τις μετρήσεις προέκυψε ότι δεν υπάρχει κανένας λόγος ανησυχίας.
ΚΑΙ ΣΕ ΠΗΓΕΣ
Ο κ. Μανούτσογλου πρόσθεσε ότι «το ραδόνιο εκτός από τα αρνητικά του έχει και θετικά. Το ραδόνιο όταν υπάρχει σε πηγές μέχρι κάποιας περιεκτικότητας, όπως στις πηγές της Ικαρίας, θεωρείται ιαματικό. Και μάλιστα πάει κόσμος και κάνει τα ιαματικά του λουτρά. Εμείς, εδώ στα Χανιά στο νότιο παραλιακό μέτωπο έχουμε βρει μια σωρεία πηγών οι οποίες περιέχουν ραδόνιο. Μια τέτοια πηγή είναι στον Άγιο Αντώνιο, ανατολικά της Σούγιας».
Ο κ. Μανούτσογλου συμπλήρωσε ότι «αυτή η πηγή, ή μάλλον η συστοιχία πηγών, ή θα πρέπει να χαρακτηριστεί ιαματική, ή από την άλλη πλευρά θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί από εμάς τους γεωεπιστήμονες για να στήσουμε ένα παρατηρητήριο αυξομείωσης περιεκτικότητας της σε ραδόνιο, ή και τα δύο ταυτόχρονα.
Το ραδόνιο από τους γεωεπιστήμονες χρησιμοποιείται όχι για πρόγνωση ή πρόβλεψη αλλά ως δείκτης σεισμικής διέγερσης. Έχουμε παρατηρήσει ότι πριν από ένα σεισμό μπορεί να υπάρξει σημαντική αύξηση ραδονίου στα ύδατα της περιοχής».
Στη διάλεξη παρουσιάστηκαν τα αποτελέσματα μελέτης συγκέντρωσης ραδονίου στο εσωτερικό κτηρίων-κατοικιών στην ανατολική (πεδινή) καθώς και στην δυτική (ορεινή) περιοχή του νομού Χανίων. Οι ομιλητές εξήγησαν τη διαδικασία μετρήσεων με παθητικούς μετρητές ανιχνευτών καταγραφής ιχνών (CR-39), που διατέθηκαν και τελικά επεξεργάστηκαν και μετρήθηκαν από το τμήμα Ελέγχου Ραδιενέργειας Περιβάλλοντος της Ελληνικής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας
Το ραδόνιο είναι ραδιενεργές αέριο το οποίο απελευθερώνεται από τη διάσπαση του ραδίου, το οποίο υπάρχει μέσα στα πετρώματα όπως π.χ. σε ορισμένους γρανίτες, αλλά και στο έδαφος.
Όταν το ραδόνιο βρίσκεται έξω από το σπίτι είναι ακίνδυνο διότι διαχέεται μέσα στην ατμόσφαιρα. Μέσα στο σπίτι και σε άλλους εσωτερικούς χώρους, το ραδόνιο μπορεί να συγκεντρωθεί σε επικίνδυνα για την υγεία επίπεδα.
Όπως ανέφερε ο κ. Μανούτσογλου, «το ραδόνιο είναι φυσικό ραδιενεργό αέριο. Υπάρχει ανάμεσά μας από πάντα. Είναι προϊόν μεταστοιχείωσης ενός άλλου φυσικού στοιχείου το οποίο ονομάζεται ράδιο».
Ο ίδιος εξήγησε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση από το 2005 το έχει βάλει στο στόχαστρο διότι ενοχοποιείται στατιστικά ως δεύτερη αιτία θανάτων, μετά το κάπνισμα.
