Γενναία μέτρα στήριξης στους πληγέντες αλλά και ολοκληρωμένο σχέδιο για την επόμενη μέρα ζητούν φορείς, κοινωνικοί εταίροι και κόμματα σημειώνοντας ότι τα μέτρα που έχουν ανακοινωθεί δεν αρκούν.
«Η ανυπολόγιστη περιβαλλοντική και οικονομική καταστροφή που έχει προκαλέσει η πύρινη λαίλαπα σε όλη τη χώρα καθιστούν αναγκαία την παροχή ουσιαστικής και άμεσης στήριξης σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικό ότι την επόμενη μέρα της καταστροφής Κυβέρνηση και Αντιπολίτευση έχουν κατανοήσει τη σημασία στοχευμένων ενεργειών ώστε η οικονομική δραστηριότητα στις περιοχές αυτές να μην λάβει τα χαρακτηριστικά διαρκούς οικονομικής κρίσης.»
Αυτό σημειώνει η Γενική Συνομοσπονδία Επαγγελματιών Βιοτεχνών και Εμπόρων Ελλάδας υπογραμμίζοντας ότι «η βοήθεια οφείλει να είναι ολοκληρωμένη και καθολική με στόχο να μην χαθεί ούτε μία επιχείρηση εξαιτίας των πυρκαγιών και της αδυναμίας του κρατικού μηχανισμού να προστατεύσει μεταξύ άλλων την οικονομική δραστηριότητα.
Τονίζουμε ότι οι περισσότερες πληττόμενες περιοχές εκτός Αττικής αποτελούν τουριστικούς προορισμούς με δυσανάλογα αυξημένο οικονομικό κύκλο σε σχέση με τον υπόλοιπο χρόνο».
Ειδικότερα η ΓΣΕΒΕΕ σημειώνει ότι:
-Το ευνοϊκότερο καθεστώς στήριξης για τις επιχειρήσεις στους πληττόμενους δήμους της περιφερειακής ενότητας Εύβοιας είναι σημαντικό να αποτελέσει οδηγό προκειμένου να επεκταθεί και σε επιχειρήσεις που λειτουργούν σε μη αστικές πυρόπληκτες δημοτικές ενότητες της υπόλοιπης χώρας.
-Σε κάθε περίπτωση η διαδικασία αποζημίωσης οφείλει να είναι άμεση, ακόμη κι αν χρειαστεί να προηγηθεί του ελέγχου ζημιών.
– Ιδίως για τις επιχειρήσεις που έχουν πληγεί είναι αναγκαία η πλήρης αποζημίωση εξοπλισμού και κτηριακής υποδομής, καθώς και η αποζημίωση των κατεστραμμένων προϊόντων με βάση τις τρέχουσες τιμές.
– Παράλληλα η αναστολή πληρωμής ασφαλιστικών υποχρεώσεων με τη μεταφορά τους μετά από ένα εξάμηνο δεν μπορεί να είναι λύση για επιχειρήσεις που θα κάνουν πολύ καιρό να λειτουργήσουν «κανονικά», άρα και να βρεθούν σε θέση να ανταποκριθούν σε αυξημένες οφειλές (τρέχουσες εισφορές + εισφορές αναστολής). Διέξοδος μπορεί να είναι η απαλλαγή (και όχι μόνο αναστολή) από την καταβολή των ασφαλιστικών τους εισφορών για ένα εξάμηνο και η μεταφορά ασφαλιστικού χρόνου με πλήρες, ωστόσο, δικαίωμα στην ασφάλιση.
-Τέλος, επειδή ακριβώς η ταχύτητα και η ουσιαστική εφαρμογή των μέτρων θα κρίνει και τον βαθμό ανταπόκρισης της Πολιτείας κρίνεται απαραίτητη η δημιουργία μιας κεντρικής συντονιστικής υπηρεσίας εξυπηρέτησης-έκτακτης ανάγκης για επιχειρήσεις (one stop emergency shop) για την καταγραφή, σύνταξη και κατάθεση των σχετικών αιτήσεων και ταχύτερη παροχή της όποιας ενίσχυσης. Η συγκεκριμένη υπηρεσία πρέπει να είναι σε θέση να λειτουργήσει σύντομα κέντρο απομακρυσμένης πληροφόρησης (τηλεφωνικό και διαδικτυακό help desk) που θα καθοδηγεί τους ωφελούμενους. Στόχος της παρέμβασης δεν μπορεί να είναι άλλος από το να αποκτήσει μόνιμο χαρακτήρα και να λειτουργεί σε έκτακτες περιστάσεις σε όλη την επικράτεια.
«Η Γενική Συνομοσπονδία Επαγγελματιών, Βιοτεχνών και Εμπόρων Ελλάδας από την πρώτη στιγμή δήλωσε έτοιμη να συμβάλει με όποιον τρόπο μπορεί στην ανακούφιση των πληγέντων από τις καταστροφικές πυρκαγιές.
Προτεραιότητά μας είναι να στηρίξουμε όσους δοκιμάζονται τούτες τις ώρες”.
Το ΒΕΑ
Στο ίδιο μήκος κύματος και το Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθήνας και ο πρόεδρό του Παύλος Ραβάνης εκπέμπει σήμα κινδύνοθι για τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις..
Σε σχετική δήλωσή του ο πρόεδρος του ΒΕΑ, τονίζει:
«Σε θετική κατεύθυνση, κινείται η εξαγγελία για άμεση εφαρμογή και χωρίς γραφειοκρατικά εμπόδια, της διαδικασίας για την ενεργοποίηση της νέας πλατφόρμας, από το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, το οποίο μέχρι σήμερα έχει αποδείξει την αποτελεσματικότητά του στην υλοποίηση ηλεκτρονικών καινοτομιών.
Ωστόσο, ο γρήγορος και αποτελεσματικός συντονισμός πολλών κρατικών φορέων: Υπουργείων, Δήμων, παραγωγικών φορέων, αποτελεί δύσκολο στοίχημα και η αρνητική εμπειρία χρόνων, σε παρόμοιες καταστροφικές συνθήκες, μας καθιστά ιδιαίτερα επιφυλακτικούς.
Η εντονότερη ανησυχία μας, εδράζεται στην ταχύτητα εκτίμησης των ζημιών και στη δυνατότητα λειτουργίας της επιχείρησης, με τα ελάχιστα ποσά αρωγής των 2.000 – 4.000 ευρώ, για όσες δεν καταστράφηκαν ολοσχερώς.
Οι παραγωγικές, βιοτεχνικές εγκαταστάσεις, έχουν ακόμη πολύ νωπές τις συνέπειες της παρατεταμένης κρίσης της πανδημίας, με ζημιές στο τζίρο τους, που είναι βέβαιο ότι – αν επιβιώσουν – δεν θα μπορούν να συνεχίσουν την εύρυθμη λειτουργία τους. Χρειάζονται επομένως, επιπλέον μέτρα, προσαρμοσμένα στις επιχειρήσεις αυτές που επιβαρύνθηκαν από τις πυρκαγιές.
Η ανακοίνωση της ΕΕΤ «σταγόνα στον ωκεανό»
Η σημερινή δε, ανακοίνωση της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών, για αναστολή αποπληρωμής των δανείων και των μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης, για έξι μήνες στους πληγέντες, χαρακτηρίζεται από τους επιχειρηματίες, «σταγόνα στον ωκεανό».
Με αυτό το μέτρο λοιπόν, η επιχείρηση πρέπει μέσα σε έξι μήνες: να έχει ελεγχθεί από το Υπουργείο σχετικά με την πλήρη καταγραφή των ζημιών, να έχει προχωρήσει σε αντικατάσταση ή επισκευή του εξοπλισμού της, να έχει κλείσει νέες συμφωνίες με πελάτες και προμηθευτές και να έχει ρυθμίσει θέματα προσωπικού, με αναστολή ή μη, ώστε να επαναλειτουργήσει και να είναι και ικανή, να αποπληρώνει και πάλι, δόσεις δανείου, ή να αντιμετωπίσει πιθανώς και μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης, άμεσα. Η επαναλειτουργία των πληγέντων σε έξι μήνες είναι ανέφικτη».
Για άλλη μια φορά, το Επιμελητήριο τονίζει ότι «υπάρχει άμεση ανάγκη παρέμβασης από το Υπουργείο Ανάπτυξης, για την λήψη επιπλέον, στοχευμένων μέτρων, προσαρμοσμένων στις έκτακτες συνθήκες, που καλούνται για άλλη μια φορά, να αντιμετωπίσουν οι μικρομεσαίοι», καταλήγει ο Πρόεδρος του Β.Ε.Α.
Η αγροτική παραγωγή
Στο μεταξύ με ανακοίνωσή του το Τμήμα και ο Τομέας Αγροτικής Ανάπτυξης του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ σημειώνει ότι «οι πρωτοφανούς έκτασης πυρκαγιές και η κυβερνητική ανικανότητα προκάλεσαν τεράστιες ζημιές στην πρωτογενή παραγωγή, επιδεινώνοντας ακόμα περισσότερο την ήδη δυσμενή θέση των αγροτών μας.
Χιλιάδες στρέμματα φυτικής παραγωγής, δενδρωδών καλλιεργειών με εκατομμύρια ελαιόδεντρα, αμπέλια, συκιές, ρητινοφόρα πεύκα και άλλα δέντρα απανθρακώθηκαν. Μόνιμες φυτείες, οι οποίες χρειάζονται πολλά χρόνια για να εγκατασταθούν και να φτάσουν σε πλήρως παραγωγική ηλικία, έχουν εξαφανιστεί. Μαζί με το έγγειο κεφάλαιο και ο αγροτικός εξοπλισμός, όπως αρδευτικά, αποθήκες, μηχανήματα χάθηκαν κι αυτά μέσα στις φλόγες.
Στο ζωικό κεφάλαιο συντελέστηκε ένα καίριο χτύπημα της εκτατικής ποιμενικής κτηνοτροφίας, κυρίως αιγοπροβατοτροφίας και βοοτροφίας. Εκτός όμως από το ζωικό κεφάλαιο, χάθηκαν βοσκότοποι που προσέφεραν φθηνή ζωοτροφή στα ζώα και με την ανακήρυξη αυτών των εκτάσεων ως αναδασωτέες, για τα επόμενα 10 χρόνια δεν θα μπορούν να αξιοποιηθούν γι’ αυτή τη χρήση.»
Και ο Τομέας Αγροτικής Ανάπτυξης του ΣΥΡΙΖΑ θέτει μια σειρά από κρίσιμα ερωτήματα: «Πώς θα σιτιστούν τα ζώα; Ως ενσταβλισμένα με αγορασμένες ζωοτροφές; Πρακτικά αδύνατο, λόγω απώλειας υποδομών, αλλά και λόγω τεράστιου κόστους αγοράς ζωοτροφών το οποίο καθιστά παντελώς ασύμφορη την εκτροφή. Ταυτόχρονα, κι εδώ χάθηκαν μαντριά, μηχανήματα, σιλό, αποθήκες, ζωοτροφές και υποδομές.
Τα πράγματα είναι χειρότερα στην μελισσοκομία, ειδικά της Μάνης και της Εύβοιας. Χιλιάδες κυψέλες παραδόθηκαν στις φλόγες, ενώ οι περιοχές από τις οποίες τρέφονταν οι μέλισσες δεν υπάρχουν πια.
Τέλος, σε απόγνωση βρίσκονται και οι ρητινοπαραγωγοί, οι οποίοι έχουν καταστραφεί ολοσχερώς και μακροχρόνια.
Προσθέτοντας στα παραπάνω τις απώλειες των κατοικιών και την βιοποικιλότητας, η παραμονή και η διαβίωση του αγροτικού πληθυσμού στις καμένες περιοχές καθίσταται σχεδόν αδύνατη. Οι άνθρωποι που έχασαν κατοικίες, υποδομές και εισόδημα, δεν θα μπορέσουν να παραμείνουν στις περιοχές τους. Τα χωριά θα εγκαταλειφθούν και παραγωγικές εκτάσεις θα μετατραπούν σε μη παραγωγικές. Οι νέοι άνθρωποι θα μετοικίσουν στις πόλεις και θα προστεθούν στην ήδη υψηλή ανεργία. Θα μειωθεί η παραγωγή ελαιολάδου, μελιού, γάλακτος και κρέατος, με συνέπεια η χώρα μας να βρεθεί σε ακόμα χειρότερη θέση στο εμπορικό της ισοζύγιο.»
Όπως σημειώνει ο ΣΥΡΙΖΑ «η μόνη αξιόπιστη λύση είναι η εκπόνηση τοπικών ολοκληρωμένων και συνεκτικών αναπτυξιακών σχεδίων».
Προτάσεις
Στην κατεύθυνση αυτή απαιτείται:
1. Να ληφθούν άμεσα μέτρα για την 100% διατήρηση του τεκμαρτού αγροτικού εισοδήματος για τους πληγέντες στα επόμενα τουλάχιστον 5 χρόνια.
2. Να αποζημιωθεί στο 100 % το έγγειο, ζωικό και μελισσοκομικό κεφάλαιο, οι υποδομές και τα μηχανήματα, τόσο για τους κατά κύριο όσο και για τους μη κατά κύριο επάγγελμα αγρότες – κατοίκους των πληγεισών περιοχών.
3. Να επιδοτηθούν οι ζωοτροφές στις περιοχές που θα κηρυχθούν αναδασωτέες και θα απαγορευτεί η βόσκηση για όσο διαρκεί η απαγόρευση.
4. Να ενισχυθούν τα συλλογικά σχήματα των παραγωγών, με εγγυημένη ρευστότητα ώστε να συνδράμουν τα μέλη τους.
5. Σε συνεργασία με τους τοπικούς φορείς των αγροτών, την τοπική αυτοδιοίκηση και τα ερευνητικά και πανεπιστημιακά ιδρύματα, να διερευνηθούν τα δυνατά σημεία, τα πλεονεκτήματα και οι προοπτικές της κάθε περιοχής.
Για όλα τα παραπάνω, και τις πιο απαιτητικές ανάγκες, πρέπει να κινηθούμε στην αξιοποίηση, τον αναγκαίο αναπροσανατολισμό, την ανάπτυξη και βελτιστοποίηση κάθε διαθέσιμου χρηματοδοτικού εργαλείου για την στήριξη της πρωτογενούς παραγωγής και των ανθρώπων της στις καμένες περιοχές.
• ΚΟΕ (ΠΣΕΑ): Πρόκειται για ένα εργαλείο χρηματοδότησης ζημιών σε έγγειο κεφάλαιο και εξοπλισμό που δεν καλύπτεται από τον ΕΛΓΑ. Τα χρήματα που διαχειρίζεται, προέρχονται από τον Κρατικό Προϋπολογισμό. Συνεπώς, ο προϋπολογισμός μπορεί να αυξηθεί, ώστε να καλύψει τις τεράστιες ανάγκες που έχουν δημιουργηθεί. Ωστόσο υπάρχουν 3 βασικά ζητήματα που χρειάζεται να επιλυθούν άμεσα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Αυτά είναι το ζήτημα της απλούστευσης των διαδικασιών στην ταχύτητα απόδοσης των χρημάτων. Είναι το όριο ηλικίας και η απόσταση του τόπου κατοικίας των δικαιούχων που τίθενται σαν προϋπόθεση. Οι μόνιμοι κάτοικοι των χωριών είναι πλέον μεγάλης ηλικίας και το όριο των 70 ετών τούς αποκλείει. Στις περιπτώσεις που η περιουσία έχει μεταβιβαστεί στα παιδιά, τότε έρχεται ο δεύτερος κόφτης της απόστασης που αποκλείει! Αυτά χρειάζεται να αλλάξουν άμεσα σε συνεννόηση με την Ευρ. Επιτροπή.
• De minimis: Άλλο ένα εργαλείο που χρηματοδοτείται από τον Εθνικό προϋπολογισμό. Πρόκειται για ένα ευέλικτο εργαλείο, το οποίο όμως έχει περιορισμούς, τόσο στο συνολικό ύψος, όσο και στο κατά δικαιούχο ποσό. Κι εδώ μπορεί να υπάρξει τροποποίηση και προσαρμογή λόγω των εκτάκτων συνθηκών.
• Ευρωπαϊκό Ταμείο Αντιμετώπισης Καταστροφών: Πρόκειται για ένα χρηματοδοτικό εργαλείο το οποίο ενεργοποιήθηκε από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ κατά τις πλημμύρες της Κρήτης το 2019.
• Ταμείο Ανάκαμψης: Απαιτείται να ανασχεδιαστεί και σε συνδυασμό με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Αντιμετώπισης Καταστροφών να συνεισφέρει στην αντιμετώπιση της ολικής καταστροφής των υποδομών. Από την πρώτη στιγμή είχαμε τονίσει ότι το Ταμείο θα πρέπει να κατευθυνθεί στην θωράκιση της χώρας απέναντι στην Κλιματική Αλλαγή, που χτυπά με σφοδρότητα το Νότο της Ευρώπης.
• ΕΛΓΑ: Παράλληλα με τα εργαλεία για τις έκτακτες καταστροφές, ο ΕΛΓΑ παραμένει ο βασικός αλληλέγγυος μηχανισμός αγροτικής ασφάλισης. Εμείς, αντιλαμβανόμενοι την κρισιμότητα και την αλλαγή των εποχών, είχαμε ξεκινήσει την αλλαγή και την προσαρμογή του κανονισμού ασφάλισης. Όμως οι ιδεοληψίες, η ανικανότητα σχεδιασμού και διόρασης της σημερινής Κυβέρνησης, έφεραν πίσω τη διαδικασία.
• ΚΟΑ: Μέσα στα προγράμματα της Κοινής Οργάνωσης της Αγοράς των κηπευτικών και του οίνου, υπάρχουν προβλέψεις για έκτακτες καταστάσεις που μέχρι σήμερα έχουν μείνει αναξιοποίητες.
• ΠΑΑ: Υφίστανται 3 Υπομέτρα που δεν έχουν ενεργοποιηθεί και χρειάζεται να γίνουν άμεσες τροποποιήσεις στο ΠΑΑ ώστε να μπορέσει να γίνει άμεση ενεργοποίησή τους. Συγκεκριμένα:
– Το μέτρο 5.2 του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης μπορεί να ενεργοποιηθεί και να αξιοποιηθεί για την κάλυψη μη ασφαλιστικά καλυπτομένων ζημιών, στο φυτικό και ζωικό κεφάλαιο και τις υποδομές, συνεργιστικά με τις ΚΟΕ.
– Το Μέτρο 8.1 – Δάσωση και δημιουργία δασικών εκτάσεων μπορεί να ενεργοποιηθεί για την κατά προτεραιότητα εγκατάσταση παραγωγικών δασών
– Το μέτρο 10.1 (Γεωργοπεριβαλλοντικά) προέβλεπε δράσεις για την περιβαλλοντική αναβάθμιση των βοσκοτόπων
• Κεφάλαια Κίνησης και Παγίων: Μετά το ξεπούλημα της Αγροτικής Τράπεζας της Ελλάδας, η πρωτογενής παραγωγή και η μεταποίηση έμειναν χωρίς έναν φορέα που θα μπορούσε να κατανοήσει τις ανάγκες και τον τρόπο λειτουργίας τους. Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ δημιούργησε τον Μάιο του 2019 το Ταμείο Εγγυήσεων Αγροτικής Ανάπτυξης, το οποίο μένει εγκληματικά αναξιοποίητο ακόμα και σήμερα.
Τέλος, χρειάζεται να αναληφθεί δράση για την ανάπτυξη υποδομών στις καμένες εκτάσεις. Αξιοποιώντας ευρωπαϊκά κονδύλια και εθελοντικές δυνάμεις μαζί με την γνώση ερευνητικών και πανεπιστημιακών ιδρυμάτων, χρειάζεται άμεσα να πραγματοποιηθούν αντιδιαβρωτικές παρεμβάσεις για την συγκράτηση του γόνιμου εδάφους στην θέση του και κατασκευή αντιπλημμυρικών έργων. Καθώς η κλιματική κρίσηέχει επιφέρει αλλαγές και στην ένταση των βροχοπτώσεων, εκτός από τις θερμοκρασίες, πολλές περιοχές κινδυνεύουν με διάβρωση, απώλεια γόνιμων εδαφών και ερημοποίηση, πολλώ δε μάλλον οι αποψιλωμένες από βλάστηση. Επίσης, στις εκτάσεις που χρησιμοποιούνταν ως βοσκότοποι από τους ελάχιστους εναπομείναντες κτηνοτρόφους, θα πρέπει να εφαρμοστούν κατάλληλες τεχνικές βελτίωσης βοσκοϊκανότητας, ώστε να τονωθεί η δυναμικότητά τους και να αποδοθούν ανθεκτικές στη βόσκηση.
Κι όλα αυτά βέβαια, χωρίς καμία απολύτως μεταβολή στις χρήσεις γης και με τη άμεση κήρυξη ως αναδασωτέων των δασικών περιοχών που κάηκαν.»
