Περιθώριο έως τον Ιούνιο έχουν οι ιδιοκτήτες κτιρίων που είναι εξ ολοκλήρου αυθαίρετα ή έχουν μεγάλες πολεοδομικές παρανομίες για να τα δηλώσουν. Οπως ανακοίνωσε χθες ο υπουργός Περιβάλλοντος, Κωστής Χατζηδάκης, η ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου που θα τεθεί σε ισχύ από τον Ιούλιο δεν θα δίνει τη δυνατότητα για τη νομιμοποίησή τους. Το πρόστιμο με τη νέα ρύθμιση θα είναι 20% υψηλότερο από ό,τι σήμερα και θα προσαυξάνεται 5% ετησίως. Οι ιδιοκτήτες, εκτός από την ταυτότητα κτιρίων, θα επιβαρυνθούν και με την εκπόνηση μελέτης στατικής επάρκειας, ακόμα κι αν το κτίριο έχει μια απλή παρατυπία, όπως κλεισμένους ημιυπαίθριους. Οι ανακοινώσεις έγιναν χθες, έπειτα από συνάντηση του υπουργού Κωστή Χατζηδάκη και του υφυπουργού Δημήτρη Οικονόμου με τον πρόεδρο του ΤΕΕ Γιώργο Στασινό και τον εκπρόσωπο ιδιοκτητών ακινήτων Στράτο Παραδιά. «Θα δοθεί παράταση στην τακτοποίηση αυθαιρέτων έως τα τέλη Ιουνίου του 2020. Θα είναι η τελευταία παράταση για την κατηγορία 5, δηλαδή τα “βαριά” αυθαίρετα. Από τον Ιούλιο δεν θα υπάρξει άλλη δυνατότητα για αυτά τα κτίρια», ανέφερε ο κ. Χατζηδάκης.
Η έκτη ρύθμιση για τη νομιμοποίηση αυθαιρέτων στην τελευταία δεκαετία θα βασιστεί, όπως έχει ήδη ανακοινωθεί, στην ενεργοποίηση της ηλεκτρονικής ταυτότητας κτιρίου, ενός ηλεκτρονικού αρχείου που συντάσσεται από μηχανικό και περιλαμβάνει τα βασικά στοιχεία της οικοδομής. Οπως ανέφερε ο κ. Χατζηδάκης, θα εξακολουθήσει να ισχύει η κόκκινη γραμμή του 2011, όπως και η κατηγοριοποίηση των αυθαιρέτων σύμφωνα με τους νόμους του 2013 και του 2017. Επίσης, το πρόστιμο νομιμοποίησης θα είναι 20% υψηλότερο από ό,τι σήμερα, ποσό που θα αυξάνεται κατά 5% ετησίως.
Οπως υπενθύμισε ο κ. Οικονόμου, η ταυτότητα κτιρίου θα είναι υποχρεωτική σε όλα τα νέα κτίρια, ενώ για τα ήδη κτισμένα μπορεί να γίνει και σε επίπεδο διηρημένης ιδιοκτησίας. Η κατάρτιση του φακέλου της ταυτότητας κτιρίου θα είναι υποχρεωτική στις περιπτώσεις μεταβίβασης της ιδιοκτησίας, ωστόσο εξετάζεται να δοθούν κίνητρα (δεν έχουν αποφασιστεί ακόμη) για την κατάρτισή του ακόμα και άνευ τυπικής υποχρέωσης.
Ο… άτυχος της υπόθεσης θα είναι ο πρώτος ιδιοκτήτης σε ένα κτίριο, καθώς θα επωμιστεί το βάρος «νομιμοποίησης» οποιασδήποτε παρανομίας στους κοινόχρηστους χώρους. «Ο πρώτος θα πρέπει να δηλώσει το ποσοστό του στα χιλιοστά επί των κοινόχρηστων χώρων και, αν υπάρχουν αυθαιρεσίες σε αυτούς, θα πρέπει να τις δηλώσει», ανέφερε ο κ. Οικονόμου. Οσον αφορά το κόστος, η συμπλήρωση της ταυτότητας κτιρίου δεν θα είναι ακριβότερη από τη σημερινή δήλωση μηχανικού (που επιβάλλεται να συνοδεύει κάθε αγοραπωλησία). Ωστόσο, στην περίπτωση που υπάρχει οποιαδήποτε παρανομία (ακόμα και η πιο απλή, όπως η ύπαρξη νομιμοποιημένων ημιυπαίθριων), οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να αναθέσουν σε μηχανικό στατική μελέτη. Πρόκειται για ένα ακόμα «δώρο» του ΥΠΕΝ προς τους μηχανικούς, με σημαντική οικονομική επιβάρυνση για τους ιδιοκτήτες, που καλούνται για μία ακόμα φορά να πληρώσουν την ανυπαρξία ελεγκτικών μηχανισμών.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του ΤΕΕ κ. Στασινός υποστήριξε ότι η ενεργοποίηση της ηλεκτρονικής ταυτότητας κτιρίου θα δώσει οριστικό τέλος στο ενδεχόμενο νέων παρανομιών. Εκτίμησε ότι με τον συνδυασμό δειγματοληπτικών ελέγχων στις δηλώσεις αυθαιρέτων και της λειτουργίας του ηλεκτρονικού συστήματος καταγγελιών που προβλέπεται ήδη από τη νομοθεσία (καταγγελία από πολίτη στην οποία θα σπεύδει ιδιώτης ελεγκτής δόμησης), «θα βγει επιτέλους από το μυαλό των πολιτών ότι μπορούν να χτίσουν παράνομα και να μην τους πιάσουν». Το ζητούμενο, βέβαια, είναι να πραγματοποιηθούν δειγματοληπτικοί έλεγχοι, καθώς αυτοί αποτελούν απαραίτητο συμπλήρωμα όλων των ρυθμίσεων για νομιμοποίηση αυθαιρέτων, αλλά παραμένουν στα χαρτιά.
Το ίδιο ισχύει και για τους δειγματοληπτικούς ελέγχους στους ιδιώτες ελεγκτές μηχανικούς, πρακτική που έχει ως αποτέλεσμα να παγιώνεται στους μηχανικούς η εντύπωση ατιμωρησίας.
