Σε μια πλούσια και γόνιμη ανταλλαγή απόψεων εξελίχθηκε η εσπερίδα που διοργάνωσαν, με θέμα την ενεργειακή αναβάθμιση των κτηρίων, η Modern Building Alliance – MBA Hellas, ο Σύνδεσμος Ελληνικών Χημικών Βιομηχανιών – ΣΕΧΒ και ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Διογκωμένης Πολυστερίνης – ΠΑΣΥΔΙΠ.
Σημείο αναφοράς της εκδήλωσης, με τίτλο «Τα οφέλη της ενεργειακής αναβάθμισης των κτηρίων και η συμβολή της στην ελληνική οικονομία», ήταν η παρουσίαση σχετικής μελέτης που εκπόνησε το ΙΟΒΕ, με ερευνητικό ερώτημα την εξέταση της υφιστάμενης κατάστασης στον τομέα της εξοικονόμησης ενέργειας στα κτήρια της χώρας μας στο φόντο της ευρωπαϊκής πολιτικής για την ενεργειακή αποδοτικότητα.
Κεντρικό συμπέρασμα της μελέτης είναι ότι η ενεργειακή αναβάθμιση των κτηρίων αποτελεί κρίσιμη συνιστώσα των στόχων πολιτικής για την Ενέργεια και το Κλίμα. «Στη σημερινή εποχή, όπου οι κλιματικές προκλήσεις εντείνονται και οι απαιτήσεις για βιώσιμη ανάπτυξη αυξάνονται, η ενεργειακή αναβάθμιση των κτηρίων δεν αποτελεί απλώς μια τεχνική επιλογή — είναι μια στρατηγική αναγκαιότητα» υπογράμμισε χαρακτηριστικά ο Κωνσταντίνος Ριζάκος καλωσορίζοντας τους προσκεκλημένους εκ μέρους της MBA Hellas, του φορέα που λειτουργεί σαν cluster του ΣΕXΒ, και υποστηρίζει την ασφαλή, αποτελεσματική και βιώσιμη χρήση των πολυμερών στην κατασκευαστική βιομηχανία, με ιδιαίτερη έμφαση στην Πυρασφάλεια των κατασκευών.
Διατυπώνοντας την άποψη ότι είναι πάντα χρήσιμο και αποδοτικό τα πράγματα να γίνονται με τη σωστή σειρά, ο Πρόεδρος της MBA Hellas εξήγησε ότι «πρώτα ελαχιστοποιούμε τις απώλειες του κελύφους με πολύ καλές θερμομονώσεις μεγάλου πάχους, με την εξάλειψη των θερμογεφυρών και με θερμομονωτικά κουφώματα, και έπειτα το μικρό ποσό ενέργειας που απομένει το καλύπτουμε με τις πιο ενεργειακά αποδοτικές μορφές ενέργειας». Με τον τρόπο αυτό ο κ. Ριζάκος έθεσε την ενεργειακή αναβάθμιση των κτηρίων στον πυρήνα ενός προληπτικού, ολιστικού σχεδιασμού, πριν δώσει τον λόγο στους εκπροσώπους του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, οι οποίοι προκάλεσαν έντονο ενδιαφέρον με τις παρεμβάσεις τους.
Πιλότος ανάπτυξης
Ο Ευθύμιος Μπακογιάννης, Γ.Γ. Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος του ΥΠΕΝ, χαρακτήρισε την ενεργειακή αναβάθμιση των κτηρίων πιλότο ανάπτυξης με πολλαπλά οφέλη. «Οι δράσεις για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κτηρίων βοηθούν να πετύχουμε κυρίως τρεις βασικούς στόχους: να μειώσουμε το ενεργειακό αποτύπωμα, να αυξήσουμε την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας και να διασφαλίσουμε την κοινωνική συνοχή μέσω της μείωσης του κόστους ενέργειας για νοικοκυριά και επιχειρήσεις» τόνισε ο ίδιος και χαρακτήρισε πολύ σημαντική τη συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα στα θέματα αυτά, καθώς «αποτυπώνει την κοινή μας δέσμευση για μια καινοτόμο και βιώσιμη Ελλάδα».
Η μελέτη του ΙΟΒΕ έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή για τη χώρα μας, όπου το κτηριακό απόθεμα είναι από τα πιο ενεργοβόρα και σχετικά παλιό, και από τα λιγότερο ανακαινισμένα στην Ευρώπη. «Αυτό είναι μια μεγάλη πρόκληση για όλους μας» σημείωσε η Δέσποινα Παληαρούτα, Γ.Γ. Ενέργειας & Ορυκτών Πρώτων Υλών, η οποία μίλησε για την περίσσεια ενέργειας που παράγεται στη διάρκεια της ημέρας αλλά χάνεται, καθώς δεν απορροφάται, και εκτίμησε ότι το 2026 θα είναι κομβικό έτος «γιατί θα δούμε τα πρώτα έργα μπαταριών να τίθενται σε λειτουργία, όπως και έργα αντλησιοταμίευσης, με τα οποία θα μπορούμε να αποθηκεύουμε ενέργεια και να την αξιοποιούμε κατά τη διάρκεια όλης της ημέρας και της νύχτας, κι έτσι να μειωθεί η τιμή της».
Αναφερόμενη στα προγράμματα ανακαινίσεων κτηρίων και εξοικονόμησης ενέργειας, η Γ.Γ. του ΥΠΕΝ τόνισε ότι μαζί με τα προγράμματα που τώρα βρίσκονται σε εξέλιξη, θα έχουν αναβαθμιστεί την τελευταία τετραετία περισσότερες από 140.000 κατοικίες με χρηματοδοτήσεις €2,5 δισ. περίπου, κάτι που αποτελεί μεγάλη ευκαιρία για τον τεχνικό κόσμο της χώρας και για την ελληνική βιομηχανία. «Η συνεργασία Πολιτείας και αγοράς μπορεί να διαμορφώσει ένα σύγχρονο, σταθερό και ανθεκτικό πλαίσιο πολιτικής που θα επιταχύνει αυτόν τον ρυθμό των ανακαινίσεων, των ενεργειακών αναβαθμίσεων, και θα μας φέρει πιο κοντά στους εθνικούς και ευρωπαϊκούς μας στόχους», υπογράμμισε η κα Παληαρούτα.
Επένδυση στο μέλλον
Ο πρόεδρος του ΣΕΧΒ Αλέξανδρος Κατραούζος αναφέρθηκε κατά την ομιλία του στην ευρωπαϊκή αρχή energy efficiency first: «Βρισκόμαστε σε μια περίοδο γεωπολιτικών αναταραχών και αναζωπύρωσης του ενδιαφέροντος για υδρογονάνθρακες με την ανταγωνιστικότητα της Ε.Ε. υπό πίεση και επιτακτική ανάγκη να στραφεί με ταχύτητα και προσαρμοστικότητα στον ρεαλισμό» τόνισε ο κ. Κατραούζος, σημειώνοντας ότι ο ΣΕΧΒ «θα ενσωματώσει τα συμπεράσματα της εκδήλωσης στον υπό επικαιροποίηση Οδικό Χάρτη της Χημικής Βιομηχανίας σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές του Chemical Action Plan, που αποτελεί βασικό σκέλος της Καθαρής Βιομηχανικής Συμφωνίας προκειμένου η Ευρώπη να αλλάξει ρότα. Και η Ελλάδα μπορεί να πρωταγωνιστήσει σε αυτήν εκπλήσσοντας θετικά τους πάντες!»
Η μελέτη του ΙΟΒΕ «έρχεται σε μια στιγμή που επίκειται η εναρμόνιση της εθνικής νομοθεσίας με τη νέα ευρωπαϊκή Οδηγία για την ενεργειακή απόδοση των κτηρίων EPBD. Κατά συνέπεια θα βοηθήσει τα στελέχη του ΥΠΕΝ στη λήψη ορθών αποφάσεων που θα συμβάλουν στην επίτευξη των στόχων που έχουν τεθεί σε πανευρωπαϊκό επίπεδο» τόνισε από την πλευρά του ο Ηλίας Στρουσίδης, πρόεδρος του ΠΑΣΥΔΙΠ, εξηγώντας ότι αυτή η μελέτη είναι ένα έργο που αποδεικνύει εμπεριστατωμένα ότι η εξοικονόμηση ενέργειας στον κτηριακό τομέα, ειδικά στη χώρα μας, είναι επένδυση στο μέλλον.
Παράδειγμα προσαρμοστικότητας
«Η εγχώρια βιομηχανία αποτελεί κεντρικό παράγοντα της εξίσωσης για την πράσινη μετάβαση και τον ευρύτερο μετασχηματισμό της παραγωγής ώστε να γίνει περισσότερο εξωστρεφής και διεθνώς ανταγωνιστική», είπε και ο Χρήστος Βασιλάκος, Διευθυντής Τομέα Βιομηχανίας, Ενέργειας & Πράσινης Μετάβασης του ΣΕΒ και σημείωσε: «Το οικοσύστημα παραγωγής προϊόντων και διάθεσης υπηρεσιών γύρω από την ενεργειακή εξοικονόμηση και αναβάθμιση των κτηρίων αποτελεί παράδειγμα προσαρμοστικότητας με σημαντικό αποτύπωμα στην απασχόληση, στο ΑΕΠ και στα έσοδα του Δημοσίου. Συμβάλλουν αποφασιστικά στο να γίνει η χώρα μας περισσότερο παραγωγική και αυτάρκης σε μια εποχή έντονης αβεβαιότητας και ανατροπών».
Με βιντεοσκοπημένο μήνυμα πραγματοποίησε παρέμβαση στην εκδήλωση ο Ευρωβουλευτής Γιάννης Μανιάτης, αναφερόμενος στις σημαντικές πολιτικές μείωσης των εκπομπών ρύπων του θερμοκηπίου που υλοποιεί η Ευρωπαϊκή. Ένωση. Ωστόσο, όπως είπε, «ενώ ο τελικός στόχος, δηλ. η απανθρακοποίηση της οικονομίας είναι σωστός, δυστυχώς η Ευρώπη απέτυχε να καταστήσει ενεργό μέτοχο της πορείας ενεργειακής μετάβασης τον απλό πολίτη και τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις». Ο Έλληνας Ευρωβουλευτής υπογράμμισε επίσης ότι είναι σημαντικό, για οικονομικούς και κοινωνικούς λόγους, η Ελλάδα να επιταχύνει τις προσπάθειες αντιμετώπισης του ενεργειακού κόστους μέσω των προγραμμάτων ενεργειακής αναβάθμισης των κτηρίων, ενώ εξέφρασε την αντίθεσή του στο σχέδιο να ανατεθεί στις εταιρείες παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας η υλοποίηση των προγραμμάτων ενεργειακής αναβάθμισης κτηρίων.
Σχέδιο και αποτελεσματικότητα
«Η υλοποίηση της πολιτικής για την ενεργειακή αναβάθμιση των κτηρίων θα πρέπει να υποστηριχθεί από ένα προβλέψιμο ρυθμιστικό πλαίσιο, το οποίο θα περιλαμβάνει σαφή χρονοδιαγράμματα εφαρμογής», ανέφερε μεταξύ άλλων ο Νίκος Βέττας, Γενικός Διευθυντής του ΙΟΒΕ. «Εξίσου σημαντική όμως είναι η αποτελεσματικότητα στον σχεδιασμό και την παροχή ενισχύσεων και κινήτρων, η οποία, ασφαλώς, θα πρέπει να συνοδεύεται από επαρκή χρηματοδότηση» πρόσθεσε ο κ. Βέττας, πριν πάρει τον λόγο ο Γιώργος Μανιάτης, Υπεύθυνος Έρευνας Κλαδικών Μελετών του IOBE, ο οποίος παρουσίασε τα στοιχεία της μελέτης για την ενεργειακή αναβάθμιση των κτηρίων.
Σύμφωνα με όσα παρουσίασε ο κ. Μανιάτης, το ΙΟΒΕ εκτιμά ότι οι προβλεπόμενες επενδύσεις ενεργειακής αναβάθμισης των κτηρίων την περίοδο 2025-2050 θα συνεισφέρουν ετησίως €961 εκατ. στο ΑΕΠ, ενώ σε όρους απασχόλησης εκτιμάται μέση ετήσια συνεισφορά 28.280 θέσεων εργασίας. «Όσο μεγαλύτερη είναι η συμμετοχή της εγχώριας παραγωγής στις επενδύσεις ενεργειακής αναβάθμισης, τόσο πιο θετικά θα είναι τα (βραχυπρόθεσμα) αναμενόμενα αποτελέσματα για την ελληνική οικονομία σε όρους ενίσχυσης του ΑΕΠ, των θέσεων εργασίας και των φορολογικών εσόδων» σημείωσε χαρακτηριστικά ο ομιλητής. Επισήμανε δε με έμφαση ότι «Η ενεργειακή αναβάθμιση του κελύφους των κτηρίων θα πρέπει να αποτελεί κεντρικό πυλώνα για την επίτευξη των στόχων της ενεργειακής και κλιματικής πολιτικής στον κτηριακό τομέα, δεδομένου ότι η επαρκής θερμομόνωση του κελύφους οδηγεί σε μείωση ζήτησης ενέργειας και ταυτόχρονα αυξάνει την απόδοση των συστημάτων θέρμανσης, όπως οι αντλίες θερμότητας, με ευρύτερα οφέλη για το ενεργειακό σύστημα».
Πιο αναλυτικά, για κάθε ένα εκατομμύριο ευρώ επένδυσης η επίδραση στο ΑΕΠ, στην απασχόληση και στα φορολογικά έσοδα του Δημοσίου είναι μεγαλύτερη για τις παρεμβάσεις ενίσχυσης της θερμομόνωσης σε κτήρια και ακολούθως για τις επενδύσεις εγκατάστασης ηλιοθερμικών συστημάτων και αντικατάστασης των κουφωμάτων παλαιών κτηρίων. Αρκετά μικρότερη, συγκριτικά, υπολογίζεται η επίδραση επενδύσεων για την εγκατάσταση αντλιών θερμότητας.
Συνολικά, η εσπερίδα έδωσε την ευκαιρία στους παρευρισκόμενους όχι μόνο να ενημερωθούν για τα δεδομένα και τις προοπτικές των προγραμμάτων ενεργειακής αναβάθμισης, αλλά πολύ περισσότερο να εμβαθύνουν στους στόχους και τις κατευθύνσεις της πολιτικής για την ενεργειακή αποδοτικότητα των κτηρίων, στην πρόοδο που έχει συντελεστεί τα τελευταία χρόνια, αλλά και στα οφέλη που έχει αυτό για την ελληνική οικονομία. Η περαιτέρω μελέτη του πραγματικού οφέλους που έχουν τα προγράμματα ανακαινίσεων και αναβάθμισης κτηρίων στο πεδίο της εξοικονόμησης ενέργειας είναι μία πλευρά που επίσης επισημάνθηκε στην εκδήλωση. Ομοίως και η ανάγκη ενίσχυσης των δεξιοτήτων και ανάπτυξης του εργατικού δυναμικού στον τομέα της ενεργειακής αναβάθμισης των κτηρίων, καθώς και υποστήριξης της καινοτομίας και των έξυπνων τεχνολογιών.
