Θα λειτουργήσει άραγε καταλυτικά η παρέμβαση του πρόεδρου της ΤΕΜΕΣ Αχιλλέα Κωνσταντακόπουλου για το αεροδρόμιο της μεσσηνιακής πρωτεύουσας και το δρόμο Καλαμάτα – Πύλος – Μεθώνη, προκειμένου να επιταχυνθούν οι διαγωνιστικές διαδικασίες για τα μεγάλα έργα της Μεσσηνίας, ή θα ξεχαστεί σύντομα και θα επιστρέψουμε στους αργούς ρυθμούς των πρώτων 100 ημερών της κυβέρνησης Μητσοτάκη;
Η απάντηση στο ερώτημα αυτό θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το ενδιαφέρον που θα επιδείξει προσωπικά ο ίδιος ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης για τα μεγάλα έργα της Μεσσηνίας, αφού από τη μια πλευρά ο υπουργός Υποδομών Κώστας Καραμανλής αποδείχτηκε απροετοίμαστος, ενώ από την άλλη η χάραξη του Καλαμάτα – Ριζόμυλος διχάζει την τοπική Νέα Δημοκρατία.
Σε κάθε περίπτωση, η απόφαση για παραχώρηση του αερολιμένα της Καλαμάτας ξεχωριστά από τα άλλα περιφερειακά αεροδρόμια, αλλά και η αναθέρμανση του ενδιαφέροντος για το δρόμο της Μάνης, πιστώνονται στα θετικά της κυβέρνησης. Αντιθέτως, η χρονική καθυστέρηση και πολύ περισσότερο η θεσμική ασάφεια αναφορικά με τη διαγωνιστική διαδικασία που θα ακολουθηθεί, για την ανάδειξη αναδόχου στα έργα κατασκευής των αυτοκινητόδρομων Καλαμάτα – Πύλος – Μεθώνη και Καλό Νερό – Τσακώνα, προκαλεί όχι μόνο πολλά αρνητικά σχόλια για το κυβερνητικό έργο, αλλά κυρίως προβληματισμό για τον χρονικό ορίζοντα της ολοκλήρωσής τους.
ΤΟ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ
Ανεξάρτητα πάντως από τις αποφάσεις που θα ληφθούν για τη βελτίωση του οδικού δικτύου της Μεσσηνίας, το κυβερνητικό έργο θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό από την αναβάθμιση του αεροδρομίου “Καπετάν Βασίλης Κωνσταντακόπουλος”. Το αεροδρόμιο της Καλαμάτας μπορεί να αναδειχτεί όχι μόνο ως πύλη εισόδου της Πελοποννήσου, αλλά και ως βασική πηγή πλούτου για χιλιάδες Πελοποννήσιους που έχουν εισόδημα από τον τουρισμό και το real estate. Υπενθυμίζουμε ότι το 2009, πριν ξεκινήσει η λειτουργία της Costa Navarino, στο αεροδρόμιο της Καλαμάτας όλο το χρόνο είχαν αφιχθεί μόλις 38.299 επιβάτες διεθνών πτήσεων – ενώ φέτος το πρώτο εννεάμηνο έχουν αφιχθεί 142.775 αλλοδαποί επισκέπτες.
Το αεροδρόμιο σήμερα λειτουργεί στα όρια των δυνατοτήτων του, και μόνο χάρη στην υπερπροσπάθεια που καταβάλλουν ο αερολιμενάρχης Δημήτρης Μανδηλάρης και το προσωπικό του αερολιμένα. Παρά τις δύσκολες συνθήκες, οι αεροπορικές εταιρείες δίνουν ψήφο εμπιστοσύνης στο αεροδρόμιο της Καλαμάτας και ανακοινώνουν νέες πτήσεις για το 2020. Μέχρι τώρα έχουν ανακοινώσει (και) νέες πτήσεις η RyanAir, για Μιλάνο και Γκντανσκ, και η Volotea για Βενετία. Οι αεροπορικές εταιρείες περιμένουν όμως να αναβαθμιστεί το αεροδρόμιο, όχι μόνο για να ανακοινώσουν κι άλλα νέα δρομολόγια, αλλά κυρίως για να δημιουργήσουν ή να αναβαθμίσουν τις βάσεις τους στο “Καπετάν Βασίλης Κωνσταντακόπουλος”. Για να είναι εφικτή η δημιουργία και η αναβάθμιση των βάσεων, θα πρέπει να εξασφαλιστούν χώροι για στάθμευση περισσότερων αεροπλάνων. Παράλληλα θα πρέπει να επεκταθούν και οι κτηριακές εγκαταστάσεις του αεροδρομίου, ώστε να δημιουργηθούν περισσότερες πύλες ελέγχου και αναχωρήσεων, καθώς και υποδομές για τη λειτουργία καταστημάτων.
Με δεδομένο ότι θα πρέπει να δημιουργηθούν υποδομές για την άφιξη τουλάχιστον 1,5 εκατ. επιβατών (στα αεροδρόμια του Ηρακλείου και των Χανίων αφίχθησαν πέρσι 4,4 εκατ. επιβάτες) γίνεται κατανοητό ότι στην πορεία ολοκλήρωσης των έργων θα διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο τόσο ο χρόνος προκήρυξης του διαγωνισμού παραχώρησης όσο και η ημερομηνία που θα παραλάβει ο παραχωρησιούχος το αεροδρόμιο “Καπετάν Βασίλης Κωνσταντακόπουλος”. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, από το βήμα της εκδήλωσης του Επιμελητηρίου Μεσσηνίας για τα 10 χρόνια λειτουργίας της Costa Navarino και την επίδρασή της στη μεσσηνιακή οικονομία, δήλωσε σχετικά: “Στο ζήτημα του αεροδρομίου πολύ σύντομα θα πάρουμε τις οριστικές μας αποφάσεις, και μέσα από ένα σχήμα σύμπραξης με τον ιδιωτικό τομέα, το αεροδρόμιο της Καλαμάτας μόνο του, ανεξάρτητο, θα μπορέσει να γίνει αντικείμενο μιας καινούργιας διαδικασίας, μιας σύμβασης παραχώρησης αντίστοιχης με αυτή που υπεγράφη για τα 14 περιφερειακά αεροδρόμια – έτσι ώστε το πιο δυναμικό περιφερειακό αεροδρόμιο της χώρας να μπορέσει να προσελκύσει τις επενδύσεις που χρειάζεται, για να μπορέσει να οδηγήσει όλη την ευρύτερη περιοχή της Νότιας Πελοποννήσου σε έναν νέο δρόμο ανάπτυξης”.
Από τις δηλώσεις του πρωθυπουργού, συμπεραίνουμε ότι η διαδικασία παραχώρησης των 14 περιφερειακών αεροδρομίων θα λειτουργήσει ως μπούσουλας για την αναβάθμιση του αεροδρομίου της Καλαμάτας, με στόχο βεβαίως να αποφευχθούν τα λάθη και οι καθυστερήσεις που παρατηρήθηκαν στον προηγούμενο διαγωνισμό. Αξίζει να σημειωθεί ότι στη γρήγορη ολοκλήρωση του διαγωνισμού παραχώρησης συμβάλλει καθοριστικά και η δήλωση του βουλευτή Αλέξη Χαρίτση, με την οποία εξέφρασε τη συναντίληψη του ΣΥΡΙΖΑ για την ανάγκη παραχώρησης – αναβάθμισης του αεροδρομίου της Καλαμάτας.
Κλείνοντας την ενότητα για το αεροδρόμιο θα ήταν λάθος να μην επισημάνουμε την αδιαφορία με την οποία αντιμετωπίζουν πολλοί δήμαρχοι, όχι μόνο της Μεσσηνίας αλλά ολόκληρης της Πελοποννήσου, το θέμα της αναβάθμισης του αερολιμένα “Καπετάν Βασίλης Κωνσταντακόπουλος”. Προφανώς αδυνατούν να κατανοήσουν ότι στο σύγχρονο οικονομικό περιβάλλον, όχι μόνο το βιοτικό επίπεδο των δημοτών τους, αλλά και η επιβίωση πολλών επιχειρήσεων θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την ανάπτυξη του αεροδρομίου της Καλαμάτας.
ΟΙ ΔΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ
Σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της Μεσσηνίας και της Περιφέρειας, εκτός από το αεροδρόμιο, θα διαδραματίσουν και οι δρόμοι που το συνδέουν με τους τουριστικούς προορισμούς του νομού και της Πελοποννήσου. Μέσα στην επόμενη πενταετία θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί η κατασκευή των αυτοκινητόδρομων Καλαμάτα – Πύλος – Μεθώνη και Καλό Νερό – Τσακώνα, και να έχει βελτιωθεί ο δρόμος της Μάνης. Αν η Περιφέρεια στο ίδιο χρονικό διάστημα καταφέρει να κατασκευάσει και τον συνδετήριο δρόμο του αυτοκινητόδρομου Α7 με το Αργος και το Ναύπλιο, θα έχει ολοκληρωθεί το οδικό δίκτυο που θα συνδέει το αεροδρόμιο με τους σημαντικότερους προορισμούς της Πελοποννήσου.
Στόχος, μεταξύ άλλων, είναι να απέχουν από το αεροδρόμιο της Καλαμάτας το πολύ μιάμιση ώρα οι προορισμοί της Αρχαίας Ολυμπίας, των Μυκηνών και του Μυστρά. Στο εσωτερικό δίκτυο της Μεσσηνίας θα πρέπει να έχει μειωθεί σημαντικά το ταξίδι για το Ανάκτορο του Νέστορα και την Αρχαία Μεσσήνη, έτσι ώστε ο ταξιδιώτης να μπορεί να επισκεφθεί την ίδια μέρα και τους δυο αρχαιολογικούς χώρους, χωρίς να σπαταλήσει τον περισσότερο χρόνο στη διαδρομή.
Δυστυχώς όμως, μέχρι τώρα η ηγεσία του υπουργείου Υποδομών αποδείχθηκε ανέτοιμη να διαχειριστεί τα έργα κατασκευής των δρόμων Καλαμάτα – Ριζόμυλος – Πύλος – Μεθώνη και Καλό Νερό – Τσακώνα. Συγκεκριμένα, ενώ ο Κώστας Καραμανλής ήταν “σκιώδης υπουργός” Υποδομών από το 2016, αποδείχθηκε ότι δεν είχε σχηματίσει άποψη για τα έργα της Μεσσηνίας. Η άγνοια του υπουργού μεταξύ άλλων δίχασε την τοπική Νέα Δημοκρατία, καθώς ο βουλευτής Γιάννης Λαμπρόπουλος τάχθηκε υπέρ της βελτίωσης του υφιστάμενου δρόμου Καλαμάτα – Ριζόμυλος, ενώ ο βουλευτής Μίλτος Χρυσομάλλης και ο περιφερειάρχης Παναγιώτης Νίκας τάσσονται υπέρ της παραλιακής χάραξης του ίδιου τμήματος. Μπροστά στον κίνδυνο ακύρωσης του έργου εξαιτίας του γαλάζιου διχασμού, ο πρόεδρος της ΤΕΜΕΣ Αχιλλέας Κωνσταντακόπουλος υπέβαλε παρουσία του πρωθυπουργού το αίτημα κατασκευής του δρόμου Καλαμάτα – Πύλος – Μεθώνη.
Ο κ. Μητσοτάκης απαντώντας στο δημόσιο αίτημα είπε επί λέξει: “Θα ολοκληρωθεί ο δρόμος εντός του χρονοδιαγράμματος, διότι όπως είπες (απευθυνόμενος στον κ. Κωνσταντακόπουλο) είναι μία επένδυση η οποία δεν θα στηρίξει απλά τη δραστηριότητα την επενδυτική της εταιρείας, αλλά θα μπορέσει να συνδέσει ακόμα πιο ουσιαστικά τη Δυτική Μεσσηνία με την Καλαμάτα – και να προσδώσει ακόμα μεγαλύτερο δυναμισμό σε μια πόλη η οποία ήδη διακρίνεται, αναβαθμίζεται και αποτελεί παράδειγμα προς μίμηση για το πώς μια δυναμική πόλη της περιφέρειας μπορεί να δημιουργήσει πλούτο, ευημερία, θέσεις απασχόλησης για τους δημότες της”.
Λίγες μέρες μετά τη δήλωση του πρωθυπουργού, ο βουλευτής Αλέξης Χαρίτσης συναντήθηκε με τον υπουργό Υποδομών Κώστα Καραμανλή και στη σχετική ανακοίνωση αναφέρεται μεταξύ άλλων ότι πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία του κ. Χαρίτση και σε ιδιαίτερα θετικό κλίμα, συζητήθηκε το θέμα του έργου κατασκευής και αναβάθμισης του οδικού άξονα Καλαμάτα – Ριζόμυλος – Πύλος – Μεθώνη. Οι κύριοι Χαρίτσης και Καραμανλής συμφώνησαν ως προς τη στρατηγική σημασία του έργου για τη Μεσσηνία και την ανάγκη υλοποίησής του χωρίς καμία χρονοτριβή. Σε άλλο σημείο της ανακοίνωσης αναφέρεται ότι “ο κ. Καραμανλής αναγνώρισε την πολύ σημαντική πρόοδο που συντελέστηκε τα τελευταία χρόνια στην πραγματοποίηση του πιο σημαντικού οδικού άξονα της Δυτικής Πελοποννήσου και εγγυήθηκε ότι μέσα στις επόμενες μέρες θα επιληφθεί της επίλυσης όλων των εκκρεμοτήτων ώστε ο σχεδιασμός του έργου να προχωρήσει το συντομότερο δυνατόν”.
Μια δεύτερη ανάγνωση της ανακοίνωσης του κ. Χαρίτση ουσιαστικά επιβεβαιώνει όσους υποστηρίζουν ότι το υπουργείο Υποδομών θα συνεχίσει το διαγωνισμό του “ανταγωνιστικού διαλόγου” που είχε ξεκινήσει η κυβέρνηση Τσίπρα, προκρίνοντας για το τμήμα Καλαμάτα – Ριζόμυλος τη βελτίωση του υφιστάμενου δρόμου. Ο περιφερειάρχης Παναγιώτης Νίκας, όταν ρωτήθηκε από την “Ε” αν διαψεύδει όσα ανέφερε ο κ. Χαρίτσης, αρκέστηκε να δηλώσει για τη χάραξη: “Η αλήθεια είναι ότι ο πρωθυπουργός δεν μου απάντησε”.
ΚΑΛΟ ΝΕΡΟ – ΤΣΑΚΩΝΑ
Σε αντίθεση με τα όσα ακούγονται για το δρόμο Καλαμάτα – Πύλος – Μεθώνη, για τον αυτοκινητόδρομο Καλό Νερό – Τσακώνα επικρατεί… σιγή ασυρμάτου και το θέμα απασχολεί μόνο του Ηλείους, που καίγονται και για το Πάτρα – Πύργος. Αξίζει να σημειωθεί ότι τις περισσότερες φορές οι Ηλείοι επιδεικνύουν για το Καλό Νερό – Τσακώνα μεγαλύτερο ενδιαφέρον από το Δήμο Τριφυλίας και τους φορείς της Δυτικής Μεσσηνίας. Δυστυχώς, μέχρι τώρα η Δυτική Μεσσηνία έχει υποτιμήσει την αναπτυξιακή προοπτική του δρόμου Καλό Νερό – Τσακώνα, και γι’ αυτό το θέμα δεν βρίσκεται στην κορυφή της πολιτικής ατζέντας. Μειωμένο ενδιαφέρον έχει επιδείξει και η Περιφέρεια Πελοποννήσου, καθώς έχει υποτιμηθεί η αξία της γρήγορης και ασφαλούς σύνδεσης του προορισμού της Αρχαίας Ολυμπίας με το αεροδρόμιο και το λιμάνι της Καλαμάτας.
Το μικρό ενδιαφέρον δεν μπορεί όμως σε καμία περίπτωση να δικαιολογήσει την μεγάλη καθυστέρηση υλοποίησης αυτού του έργου εθνικής σημασίας. Σε αυτό το σημείο θα ήταν λάθος να μην τονιστεί η απραξία της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ για το συγκεκριμένο έργο, που ακόμα κι αν δεν ήταν μελετητικά απολύτως ώριμο, είχε παραπάνω από το 80% των απαιτούμενων μελετών. Πέρασαν όμως τέσσερα χρόνια χωρίς καμία ουσιαστική πρόοδο.
Υπό αυτές τις συνθήκες, αν ο δήμος και οι φορείς της Τριφυλίας δεν διεκδικήσουν δυναμικά την κατασκευή του Καλό Νερό – Τσακώνα, υπάρχει μεγάλος κίνδυνος να χαθούν κι άλλα χρόνια, μέχρι η ηγεσία του υπουργείου Υποδομών να καταλήξει στη διαδικασία με την οποία θα υλοποιηθεί το έργο. Μέχρι σήμερα έχει ακουστεί ή γραφτεί ότι το έργο μπορεί να κατασκευαστεί είτε με επέκταση της σύμβασης παραχώρησης του “Μορέα” είτε με επέκταση της σύμβασης της “Ολυμπίας Οδού”. Από επίσημα χείλη όμως δεν έχει ειπωθεί τίποτα περισσότερο από γενικόλογες υποσχέσεις.
Ο ΔΡΟΜΟΣ ΤΗΣ ΜΑΝΗΣ
Σε αντίθεση με το “παγωμένο” Καλό Νερό – Τσακώνα, θερμές είναι οι εξελίξεις για τη βελτίωση του δρόμου της Μάνης. Το έργο όπως φαίνεται το προωθεί ο υπουργός Εσωτερικών Τάκης Θεοδωρικάκος, ενώ μεγάλο είναι και το ενδιαφέρον που επιδεικνύει ο περιφερειάρχης Παναγιώτης Νίκας. Το ενδιαφέρον του κ. Νίκα επισημοποιήθηκε με το ξεπάγωμα των μελετών για την παράκαμψη του Κάμπου, ενώ ολοένα και περισσότερο συζητείται η κατασκευή δρόμου που θα ξεκινά κοντά στο Σταυροπήγιο και θα καταλήγει βόρεια της παραλίας Ριτσά ώστε να αποφεύγονται οι στροφές μεταξύ Προσήλιου και Καρδαμύλης. Η κατασκευή του τελευταίου τμήματος μπορεί να μειώσει σημαντικά το χρόνο ταξιδιού για την υπόλοιπη Μάνη, ενώ το κόστος των απαλλοτριώσεων δεν είναι απαγορευτικό, καθώς ο δρόμος δεν περνά από οικισμούς ή κατοικημένες περιοχές.
Για λόγους μεγάλου κόστους φαίνεται να εγκαταλείπεται η ιδέα της σύνδεσης της Μάνης μέσω Κιτριών, καθώς σε αυτή την περίπτωση θα απαιτηθούν απαλλοτριώσεις πολλών εκατομμυρίων ευρώ. Απαγορευτική είναι και κάθε σκέψη σύνδεσης του δρόμου της Μάνης με τον περιφερειακό της Καλαμάτας, καθώς για το τμήμα της Βέργας η αξία των απαλλοτριώσεων ενδέχεται να ξεπεράσει και το ΠΕΠ Πελοποννήσου. Εκτός εάν δοθεί λύση μέσα από την πράξη εφαρμογής του σχεδίου πόλης, του οποίου η τύχη όμως δεν έχει ορίζοντα.
