«Μισάνοιχτο παράθυρο» για την υλοποίηση, ή έστω την πιο ενδελεχή εξέταση του έργου της Αστικής Σήραγγας Ηλιούπολης, που θα ενώσει, εφόσον προχωρήσει, τη Δυτική Περιφερειακή Υμηττού με τη Λεωφόρο Βουλιαγμένης, προσφέροντας έναν νέο υπόγειο οδικό διάδρομο που θα μειώσει θεαματικά την κίνηση και θα βελτιώσει την πρόσβαση προς το Ελληνικό και τις νότιες περιοχές της πρωτεύουσας, άφησε ο υφυπουργός Υποδομών, Ν. Ταχιάος.
Μιλώντας στη Βουλή και απαντώντας σε Επίκαιρη Ερώτηση του Βουλευτή Νότιου Τομέα Αθηνών της Κ.Ο. ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής, κ. Παύλου Χρηστίδη, με θέμα «Η υλοποίηση της αστικής σήραγγας Ηλιούπολης και η ανάγκη συνεκτικού σχεδίου υποδομών και μεταφορών στον Νότιο Τομέα της Αθήνας», παρέπεμψε στο άμεσο μέλλον και στην ολοκλήρωση των διαδικασιών για το νομοσχέδιο του υπουργείου που είναι σε δημόσια διαβούλευση.
Ως γνωστόν, το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών έχει φέρει ερανιστικό νομοσχέδιο όπου υπάρχει και ρύθμιση και αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο των Πρότυπων Προτάσεων, μέσω των οποίων οι κατασκευαστικοί όμιλοι ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, AKTOR, ΑΒΑΞ έχουν υποβάλει φακέλους για υλοποίηση οδικών έργων στην Αττική, ένα εκ των οποίων είναι και η σήραγγα Ηλιουπόλεως (εκτιμώμενου κόστους άνω των 500 εκατ.), μέσω μοντέλου παραχώρησης (ή ΣΔΙΤ).
Το νομοσχέδιο και η σήραγγα
Όπως ανέφερε στη δευτερολογία του ο κ. Ταχιάος, «έχουμε περάσει μια δεκαετία στην οποία όχι απλώς είχαμε ένα πολύ φτωχό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, αλλά είχαμε και πολύ περιορισμένη πρόσβαση σε χρηματοδοτικά εργαλεία τα οποία μπορούσαν να αξιοποιηθούν για να κάνουν μεγάλα έργα στην πατρίδα μας και αυτά οριακά. Ξέρετε ότι για ένα μεγάλο διάστημα όλα τα έργα χρειάστηκε να κάνουν ένα reset για να μπορέσουν να υπάρξουν στη χώρα μας. Πάμε, τώρα, στο σήμερα. Ιδέες έχουν ακουστεί πολλές. Η σήραγγα της Ηλιούπολης έχει υπάρξει σήμερα ως ιδέα, ούτε καν ως αναγνωριστική μελέτη, αλλά ως ιδέα. Δεν είναι κακό αυτό, δεν είναι καθόλου κακό γιατί έτσι ξεκινούν τα πράγματα. Ξεκινούν από μια ιδέα, η οποία σιγά σιγά παίρνει τα χαρακτηριστικά της. Η Αττική Οδός μην ξεχνάτε πόσα χρόνια έκανε για να ωριμάσει και πόσα χρόνια έκανε για να κατασκευαστεί, και εδώ μιλάμε για την επέκταση της Αττικής Οδού. Αυτό το οποίο γνωρίζουμε αυτή τη στιγμή είναι ότι σε μία από τις προτάσεις, οι οποίες έχουν κατατεθεί, υπάρχει μια μελέτη για τη σήραγγα της Ηλιούπολης. Μέσα στο προσεχές διάστημα θα έρθει με το ερανιστικό νομοσχέδιο, το οποίο θα καταθέσει ο Τομέας Μεταφορών, η σχετική τροπολογία, θα γίνουν τροποποιήσεις στο καθεστώς των πρότυπων συμβάσεων ώστε να ανοίξει και να προχωρήσει πολύ γρήγορα η διαδικασία αξιολόγησής της».
Επιπλέον, ο κ. Ταχιάος αναφέρθηκε και στην μορφή της σήραγγας, κάνοντας λόγο ότι απλο την περιοχή δεν περνούν πολλά φορτηγά, όπως συμβαίνει π.χ. με τον Κηφισό (υπάρχει πρόταση από ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ για το έργο Ελευσίνα – Οινόφυτα». Όπως ανέφερε ο υφυπουργός, «σε κάθε περίπτωση τα γεωμετρικά χαρακτηριστικά της σήραγγας, δηλαδή, αν είναι μονώροφη, αν είναι διώροφη, το οποίο είναι κάτι που εξαρτάται από το αν θα περνούν ή όχι φορτηγά τα οποία -ειρήσθω εν παρόδω- αποτελούν το 4% της κίνησης στην περιοχή, αυτά είναι ζητήματα πολύ σημαντικά και είναι ζητήματα που επηρεάζουν και τη χρηματοδότηση του έργου».
Μείζον θέμα η χρηματοδότηση
Για το χρηματοδοτικό σημείωσε ότι «οι χρηματοδοτήσεις -και γι’ αυτό δεν λέμε μεγάλα λόγια- δεν είναι άπειρες. Τα ευρωπαϊκά προγράμματα τα οποία πλέον χρηματοδοτούν έργα και ειδικά έργα στην Αττική -το τονίζω αυτό- είναι περιορισμένα. Πρέπει να ξέρετε ότι έργα στην Αττική χρηματοδοτούνται μόνο εφόσον πρόκειται για έργα οδικής ασφάλειας και όχι για έργα υποδομών. Έργα οδικής ασφάλειας, όχι υποδομών, και μάλιστα με έναν προϋπολογισμό που μέχρι το 2026, στο προηγούμενο πρόγραμμα, ήταν της τάξης των 2,2 δισ. Δηλαδή, ένα ποσό πολύ μικρό αν σκεφτούμε ότι μόνο οι δεσμευμένοι πόροι για το Μετρό, τη γραμμή 4, είναι 1,5 δισεκατομμύριο ευρώ. Καταλαβαίνουμε, λοιπόν ότι η έννοια της προτεραιοποίησης την οποία έχει θέσει η Κυβέρνηση βασίζεται, πρώτον, στο Μετρό, δεύτερον, σε soft ενέργειες, οι οποίες θα μπορέσουν να αποσυμφορήσουν την πόλη και είναι αυτές τις οποίες, αυτή τη στιγμή, μελετά ο Τομέας Μεταφορών του Υπουργείου σε συνεργασία με την περιφερειακή και την τοπική αυτοδιοίκηση. Είναι αυτές που μπορούν να φέρουν μια πρώτη βελτίωση της κυκλοφορίας στην Αθήνα, χωρίς όμως να αρνούμαστε ότι η σκοπιμότητα έργων, όπως αυτή της σήραγγας της Ηλιούπολης -για την οποία μιλάτε- είναι δεδομένη, πλην όμως η μελέτη της πρέπει να είναι πάρα πολύ ενδελεχής, ώστε και τα κόστη να είναι αντιμετωπίσιμα σε ένα προσεχές και ίσως και απώτερο μέλλον».
Προτεραιότητα το Μετρό
Όπως προκύπτει, το υπουργείο «βάζει στο τραπέζι» το έργο, αλλά εξακολουθεί να κάνει λόγο για ανοιχτά θέματα, όπως το πώς θα είναι η σήραγγα, πώς θα εξασφαλιστεί η χρηματοδότηση, ότι χρειάζεται ενδελεχής μελέτη κ.α., ενώ πάντα προκρίνει ως καλύτερη λύση την επέκταση του Μετρό και τη βελτίωση των Αστικών Συγκοινωνιών, όπου επίσης, για το Μετρό, υπάρχουν χρηματοδοτικά κενά. «Κατά την άποψή μου και κατά την άποψη της Κυβέρνησης, η πρώτη προτεραιότητα, η πρώτη – πρώτη προτεραιότητα για την Αθήνα πριν από την κατασκευή των δρόμων, είναι τι; Οι δημόσιες συγκοινωνίες. Είναι οι δημόσιες συγκοινωνίες οι οποίες είναι απολύτως απαραίτητο να προτεραιοποιηθούν, με κύριο άξονα το Μετρό, πάνω στο οποίο έρχονται να προστεθούν όλα τα υπόλοιπα μεταφορικά μέσα δημοσίων συγκοινωνιών και με την έννοια αυτή το μεγάλο έργο το οποίο εκπονείται αυτή τη στιγμή στην Αττική και το οποίο θα αλλάξει τον χάρτη είναι η Γραμμή 4 του Μετρό, όπου ο ένας από τους δύο μετροπόντικες θα καταλήξει στο φρέαρ του Ευαγγελισμού για να αρχίσει η έξοδός του, έχοντας ήδη υλοποιήσει ένα μεγάλο μέρος της σήραγγας της Γραμμής 4», ανέφερε ο ίδιος χτες στη Βουλή.
Ο κ. Χρηστίδης, που σημείωσε ότι στον Νότιο Τομέα της Αθήνας έχουν «ήδη υλοποιηθεί και πραγματοποιούνται πολλαπλές αναπλάσεις, οι οποίες συμβάλλουν στην ανάπτυξη της πατρίδας μας, όπως: Παραλιακό Μέτωπο, Μαρίνα Αλίμου, Φαληρικό Δέλτα, TAE KWON DO, Αστέρια Γλυφάδας, ανάπλαση στη Βούλα, και προφανώς ταυτόχρονα με την επικείμενη ανάπτυξη του Μητροπολιτικού Πόλου, του μητροπολιτικού πάρκου του Ελληνικού», ανέφερε ότι «κάθε χρόνο μπαίνουν στο λεκανοπέδιο της Αττικής 100.000 με 120.000 νέα οχήματα, σύμφωνα με στοιχεία της Περιφέρειας Αττικής, το 2024 οι οδηγοί έχασαν κατά μέσο όρο 111 στην κίνηση και παρά το μέγεθος και την πολυπλοκότητα του εγχειρήματος, παρατηρείται μια πολύ μεγάλη καθυστέρηση στην εκπόνηση και υλοποίηση ενός ολοκληρωμένου, συνεκτικού και τεκμηριωμένου σχεδίου από την Κυβέρνηση».
Με τον κ. Ταχιάο να απαντά ότι «είπατε κάτι πολύ συγκεκριμένο, ότι κάθε χρόνο μπαίνουν εκατό με εκατόν είκοσι χιλιάδες αυτοκίνητα στην πόλη. Εάν υποθέταμε ότι φτιάχναμε δρόμους διαρκώς -επειδή μπαίνουν καινούργια αυτοκίνητα- πρέπει να ξέρετε ότι υπάρχει αυτό -που θα το καταλάβετε- λέγεται induced traffic, δηλαδή επαγόμενη κυκλοφορία -η κυκλοφορία η οποία προστίθεται διαρκώς, όσο περισσότερο χώρο δίνεις στα αυτοκίνητα.
Κατά συνέπεια, το σχέδιο σε αυτό έρχεται, σε αυτό συνίσταται η σκοπιμότητά του, στο να μπορέσει να προτεραιοποιήσει τα έργα και να φέρει στην επιφάνεια εκείνα τα έργα τα οποία είναι απολύτως απαραίτητα για μια πόλη. Τις δημόσιες συγκοινωνίες οι οποίες είναι απολύτως απαραίτητο να προτεραιοποιηθούν, με κύριο άξονα το Μετρό».
Το σχέδιο
Η Σήραγγα Ηλιούπολης, σύμφωνα με όσα έχουν κυκλοφορήσει, θα έχει μήκος περίπου 3 χιλιομέτρων και θα αποτελείται από δύο ανεξάρτητους κλάδους, έναν για κάθε κατεύθυνση, με τρεις λωρίδες ανά ρεύμα κυκλοφορίας. Η κατασκευή της θα αξιοποιήσει σύγχρονες τεχνικές μεθόδους διάνοιξης και ασφαλείας, ενώ θα συνδέει τα στρατόπεδα Σακέτα με τη Λεωφόρο Βουλιαγμένης, στο όριο των Δήμων Αγίου Δημητρίου και Ηλιούπολης. Το έργο περιλαμβάνει και την ανισοπεδοποίηση όλων των κόμβων μέχρι το ύψος της Γλυφάδας. Η προαναφερόμενη σήραγγα εκτιμάται ότι θα συμβάλλει στην βελτίωση του κυκλοφοριακού της πρωτεύουσας, ενώ συνδυάζεται με τις επεκτάσεις της Αττικής Οδού προς Ραφήνα και Καλύβια (συνολικού κόστους κατασκευής τουλάχιστον 1 δις. ευρώ). Για τα έργα αυτά έχει κατατεθεί Πρότυπη Πρόταση από την κοινοπραξία των ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ – ΑΚΤΩΡ Παραχωρήσεις – ΑΒΑΞ, η οποία εκτιμάται ότι θα είναι πρόθυμη να την προσαρμόσει στο νέο θεσμικό πλαίσιο.
