Το κράτος φορολογεί το κράτος. Η πρακτική αυτή, παρά το λογικό της χάσμα, εξακολουθεί να υφίσταται σε πολλές πτυχές της Διοίκησης και συχνά δημιουργεί απίθανες εμπλοκές. Αν στη φορολόγηση ενός δημόσιου φορέα προστεθεί και ένα ασφυκτικό «μνημονιακό» πλαφόν στη δραστηριότητά του, τότε… έχουμε την περίπτωση του Πράσινου Ταμείου. Ρύθμιση του υπουργείου Περιβάλλοντος προσπαθεί να κάμψει ελαφρά το αυστηρό χρηματοδοτικό πλαίσιο του φορέα, με απώτερο στόχο βέβαια την πλήρη απελευθέρωσή του.
Στο Πράσινο Ταμείο καταλήγουν σήμερα σειρά «πράσινων πόρων», όπως τα πρόστιμα από τη νομιμοποίηση αυθαιρέτων και από περιβαλλοντικές παραβάσεις, οι πόροι του Ειδικού Φορέα Δασών, οι πόροι από τις εισφορές των διανομών ενέργειας, κ.α. Χάρη στα αυθαίρετα, το Πράσινο Ταμείο έχει σήμερα ένα τεράστιο αποθεματικό, που αγγίζει τα 3 δισ. ευρώ και βρίσκεται κατατεθειμένο στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων. Το 2011, μόλις ένα χρόνο αφότου ιδρύθηκε, επιβλήθηκε στο Πράσινο Ταμείο πλαφόν 5% των ετήσιων εσόδων του, ποσοστό που το 2012 μειώθηκε ακόμα περισσότερο, στο 2,5%. Σε πραγματικά νούμερα, αυτό σημαίνει ότι το Πράσινο Ταμείο δεν μπορεί να διαθέσει για τους σκοπούς του περισσότερο από 70-75 εκατ. ευρώ ετησίως.
Όμως ακόμα και το εξαιρετικά μικρό (σε σχέση με το αποθεματικό) αυτό ποσό περιορίζεται ακόμα περισσότερο για φορολογικούς λόγους. Όπως εξηγεί ο πρόεδρος του Πράσινου Ταμείου, Γιώργος Πατρίκιος, από το διαθέσιμο ποσό έπρεπε κάθε έτος να αφαιρεθούν οι φόροι επί των τόκων του ταμείου, που αντιστοιχούν περίπου σε 16 εκατ. ευρώ (2018). Επιπλέον πρέπει να αφαιρεθούν από το διαθέσιμο για χρήση ποσοστό η συμμετοχή του Πράσινου Ταμείου στο πρόγραμμα LIFE. «Επρόκειτο για έναν παραλογισμό», εκτιμά. «Από τη μια πλευρά μειώνονταν οι ήδη περιορισμένη δυνατότητα του Πράσινου ταμείου να χρηματοδοτήσει έργα από το αποθεματικό της. Από την άλλη πλευρά, απέτρεπε το Πράσινο Ταμείο από το να διεκδικήσει χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ, καθώς αυτή θα εισέρεε στον λογαριασμό του στο Ταμείο Παρακαταθηκών και θα μείωνε ακόμα περισσότερο το διαθέσιμο 2,5%. Με αυτή τη ρύθμιση απαλλασσόμαστε από την επιβάρυνση αυτή. Και ελπίζουμε ότι μέχρι το τέλος του έτους θα έχει επανεξεταστεί και το πλαφόν του 2,5%».
Το ερώτημα βέβαια είναι αν η «απαλλαγή» από το πλαφόν θα συνοδευτεί και από την επιστροφή στον αρχικά κύριο προορισμό του Πράσινου Ταμείου, δηλαδή την απόκτηση ελεύθερων χώρων προς «ισορρόπηση» της επιβάρυνσης που προκαλεί η αυθαίρετη δόμηση. Μετά από διαδοχικές τροποποιήσεις της νομοθεσίας τα τελευταία χρόνια η άρση απαλλοτρίωσης έχει γίνει ευκολότερη και έτσι ελεύθεροι χώροι, που παραμένουν επί μακρόν δεσμευμένοι από τους δήμους χωρίς να απαλλοτριωθούν τελικά χάνονται, ελλείψει χρηματοδότησης.
