Οι Βρυξέλλες εξετάζουν έκτακτα μέτρα στήριξης για την ευρωπαϊκή βιομηχανία κατασκευής ηλιακών πάνελ, καθώς τα φθηνά εισαγόμενα κινεζικά προϊόντα απειλούν την παραγωγή στις χώρες της ΕΕ. Αλλωστε τα στοιχεία που προκύπτουν από την πορεία της βιομηχανίας δείχνουν ότι οι ευρωπαίοι κατασκευαστές βρίσκονται σε οριακό σημείο.
Τέσσερα ευρωπαϊκά εργοστάσια έκλεισαν ή ανακοίνωσαν σχέδια για να το πράξουν τις επόμενες εβδομάδες, ακριβώς τη στιγμή που η ΕΕ ετοιμάζεται να ανακοινώσει ένα σχέδιο τον επόμενο μήνα για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, το οποίο με τη σειρά του θα απαιτήσει την πραγματοποίηση ολοένα αυξανόμενων επενδύσεων σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Για την αρνητική πορεία και τα λουκέτα σε βιομηχανικές μονάδες οι εκπρόσωποι του κλάδου κατηγορούν τον κινεζικό ανταγωνισμό.
«Υπάρχει τεράστια παγκόσμια πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα και οι Ευρωπαίοι κατασκευαστές δεν μπορούν να πουλήσουν τα προϊόντα χωρίς να καταγράψουν τεράστιες ζημίες. Πρέπει να αντιμετωπίσουμε την κινεζική απειλή», δήλωσε ο Johan Lindahl, γενικός γραμματέας της ευρωπαϊκής ένωσης βιομηχανιών φωτοβολταϊκών (European Solar Manufacturing Council –ESMC).
Αξιωματούχοι της ΕΕ δήλωσαν στους Financial Times ότι τα μέτρα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν έρευνα αντιντάμπινγκ κατά της Κίνας – η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει σε τιμωρητικούς δασμούς – ή να δοθούν κίνητρα στις εθνικές κυβερνήσεις για να συνεχιστεί η λειτουργία των εργοστασίων.
Η Επιτροπή είχε «συνείδηση των δυσκολιών» που αντιμετώπιζε ο τομέας της ηλιακής ενέργειας και οι Βρυξέλλες εξέταζαν «όλες τις επιλογές» για εμπορικά μέτρα, δήλωσε συγκεκριμένα ένας ευρωπαίος αξιωματούχος.
Ωστόσο ο κλάδος ηλιακής ενέργειας διχάζεται ως προς το αν τέτοια μέτρα θα βοηθούσαν την υπέρβαση της σημερινής κρίσης.
Η ESMC επισήμανε ότι οι κατασκευαστές ήταν «στο χείλος του γκρεμού» και ότι το μεγαλύτερο μέρος της ευρωπαϊκής παραγωγής θα μπορούσε να κλείσει εντός τριών μηνών.
«Είτε [οι κατασκευαστές] θα οδηγηθούν σε χρεοκοπία είτε αυτοί που έχουν τους πόρους θα μεταφερθούν στις ΗΠΑ», είπε ο Lindahl. Η Ουάσιγκτον προσφέρει τεράστιες επιδοτήσεις σε εταιρείες που επενδύουν στην πράσινη τεχνολογία στις ΗΠΑ.
Στο τραπέζι μέτρα αντιντάμπινγκ
Η ESMC πραγματοποίησε έκτακτη συνεδρίαση του διοικητικού συμβουλίου την Παρασκευή και εξετάζει το ενδεχόμενο υποβολής καταγγελίας αντιντάμπινγκ, την οποία η επιτροπή θα πρέπει να ερευνήσει.
«Πρέπει να εξετάσουμε τα μέτρα εμπορικής άμυνας». . . γιατί δεν έχουμε δει να γίνονται [άλλες] ενέργειες», πρόσθεσε ο Lindahl, αλλά προειδοποίησε ότι δεν είχε ληφθεί καμία απόφαση.
Ωστόσο, η SolarPower Europe, ένας βιομηχανικός φορέας που ανάμεσα στα μέλη του συγκαταλέγεται και η κινεζική εταιρεία τηλεπικοινωνιών Huawei, έχει κάνει δημόσια εκστρατεία κατά των εμπορικών μέτρων.
«Έχουμε προειδοποιήσει επανειλημμένα ότι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής της ΕΕ και των εθνικών πολιτικών πρέπει να δράσουν γρήγορα με πραγματικές λύσεις», δήλωσε η διευθύνουσα σύμβουλος της SolarPower Europe, Walburga Hemetsberger. «Οι κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις, οι δημοπρασίες ανθεκτικότητας και οι εγγυήσεις πιστώσεων είναι μερικά από τα έκτακτα μέτρα που πρέπει να λάβουν υπόψη οι υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων».
Ένα άλλο υψηλόβαθμο στέλεχος της βιομηχανίας είπε ότι η ιστορία έδειξε ότι οι εμπορικοί φραγμοί θα δημιουργούσαν μια «κατάσταση Lose-lose» και θα άφηναν τους στόχους της ΕΕ για το κλίμα «να είναι στην κόψη του ξυραφιού».
Η ΕΕ εφάρμοσε μέτρα αντιντάμπινγκ σε κινεζικά ηλιακά πάνελ το 2013, μόνο για να τα άρει πέντε χρόνια αργότερα για να αυξήσει την προσφορά και να επιτύχει τους στόχους ανανεώσιμης ενέργειας.
Η Ευρώπη παράγει λιγότερο από το 3% των ηλιακών συλλεκτών που απαιτούνται για την επίτευξη των στόχων ηλιακής ενέργειας του μπλοκ για το 2030. Από τη μεριά τους όμως οι κατασκευαστές έργων ΑΠΕ φοβούνται ότι η εφαρμογή εμπορικών μέτρων θα μπορούσε να επηρεάσει την προσφορά και να καθυστερήσει την εκτέλεσή τους.
Υπάρχει και αντίλογος σε αντιντάμπινγκ μέτρα
Ο Henning Rath, επικεφαλής της αλυσίδας εφοδιασμού στη γερμανική εταιρεία εγκατάστασης ηλιακών ενέργειας Enpal, η οποία προμηθεύεται ηλιακά πάνελ από την Κίνα, είπε ότι η επανεισαγωγή προστατευτικών μέτρων θα διαταράξει την αγορά. «Σήμερα οι Κινέζοι δεν είναι μόνο οι πιο ανταγωνιστικοί σε τιμή αλλά και σε ποιότητα», είπε.
Η Ευρώπη δεν είχε μια «μακροπρόθεσμη βιομηχανική στρατηγική» για τους κατασκευαστές ανανεώσιμων πηγών ενέργειας του είδους που εφαρμόζουν χώρες όπως η Κίνα και η Ινδία, πρόσθεσε.
Η ελβετική εταιρεία Meyer Burger ανακοίνωσε αυτόν τον μήνα ότι θα κλείσει το γερμανικό εργοστάσιο ηλιακών πάνελ – ένα από τα μεγαλύτερα σε όγκο στην Ευρώπη – τον Απρίλιο και θα επεκτείνει την παραγωγή στις ΗΠΑ, εκτός εάν λάβει κρατική υποστήριξη. Περίπου 500 θέσεις εργασίας αναμένεται να επηρεαστούν.
«Μια απότομη αύξηση της πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας της Κίνας και οι εμπορικοί περιορισμοί που επιβλήθηκαν από την Ινδία και τις ΗΠΑ [στην Κίνα] οδήγησαν σε σημαντική υπερπροσφορά και άνευ προηγουμένου στρέβλωση στην ευρωπαϊκή ηλιακή αγορά το 2023», ανέφερε η εταιρεία σε ανακοίνωσή της.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε τον περασμένο Οκτώβριο ένα «πακέτο για την αιολική ενέργεια» που καθόριζε ταχείες διαδικασίες αδειοδότησης και οικονομικές εγγυήσεις για τους κατασκευαστές ανεμογεννητριών μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων. Η οδηγία δημοσιεύτηκε ως απάντηση στις ανησυχίες ότι οι κατασκευαστές ανεμογεννητριών και αιολικών πάρκων βιώνουν σκληρό ανταγωνισμό από τις φθηνές κινεζικές εισαγωγές. Η ηλιακή βιομηχανία έχει υποστηρίξει από τη μεριά της ότι χρειάζεται παρόμοια προστατευτικά μέτρα.
