Σε θετική τροχιά κινούνται οι αγορές των «πράσινων» γραφειακών χώρων και των logistics με το ενδιαφέρον των επενδυτών να παραμένει ισχυρό.
Σύμφωνα με την επαναλαμβανόμενη τακτικά μελέτη της Danos, (μέλος της BNP Paribas Real Estate) για την Αθήνα, το πρώτο εξάμηνο του τρέχοντος έτους οι επενδύσεις σε γραφειακούς χώρους ήταν περί τα 92,7 εκατ. ευρώ και στα logistics περί τα 50,4 εκατ. ευρώ, με την κτηματομεσιτική εταιρεία να εκτιμά ότι οι εν λόγω αγορές θα εξακολουθήσουν να αναπτύσσονται και τα ενοίκια θα έχουν θετική τάση το 2023.
Ειδικότερα όπως σημειώνεται από τη Danos παρατηρείται υψηλή ζήτηση για χώρους γραφείων ποιοτικής κατηγορίας Α. Οι επενδυτές επικεντρώνονται στην αγορά γραφείων της Αθήνας, ειδικά οι ΑΕΕΑΠ (Ανώνυμες Εταιρείες Επενδύσεων Ακίνητης Περιουσίας) καθώς, σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές αγορές, προσφέρει υψηλότερες αποδόσεις.
Την ίδια στιγμή το ενδιαφέρον για τα κτήρια κατηγορίας Β και C συρρικνώνεται. Τα ποσοστά κενών θέσεων εξακολουθούν να παραμένουν χαμηλότερα σε σύγκριση με χρόνια πριν, ωστόσο, η πληρότητα είναι αποτέλεσμα της έλλειψης κτηρίων υψηλότερης ποιότητας.
Στις βασικές περιοχές (prime) όπως το κέντρο της πόλης, η Λεωφόρος Κηφισίας, η Βασ. Σοφίας και Λ. Μεσογείων τα ενοίκια κατά μέσο όρο διαμορφώνονται στα 25 ευρώ/τ.μ. σε μηνιαία βάση. Τα 22 ευρώ/τ.μ. φτάνουν σε οδικούς άξονες όπως η Συγγρού και η Λ. Βουλιαγμένης, ενώ σε άλλες περιοχές κατά μέσο όρο έχουν διαμορφωθεί στα 13 ευρώ/τ.μ..
Το μέσο ενοίκιο συνολικά για τα γραφεία (για όλες τις περιοχές, prime και άλλες) διαμορφώνεται στα 18-19 ευρώ/τ.μ./μήνα. Αντίστοιχα βάσει της Danos τo 2015 οι τιμές μίσθωσης για το σύνολο των γραφείων ήταν 7-8 ευρώ/τ.μ. και για τα κατηγορίας Α 12 ευρώ/τ.μ. ενώ τη διετία 2019-2020 14-15 ευρώ/τ.μ. και 20 ευρώ/τ.μ. (prime rents).
Δεν υπάρχουν κενοί ποιοτικοί χώροι γραφείων ενώ ένα περίπου 15% από τις κατηγορίες B και C είναι κενό.
Οι αποδόσεις (yields) διαμορφώνονται σε 6% με 6,5% στις βασικές περιοχές, 7% -7,5% στις B΄και 8% – 8,5% στις υπόλοιπες.
Στην αγορά των αποθηκών η ζήτηση εξακολουθεί να είναι υψηλή εξαιτίας της ανόδου του ηλεκτρονικού εμπορίου και των data centers. Τα ενοίκια για μεγάλα, σύγχρονα και βιώσιμα ακίνητα logistics αυξάνονται, οι αποδόσεις περιορίζονται, ενώ συνεχίζεται η έλλειψη σύγχρονου αποθέματος χώρων logistics.
Οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης και διανομής διαθέτουν μεγάλο περιθώριο ανάπτυξης, σύμφωνα με τη Danoς που προβλέπει περαιτέρω άνοδο των τιμών μίσθωσης για τους πρώτης κατηγορίας χώρους. Στο πρώτο 6μηνο 2023 τα μισθώματα διαμορφώθηκαν σε 5 ευρώ/τ.μ. για grade A χώρους και σε 3,5 ευρώ ανά τ.μ. για τα δεύτερης κατηγορίας logistics.
Όπως αναφέρει η Danos δεδομένου ότι το e – commerce είναι εδώ για να μείνει, η απουσία εξειδικευμένης αγοράς εφοδιαστικής αλυσίδας, κάτι που φάνηκε κατά τη διάρκεια της άνθησης του ηλεκτρονικού εμπορίου την περίοδο του lockdown, εξακολουθεί να αποτελεί πρόβλημα.
Ο Ασπρόπυργος ετοιμάζεται να φιλοξενήσει δεκάδες χιλιάδων τετραγωνικών μέτρων νέων αποθηκευτικών χώρων, ενώ η Ελευσίνα και το Θριάσιο είναι ανερχόμενα hot spots των επενδύσεων σε logistics.
Οι επενδυτές ενδιαφέρονται για τα prime logistics τοποθεσίες όπως ο Ασπρόπυργος και η Μαγούλα όπου η ζήτηση εκεί αναμένεται να αυξηθεί ακόμη περισσότερο στην επόμενα τρίμηνα. Δευτερεύουσες περιοχές όπως τα Οινόφυτα και το Μαρκόπουλο απολαμβάνουν πλέον περισσότερη ζήτηση ως αποτέλεσμα των διαρκώς αυξανόμενων τιμών στα προαναφερθέντα κύρια σημεία ενδιαφέροντος και το λιμάνι του Πειραιά εξελίσσεται σταδιακά σε κόμβο για τα Βαλκάνια.
