Πραγματοποιήθηκε σήμερα Δευτέρα, 31 Μαρτίου 2025, η ενημερωτική Ημερίδα της Ένωσης Μαρινών Ελλάδος (Ε.ΜΑ.Ε.) με θέμα «Χωροταξικός Σχεδιασμός Δικτύου Τουριστικών Λιμένων στην Ελλάδα».
Κατά τη διάρκεια της Ημερίδας παρουσιάστηκε από τον Αναπληρωτή Καθηγητή στο Τμήμα Διαχείρισης Λιμένων & Ναυτιλίας του Εθνικού και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Γεώργιο Κ. Βαγγέλα η μελέτη με τίτλο «Προτάσεις για την Ανάπτυξη Δικτύου Τουριστικών Λιμένων στην Ελλάδα».
Την μελέτη συνυπογράφει ο καθηγητής στο Τμήμα Ναυτιλιακών Σπουδών του Πανεπιστήμιο Πειραιώς κ. Θάνος Πάλλης, για λογαριασμό της διαΝΕΟσις κατόπιν πρωτοβουλίας και χρηματοδότησης της Ένωσης Μαρινών Ελλάδας (Ε.ΜΑ.Ε.) με τη σύμφωνη γνώμη και τη θετική ανταπόκριση του Υπουργείου Τουρισμού.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, οι λιμενικές εγκαταστάσεις στις ελληνικές περιφέρειες κατανέμονται ως εξής:
• Ανατολική Μακεδονία και Θράκη: Διαθέτει 100 μαρίνες, 170 καταφύγια, 288 λοιπές λιμενικές εγκαταστάσεις και 180 θέσεις διαχείμασης, χωρίς αγκυροβόλια ή ξενοδοχειακούς λιμένες.
• Αττική: Ξεχωρίζει με 4.570 μαρίνες, 209 καταφύγια, 35 αγκυροβόλια, 638 λοιπές λιμενικές εγκαταστάσεις και 3.021 θέσεις διαχείμασης, ενώ δεν υπάρχουν ξενοδοχειακοί λιμένες.
• Βόρειο Αιγαίο: Καταγράφει 478 μαρίνες, 301 καταφύγια, 92 αγκυροβόλια, 273 λοιπές λιμενικές εγκαταστάσεις και 557 θέσεις διαχείμασης, χωρίς ξενοδοχειακούς λιμένες.
• Δυτική Ελλάδα: Διαθέτει 1.510 μαρίνες, 175 καταφύγια και 1.520 θέσεις διαχείμασης, ενώ δεν υπάρχουν αγκυροβόλια, ξενοδοχειακοί λιμένες ή λοιπές εγκαταστάσεις.
• Ήπειρος: Με 297 μαρίνες, 170 καταφύγια και 240 θέσεις διαχείμασης, η περιφέρεια δεν έχει αγκυροβόλια, ξενοδοχειακούς λιμένες ή λοιπές λιμενικές εγκαταστάσεις.
• Θεσσαλία: Δεν καταγράφονται μαρίνες ή αγκυροβόλια, αλλά υπάρχουν 108 καταφύγια, 753 λοιπές λιμενικές εγκαταστάσεις και 402 θέσεις διαχείμασης.
• Ιόνια Νησιά: Διαθέτουν 1.677 μαρίνες, 459 καταφύγια, 250 αγκυροβόλια, 15 λοιπές λιμενικές εγκαταστάσεις και 1.700 θέσεις διαχείμασης, χωρίς ξενοδοχειακούς λιμένες.
• Κεντρική Μακεδονία: Καταγράφει 775 μαρίνες και 377 καταφύγια, χωρίς αγκυροβόλια, ξενοδοχειακούς λιμένες, λοιπές εγκαταστάσεις ή θέσεις διαχείμασης.
Οι αριθμοί αυτοί αναδεικνύουν τη μεγάλη γεωγραφική διακύμανση των ναυτιλιακών υποδομών ανά την Ελλάδα, με την Αττική και τα Ιόνια Νησιά να διαθέτουν τις περισσότερες εγκαταστάσεις.
Πρωταθλήτριες οι Κυκλάδες και η Αττική
Βάσει των αποτελεσμάτων της έρευνας σημαντική κινητικότητα καταγράφεται στις διελεύσεις σκαφών αναψυχής ανά την ελληνική επικράτεια, με τις Κυκλάδες και την Αττική να συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο ποσοστό του συνόλου. Σύμφωνα με στοιχεία του PortEconomica, οι Κυκλάδες κατέχουν το 12,97% των διελεύσεων, ενώ η Αττική απορροφά το 40,67% των σκαφών αναψυχής.
Ακολουθούν τα Δωδεκάνησα με 12,43%, ενώ τα Ιόνια Νησιά, μαζί με την Ήπειρο και τη Δυτική Ελλάδα, καταγράφουν 13,19%. Η Κρήτη σημειώνει ένα αξιοσημείωτο 5,05%, ενώ η Πελοπόννησος βρίσκεται στο 4,16%.
Στη Μακεδονία, η Κεντρική Μακεδονία συγκεντρώνει 5,74%, ενώ η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη μόλις 0,14%. Στη Θεσσαλία το ποσοστό αγγίζει το 1,44%, ενώ στη Στερεά Ελλάδα το 1,87%.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί το γεγονός ότι στο Βορειοανατολικό Αιγαίο οι διελεύσεις των σκαφών αναψυχής ανέρχονται στο 2,35%, ενώ στην κατηγορία «Ιόνια Νησιά – Ήπειρος – Δυτική Ελλάδα» καταγράφεται ένα μηδενικό ποσοστό (-0,00%).
Τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώνουν τη δυναμική των θαλάσσιων μετακινήσεων στην Ελλάδα, με την Αττική και τις Κυκλάδες να αποτελούν διαχρονικά τους πιο δημοφιλείς προορισμούς για τον θαλάσσιο τουρισμό.
Οι Ευρωπαίοι πρωταθλητές των μαρινών
Η ανάπτυξη των τουριστικών λιμένων αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την ενίσχυση του θαλάσσιου τουρισμού στην Ευρώπη. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της ICOMIA 2023, οι ευρωπαϊκές χώρες παρουσιάζουν μεγάλες διακυμάνσεις στον αριθμό των μαρινών, τη συνολική χωρητικότητα και τη διαχείμαση σκαφών.
Η Σουηδία αναδεικνύεται πρωτοπόρος, διαθέτοντας 2.000 μαρίνες με συνολικά 500.000 θέσεις ελλιμενισμού, γεγονός που την καθιστά κορυφαίο προορισμό για θαλάσσιες δραστηριότητες. Η Γαλλία ακολουθεί με 961 μαρίνες και 181.000 θέσεις, ενώ η Ολλανδία ξεχωρίζει με 1.160 μαρίνες και 165.000 θέσεις.
Μέση χωρητικότητα και διαχείμαση
Οι χώρες με τις μεγαλύτερες μαρίνες, βάσει της μέσης χωρητικότητας ανά εγκατάσταση, περιλαμβάνουν την Τουρκία (160 θέσεις ανά μαρίνα) και την Ιταλία (110 θέσεις). Αντίθετα, χώρες όπως η Κροατία και η Ελλάδα εμφανίζουν μικρότερη μέση χωρητικότητα, με 17 και 40 θέσεις αντίστοιχα.
Η θέση της Ελλάδας
Η Ελλάδα διαθέτει 250 τουριστικούς λιμένες με συνολική χωρητικότητα 15.015 θέσεων ελλιμενισμού, ενώ η μέση χωρητικότητα ανά μαρίνα ανέρχεται στις 60 θέσεις. Σε σύγκριση με ανταγωνιστικές χώρες όπως η Ισπανία και η Ιταλία, η ελληνική μαρίνα έχει περιθώρια ανάπτυξης, τόσο σε αριθμό θέσεων όσο και σε υποδομές διαχείμασης σκαφών.
Προοπτικές και ανταγωνιστικότητα
Η ενίσχυση των τουριστικών λιμένων στην Ευρώπη αποτελεί κρίσιμο βήμα για την προσέλκυση υψηλού επιπέδου ναυτικού τουρισμού. Η εμπειρία χωρών όπως η Σουηδία και η Γαλλία αποδεικνύει ότι η στρατηγική ανάπτυξη υποδομών μπορεί να συμβάλλει σημαντικά στην οικονομία και τη βιωσιμότητα του κλάδου. Για χώρες όπως η Ελλάδα, η επένδυση στη βελτίωση των λιμενικών εγκαταστάσεων θα μπορούσε να αναβαθμίσει τη θέση της στον ευρωπαϊκό χάρτη του θαλάσσιου τουρισμού.
Η εκδήλωση
Στην εκδήλωση απηύθυναν χαιρετισμό η Υπουργός Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη και ο Υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Βασίλης Κικίλιας.
Ο υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής ανέφερε μεταξύ άλλων:
«Η ραγδαία ανάπτυξη της αγοράς τουριστικών σκαφών, του yachting και της κρουαζιέρας στην Ελλάδα έχει αναδείξει την επιτακτική ανάγκη για ενίσχυση των υποδομών. Το ζήτημα δεν αφορά μόνο τα λιμάνια που φιλοξενούν εμπορικά πλοία αλλά και τις μαρίνες και τις θέσεις ελλιμενισμού που εξυπηρετούν τον κλάδο του θαλάσσιου τουρισμού.
Γραφειοκρατικά εμπόδια
Παρά την αναπτυξιακή δυναμική, η χώρα συνεχίζει να αντιμετωπίζει προβλήματα γραφειοκρατίας και συντονισμού μεταξύ των αρμόδιων φορέων. Η έγκριση περιβαλλοντικών μελετών, η ολοκλήρωση διαγωνισμών και η αποφυγή καθυστερήσεων στο Συμβούλιο της Επικρατείας αποτελούν βασικές προκλήσεις. Ταυτόχρονα, είναι αναγκαία η εξασφάλιση των απαιτούμενων κονδυλίων, ώστε τα έργα να υλοποιούνται εντός χρονοδιαγράμματος και να αποφέρουν ουσιαστικά αποτελέσματα.
Μελλοντικές προοπτικές
Σε προσωπικό επίπεδο, η προηγούμενη θητεία μου επέτρεψε να συμβάλω στη λειτουργία σημαντικών μαρινών, να δρομολογήσω νέα έργα και να θέσω τα θεμέλια για τη βελτίωση των υποδομών. Είμαι βέβαιος ότι ο νυν Υπουργός θα ολοκληρώσει τις προσπάθειες αυτές, έχοντας πλήρη επίγνωση των αναγκών της χώρας στον τομέα αυτό.»
Η υπουργός Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη είπε μεταξύ άλλων:
«Η ανάθεση μελέτης για τον χωροταξικό σχεδιασμό των τουριστικών λιμένων αποτελεί μια ιδιαίτερα σημαντική πρωτοβουλία. Σήμερα, θα έχουμε την ευκαιρία να εξετάσουμε τα αποτελέσματά της και να διαμορφώσουμε μια στρατηγική για το μέλλον.
Η Μακεδονία και η ισορροπημένη ανάπτυξη
Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί και στη Μακεδονία, η οποία στο παρελθόν δεν είχε συμπεριληφθεί επαρκώς στον σχεδιασμό της ανάπτυξης του θαλάσσιου τουρισμού. Οι επενδύσεις σε μαρίνες, αγκυροβόλια και πλωτές εξέδρες αυξάνονται γεωμετρικά, και η ισόρροπη κατανομή τους σε όλη τη χώρα είναι καίριας σημασίας.
Η κυβερνητική πολιτική για τον Θαλάσσιο Τουρισμό
Η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη έχει αναγνωρίσει τη στρατηγική σημασία του θαλάσσιου τουρισμού για την ελληνική οικονομία. Με συγκριτικά πλεονεκτήματα όπως η μοναδικότητα του τοπίου, η εκτεταμένη ακτογραμμή, το ιδανικό κλίμα και η μακραίωνη ναυτική παράδοση, η Ελλάδα μπορεί να ενισχύσει τη θέση της στον παγκόσμιο χάρτη τουρισμού.
Η στρατηγική μας επικεντρώνεται:
• Στον εμπλουτισμό της τουριστικής προσφοράς.
• Στη βιωσιμότητα των προορισμών.
• Στην ενίσχυση των τοπικών οικονομιών.
• Στην επένδυση σε σύγχρονες υποδομές.
• Στην προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος.
Επενδύσεις και αναβάθμιση υποδομών
Σε αυτό το πλαίσιο, έχει δρομολογηθεί το μεγαλύτερο χρηματοδοτούμενο έργο από το Υπουργείο Τουρισμού, ύψους 139 εκατομμυρίων ευρώ, μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Στόχος είναι η αναβάθμιση των τουριστικών λιμένων και η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του θαλάσσιου τουρισμού στην Ελλάδα.
Παράλληλα, έχει εγκριθεί η ανάπτυξη μιας ψηφιακής πλατφόρμας τουριστικών λιμένων, η οποία θα καταγράφει και θα διαχειρίζεται τις υποδομές, ενώ θα διασυνδέεται με το μητρώο τουριστικών επιχειρήσεων. Η πλατφόρμα αυτή θα παρέχει επίσης σύστημα προβολής λιμένων και θα υποστηρίζεται από τεχνητή νοημοσύνη.
Εκσυγχρονισμός του θεσμικού πλαισίου
Η διευκόλυνση των διαδικασιών αδειοδότησης είναι ζωτικής σημασίας για την προσέλκυση επενδύσεων. Έχει ήδη τροποποιηθεί η νομοθεσία, ώστε να επιταχύνονται οι διαδικασίες εκτέλεσης έργων, ενώ έχουν προβλεφθεί αυξήσεις θέσεων ελλιμενισμού μέσω πλωτών εξεδρών.
Επιπλέον, το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον τουρισμό θα παρέχει σαφείς κατευθύνσεις και νομική ασφάλεια, συμβάλλοντας στη σταθερότητα του επενδυτικού περιβάλλοντος.
Το Παρατηρητήριο για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό
Στο πλαίσιο συνεργασίας με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Τουρισμού, έχει δημιουργηθεί το Παρατηρητήριο για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην Ανατολική Μεσόγειο. Σκοπός του είναι η καταγραφή των περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών επιπτώσεων του θαλάσσιου τουρισμού, ώστε να διαμορφωθεί μια ολοκληρωμένη στρατηγική βιώσιμης ανάπτυξης.
Όπως επεσήμανε ο Σταύρος Κατσικάδης η Ένωση Μαρινών Ελλάδας(Ε.ΜΑ.Ε.) ανέλαβε την πρωτοβουλία της χαρτογράφησης των τουριστικών λιμένων και των αναγκών σε θέσεις ελλιμενισμού με σκοπό να ληφθούν υπόψη στο Νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό της χώρας το οποίο συντονίζει το Υπουργείο Ενέργειας και Περιβάλλοντος με το Υπουργείο Τουρισμού.
« Η μελέτη αποτελεί έναν ενημερωτικό οδηγό, μία χαρτογραφημένη πρόταση ανάπτυξης θέσεων ελλιμενισμού στις παράκτιες και νησιωτικές περιοχές στη χώρα μας. Βασίζεται σε συγκεκριμένα κριτήρια τα οποία αξιολογήθηκαν από εκπροσώπους Φορέων του yachting ως ιδιαίτερα σημαντικά για την βιώσιμη ανάπτυξη του Θαλάσσιου Τουρισμού. Πρόκειται για μία πολύ αξιόλογη προσπάθεια συγκέντρωσης, ανάλυσης και επεξεργασίας δεδομένων που αφορούν τους τουριστικούς λιμένες σε όλη την Επικράτεια» τόνισε και συνέχισε:
«Η μελέτη δεν έχει σκοπό να υποδείξει επακριβώς που θα γίνουν οι Μαρίνες αλλά να ενημερώσει τα ενδιαφερόμενα μέρη για τη σημαντικότητα και την ελκυστικότητα των Δήμων που διαθέτουν θαλάσσιο μέτωπο είτε έχουν μαρίνες είτε όχι, καθώς και την ανάγκη να αναπτυχθούν ακόμη περισσότερες θέσεις ελλιμενισμού στους Δήμους με την υψηλότερη βαθμολογία.»
Εκσυγχρονισμός θεσμικού πλαισίου
Σύμφωνα με τον Σταύρο Κατσικάδη το πλέον σημαντικό ζήτημα είναι η ανάγκη εξορθολογισμού του θεσμικού πλαισίου. Είναι απαραίτητο να προχωρήσουμε σε θεσμικές παρεμβάσεις ώστε να δημιουργήσουμε ένα ευνοϊκό περιβάλλον για την προσέλκυση επενδύσεων:
– Γρήγορη αδειοδότηση,
-Απλές διαδικασίες,
-Λιγότερες Υπηρεσίες,
-Κεντρικός συντονισμός.
Αναφορά έκανε και στην πρόσφατη μεταβίβαση των αρμοδιοτήτων χωρικού σχεδιασμού των τουριστικών λιμένων που βρίσκονται σε Οργανισμούς Λιμένων και ζώνες Λιμένων, από το Υπουργείο Τουρισμού στο Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής:
«Σημαίνει την έναρξη μιας νέας εποχής για την χωροθέτηση και λειτουργία των μαρινών και καταφυγίων που υπόκεινται στην νέα διάταξη. Ο σκοπός είναι να ανοίξει ο δρόμος για πιο γρήγορη αδειοδότηση και δημιουργία νέων θέσεων ελλιμενισμού σε λιμένες και λιμενικές ζώνες».
Αναλυτικότερα ο Σταύρος Κατσικάδης ανέφερε:
Θαλάσσιος Τουρισμός και οικονομία
Η σημασία του θαλάσσιου τουρισμού για την ελληνική οικονομία είναι αδιαμφισβήτητη και αναμφισβήτητα κρίσιμη για την ανάπτυξή της. Ο θαλάσσιος τουρισμός περιλαμβάνει δραστηριότητες όπως ο παράκτιος τουρισμός, η κρουαζιέρα και το γιώτινγκ, οι οποίες συνεισφέρουν σημαντικά στην εθνική οικονομία, με την αξία τους να ξεπερνά το 1,5% του ΑΕΠ και να δημιουργούν πάνω από 40.000 θέσεις εργασίας. Στη διαδικασία αυτή, οι μαρίνες αποτελούν ένα θεμελιώδες στοιχείο, προσφέροντας σημαντικές θέσεις ελλιμενισμού και υπηρεσίες υψηλής ποιότητας για επαγγελματικά και ιδιωτικά σκάφη αναψυχής.
Προστιθέμενη αξία των Μαρινών
Η προστιθέμενη αξία των μαρινών για την ελληνική οικονομία είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς για κάθε 100 θέσεις ελλιμενισμού δημιουργούνται 6 άμεσες και 100 έμμεσες θέσεις εργασίας. Σύμφωνα με το Διεθνές Συμβούλιο Ναυτιλιακών Ενώσεων, για κάθε 1 ευρώ που δαπανάται για τέλη ελλιμενισμού, επιπλέον 5 έως 10 ευρώ ξοδεύονται σε γενικές προμήθειες, καύσιμα, επισκευές, συντήρηση, φορολογία, μισθοδοσία και υπηρεσίες πρακτόρευσης. Μάλιστα, η μέση τουριστική δαπάνη των επισκεπτών με σκάφη στις μαρίνες είναι περίπου πέντε φορές μεγαλύτερη από τη μέση δαπάνη των επισκεπτών του ξενοδοχειακού τουρισμού.
Στην Ελλάδα, λειτουργούν 104 τουριστικοί λιμένες (μαρίνες, καταφύγια, αγκυροβόλια και ξενοδοχειακοί λιμένες) με περίπου 16.500 θέσεις ελλιμενισμού, ενώ άλλες 3.000 θέσεις διαχειρίζονται Οργανισμοί και Ζώνες Λιμένων. Επιπλέον, για πρώτη φορά καταμετρήθηκαν περίπου 12.000 θέσεις διαχείμασης σε χώρους εναπόθεσης και parking σκαφών. Η ΕΜΑΕ εκπροσωπεί 26 μαρίνες μέλη με περίπου 9.000 οργανωμένες θέσεις ελλιμενισμού, παρέχοντας πλήρεις παροχές και ποιοτικές υπηρεσίες.
Αναβάθμιση υποδομών και εμπόδια
Παρά την ανάπτυξη του θαλάσσιου τουρισμού στη χώρα μας, η εξέλιξη του δικτύου μαρινών αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις. Η γραφειοκρατία, οι καθυστερήσεις στην αδειοδότηση των έργων, το υψηλό επενδυτικό ρίσκο και η έλλειψη κινήτρων χρηματοδότησης παραμένουν βασικά εμπόδια. Η ανάγκη εξορθολογισμού του θεσμικού πλαισίου είναι επιτακτική, με στόχο την δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την προσέλκυση επενδύσεων.
Η πρόσφατη μεταβίβαση των αρμοδιοτήτων χωρικού σχεδιασμού των τουριστικών λιμένων από το Υπουργείο Τουρισμού στο Υπουργείο Ναυτιλίας σηματοδοτεί την έναρξη μιας νέας εποχής για την ανάπτυξη και λειτουργία των μαρινών. Αυτή η αλλαγή αναμένεται να επιταχύνει τις διαδικασίες αδειοδότησης και να συμβάλει στη δημιουργία νέων θέσεων ελλιμενισμού.
Αξιοποίηση Πόρων και Χρηματοδότηση
Η χρηματοδότηση των έργων αναβάθμισης και δημιουργίας τουριστικών λιμένων αποτελεί επίσης μια σημαντική πρόκληση. Τα κατασκευαστικά έργα, κυρίως στους τομείς των λιμενικών έργων και της εξωτερικής προστασίας, έχουν υψηλό κόστος, ενώ η περίοδος επιστροφής της επένδυσης ξεπερνά τα 20 χρόνια κατά μέσο όρο. Ωστόσο, προγράμματα χρηματοδότησης, όπως το «Ελλάδα 2.0 Αναβάθμιση Τουριστικών Λιμένων», το οποίο διαθέτει προϋπολογισμό 139 εκατομμύρια ευρώ, έχουν αρχίσει να υποστηρίζουν έργα αναβάθμισης των υποδομών, με σημαντικά έργα ήδη σε εξέλιξη, όπως στη Βουλιαγμένη, στο Ναύπλιο, στον Άγιο Κοσμά και στην Κέρκυρα.
Το μέλλον του Θαλάσσιου Τουρισμού στην Ελλάδα
Το πρόγραμμα αυτό αναμένεται να παίξει καθοριστικό ρόλο στην αναβάθμιση των μαρινών και στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ελλάδας ως προορισμού για σκάφη αναψυχής. Η επιτυχία του θα εξαρτηθεί από την ταχύτητα των εγκρίσεων και τη δυνατότητα υλοποίησης των έργων εντός των επόμενων μηνών.
Ελπίζουμε ότι η μελέτη αυτή θα αποτελέσει ένα χρήσιμο εργαλείο για την ανάπτυξη στρατηγικής αξιοποίησης των υφιστάμενων και νέων μαρινών, με στόχο την πρόοδο και τη βιώσιμη ανάπτυξη του κλάδου του θαλάσσιου τουρισμού στην Ελλάδα. Ευχόμαστε, τέλος, καλή επιτυχία στις προσπάθειες της πολιτείας για την ενίσχυση του τομέα και της ανάπτυξης των θαλάσσιων υποδομών της χώρας. Η μελέτη που εκπονήθηκε θα αποτελέσει αντικείμενο διαβούλευσης σε επίπεδο εμπλεκομένων φορέων αλλά και κοινωνικών εταίρων για την επίτευξη της μεγαλύτερης δυνατής συναίνεσης για την διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου στρατηγικού δικτύου μαρινών στην Ελλάδα.
