Ηταν Νοέμβριος του 2008 όταν ο τότε υπουργός Μεταφορών και νυν αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης μαζί με τον τότε διευθύνοντα σύμβουλο του ΗΣΑΠ και σημερινό αναπληρωτή υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκο Παπαθανάση παρουσίαζαν στους δημοσιογράφους τη μακέτα του κτιριακού συγκροτήματος της νέας τεχνικής επισκευαστικής βάσης του ηλεκτρικού σιδηροδρόμου, η οποία θα βοηθούσε «τους ΗΣΑΠ να κάνουν καλύτερα τη δουλειά τους και να πληρούν τις προδιαγραφές ασφαλείας», όπως είχε αναφέρει ο υπουργός.
Δεκαεπτά χρόνια μετά και παρά το γεγονός ότι η σχετική μελέτη είχε παραγγελθεί από το 2006, είχε πληρωθεί και είχε ολοκληρωθεί, ο υπερσύγχρονος χώρος συντήρησης με τα πέντε κτίρια σε έκταση 33 στρεμμάτων παραμένει ακόμα μακέτα με τους τεχνίτες της ΣΤΑΣΥ να εξακολουθούν να εργάζονται σε απαρχαιωμένες εγκαταστάσεις, σημαντικό τμήμα των οποίων χρονολογείται από τον 19ο αιώνα.
Στις εγκαταστάσεις αυτές, στην επισκευαστική βάση της Γραμμής 1 στον Πειραιά, βρήκε το πρωί της Τετάρτης τραγικό θάνατο ένας 59χρονος έμπειρος αρχιτεχνίτης της εταιρείας, ο οποίος τραυματίστηκε θανάσιμα όταν καταπλακώθηκε από κιβώτιο ηλεκτρονικού εξοπλισμού βάρους άνω των 300 κιλών που είχε στοιβαχτεί στον χώρο που εργαζόταν, μόλις ένα χρόνο πριν συνταξιοδοτηθεί.
Οπως έχουν καταγγείλει επανειλημμένως στο παρελθόν οι εργαζόμενοι στον ηλεκτρικό, οι εν λόγω εγκαταστάσεις είναι ακατάλληλες για τις σημερινές ανάγκες του μέσου, ενώ παρουσιάζουν και κενά ασφαλείας, καθώς μεταξύ άλλων δεν διαθέτουν επαρκείς αποθηκευτικούς χώρους για ανταλλακτικά και εξοπλισμό με αποτέλεσμα οι τεχνίτες να αναγκάζονται συχνά να τα στοιβάζουν σε σημεία που δεν προορίζονταν για τον σκοπό αυτό.
Οπως προκύπτει από τα στοιχεία, εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες η ανάγκη για μια νέα, σύγχρονη επισκευαστική βάση συζητείται από κυβερνήσεις, διοικήσεις και αρμόδια υπουργεία. Οι εργαζόμενοι καταγγέλλουν ότι είκοσι χρόνια αδράνειας με εξαγγελίες που ουδέποτε προχώρησαν και εξαιτίας της πολυετούς αποεπένδυσης στα χρόνια των μνημονίων οδήγησαν για ακόμα μία φορά στην πληρωμή ενός βαρύτατου τιμήματος.
Σύμφωνα με τον επίσης αρχιτεχνίτη, Πάνο Κοντογιάννη, ο οποίος εργαζόταν στην επισκευαστική βάση την ώρα του συμβάντος, οι αποθηκευτικοί χώροι είναι είδος εν ανεπαρκεία με τη διακίνηση των υλικών να πραγματοποιείται σε χώρο που δεν έχει σχεδιαστεί για τέτοιους όγκους και βάρη.
«Το σημερινό γεγονός δεν είναι ούτε τυχαίο ούτε μεμονωμένο», επισημαίνει σε ανακοίνωσή της η Πανελλήνια Ομοσπονδία Σιδηροδρομικών και Μέσων Σταθερής Τροχιάς. «Είναι αποτέλεσμα της συστηματικής απαξίωσης των μέτρων ασφάλειας, της υποστελέχωσης, της έλλειψης επαρκούς εκπαίδευσης και της διαχρονικής αδιαφορίας της Διοίκησης της ΣΤΑ.ΣΥ. Μ.Α.Ε. για τις πραγματικές συνθήκες στους χώρους εργασίας. Οι εργαζόμενοι καλούνται καθημερινά να παρέχουν την εργασία τους σε περιβάλλον που θυμίζει «ναρκοπέδιο», και σήμερα πληρώσαμε ξανά το τίμημα με ανθρώπινη ζωή», αναφέρουν οι εργαζόμενοι προειδοποιώντας ότι η Διοίκηση της εταιρείας και το αρμόδιο Υπουργείο θα τους βρουν απέναντι, «αν δεν ληφθούν άμεσα ουσιαστικά μέτρα και αν επιχειρηθεί οποιαδήποτε υποβάθμιση ή συγκάλυψη των πραγματικών αιτιών του ατυχήματος».
Οι ίδιοι έχουν άλλωστε πάντα στο μυαλό τους το εργατικό δυστύχημα του 2021 όταν ο 41χρονος εργοδηγός της ΣΤΑΣΥ, Πέτρος Γιάμαλης είχε χάσει τη ζωή του επιχειρώντας να σωθεί πηδώντας από μία μηχανή λείανσης που βρισκόταν εκτός ελέγχου σε ξέφρενη πορεία έχοντας αναπτύξει ιλιγγιώδη ταχύτητα και με τα εφεδρικά συστήματα να μην λειτουργούν. Η οικογένειά του και οι συνάδελφοί του περιμένουν ακόμα σήμερα, τέσσερα χρόνια μετά, να αποδοθούν ποινικές ευθύνες, αλλά η σχετική δικογραφία παραμένει στάσιμη και ουδείς έχει τιμωρηθεί, όπως καταγγέλλουν.
Το νέο δυστύχημα μάλιστα προστίθεται σε μια χρονιά που αναμένεται να εμφανίσει ένα ακόμα μαύρο ρεκόρ. Πριν καν ολοκληρωθεί το έτος, έχουν καταγραφεί 190 εργατικά δυστυχήματα στη χώρα, έναντι 149 της προηγούμενης χρονιάς, σύμφωνα με τα στοιχεία της Ομοσπονδίας Συλλόγων Εργαζομένων τεχνικών Επιχειρήσεων Ελλάδας (ΟΣΕΤΕΕ).
Η ΠΟΣ ζητά άμεση και ανεξάρτητη διερεύνηση των συνθηκών του εργατικού δυστυχήματος, απόδοση ευθυνών χωρίς καμία συγκάλυψη, αναστολή κάθε επικίνδυνης εργασίας μέχρι να εφαρμοστούν πραγματικά μέτρα ασφάλειας και όχι επικοινωνιακές «δέσμες μέτρων», όπως σημειώνει και σαφές χρονοδιάγραμμα συμμόρφωσης της Διοίκησης με τις υποχρεώσεις της για προστασία προσωπικού.
Από την πλευρά της η Ομοσπονδία Συνδικάτων Μεταφορών Ελλάδας (ΟΣΜΕ) σημειώνει ότι η ανθρώπινη ζωή και η ασφάλεια των εργαζομένων στις συγκοινωνίες πρέπει να αποτελούν αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα. «Το δυστύχημα αναδεικνύει ότι, παρά τις συνεχείς παρεμβάσεις και επισημάνσεις των εργαζομένων, υπάρχουν ακόμη σημαντικές αδυναμίες στην οργάνωση, τη στελέχωση και την εφαρμογή κρίσιμων διαδικασιών ασφαλείας. Η φύση των τεχνικών εργασιών απαιτεί συγκεκριμένες προδιαγραφές προστασίας που πρέπει να εξασφαλίζονται σταθερά και χωρίς εξαιρέσεις», τονίζει σε ανακοίνωσή της.
Η Ο.Σ.Μ.Ε ζητά άμεσα:
– Πλήρη και διαφανή διερεύνηση όλων των παραγόντων που οδήγησαν στο δυστύχημα.
– Ενίσχυση των μηχανισμών ελέγχου και τήρησης των προτύπων ασφάλειας.
– Στελέχωση των τεχνικών τμημάτων με το απαραίτητο προσωπικό ώστε να αποφεύγονται επιχειρησιακά κενά.
– Αναβάθμιση των διαδικασιών εκπαίδευσης και επιτήρησης σε εργασίες υψηλού κινδύνου.
– Συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων για την άμεση υλοποίηση ενός ολοκληρωμένου πλαισίου πρόληψης.
Διαρκή τα προβλήματα
Το χθεσινό εργατικό δυστύχημα έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά συμβάντων ασφαλείας που έχουν σημειωθεί στη Γραμμή 1, τα οποία επιβεβαιώνουν ότι ο ηλεκτρικός σιδηρόδρομος αποτελεί εδώ και χρόνια τον …φτωχό συγγενή των μέσων σταθερής τροχιάς.
Οπως αναφέρει ο γενικός γραμματέας του Συλλόγου Εργαζομένων στο μετρό και εκπρόσωπος των εργαζομένων στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΣΤΑΣΥ, Σπύρος Ρεβύθης, στο σύνολο του δικτύου της ΣΤΑΣΥ τα προβλήματα έχουν συσσωρευτεί: «Υπάρχει πλέον σημαντική υποστελέχωση, με 627 λιγότερους εργαζόμενους από όσους απαιτούνται, αλλά και συρμούς άνω των 20 ετών, με περισσότερα από 2,5 εκατομμύρια διανυθέντα χιλιόμετρα την ώρα που το μήκος του δικτύου έχει τριπλασιαστεί. Οι συνεχείς βλάβες είναι καθημερινότητα, ενώ οι νέοι οδηγοί και τεχνίτες παραιτούνται μαζικά μέσα σε εβδομάδες απόι την πρόσληψή τους, καθώς με το ενιαίο μισθολόγιο αμειβόμαστε ως ανειδίκευτοι εργάτες και όχι ως προσωπικό που κάνει βαρέα εργασία. Σήμερα θρηνούμε τον δεύτερο νεκρό συνάδελφό μας σε τέσσερα χρόνια και απαιτούμε να διαλευκανθούν πλήρως οι συνθήκες του δυστυχήματος και να αποδοθούν ευθύνες».
Και αν στο μετρό οι παλαιότεροι συρμοί κοντεύουν την 30ετία, ο ηλεκτρικός εξακολουθεί να κινείται με συρμούς ορισμένοι εκ των οποίων είναι άνω των 40 ετών, ενώ μόλις την περασμένη Πρωτοχρονιά είχε σοκάρει το περιστατικό του αυτόματου ανοίγματος όλων των θυρών της μιας πλευράς σε συρμό που βρισκόταν εν κινήσει!
Εως και σήμερα δεν έχει παραληφθεί ούτε ο πρώτος πιλοτικός ανακατασκευασμένος συρμός από την ομάδα των 14 τρένων που είχαν ενταχθεί στην εργολαβία που «τρέχει» από το 2022. Υστερα από αλλεπάλληλες καθυστερήσεις ο πρώτος συρμός αναμένεται να παραληφθεί τον Μάρτιο του 2026.
