Ο Κάθετος Διάδρομος, η «αρτηρία» των αγωγών μεταφοράς φυσικού αερίου των χωρών της Ανατολικής Ευρώπης φέρνει deals στο LNG.
Και όχι μόνο. Ο Κάθετος Διάδρομος ανοίγει το δρόμο και για άλλες επιχειρηματικές συμφωνίες μεταξύ ελληνικών και αμερικανικών εταιρειών.
Οι σχέσεις Ελλάδας – ΗΠΑ, όπως τόνισε πρόσφατα και ο Ντόναλντ Τραμπ Πρόεδρος των ΗΠΑ, είναι ισχυρότερες από ποτέ. Κατά τη διάρκεια της τελετής επίδοσης των διαπιστευτηρίων του νέου πρόεσβη της Ελλάδας στις ΗΠΑ ο Τραμπ τόνισε τον ρόλο και τη σημασία του Κάθετου Διαδρόμου.
Ο Κάθετος Διάδρομος και η μίνι σύνοδος στην Ουάσιγκτον
Η Ελλάδα έχει αναλάβει να υλοποιήσει ένα φιλόδοξο σχέδιο που τρέχει εδώ και χρόνια. Ο Κάθετος Διάδρομος είναι το δίκτυο αγωγών μεταφοράς φυσικού αερίου Ελλάδας, Βουλγαρίας, Ρουμανίας, Μολδαβίας και Ουκρανίας. Το τέλος των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου στην Ε.Ε. από το τέλος του 2027 δημιουργεί ανάγκες αντικατάστασης του. Οι ΗΠΑ με το LNG που παράγουν παρέχουν εναλλακτική πηγή προμήθειας. Η Ελλάδα παίζει το ρόλο πύλης εισόδου.
Ο Κάθετος Διάδρομος ενεργοποιείται αν κι έχει δρόμο μπροστά του για την άρση ρυθμιστικών εμποδίων αλλά και την αντιμετώπιση προβλημάτων σε υποδομές ώστε το φυσικό αέριο που θα εισέρχεται από τον Τερματικό Σταθμό της Ρεβυθούσας και το FSRU Αλεξανδρούπολης να φτάνει στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης.
Οι συμφωνίες που κλείστηκαν από την ATLANTIC (AKTOR – ΔΕΠΑ Εμπορίας) τον Νοέμβριο, και πριν από λίγες ημέρες για τη μεταφορά αμερικανικού LNG αποτελούν ένα πρώτο βήμα για την ενεργοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου. Και πέραν αυτών αποτελούν την απαρχή ενός μπαράζ deals ανάμεσα σε Ελλάδα και ΗΠΑ.
Στις 24 Φεβρουαρίου στην Ουάσιγκτον έχει προγραμματιστεί συνάντηση υπό τον Κρις Ράιτ των υπουργών Ενέργειας των χωρών του Κάθετου Διαδρόμου και εταιρειών που εμπλέκονται ή επιδιώκουν να συμμετέχουν στη διακίνηση αμερικανικού LNG.
Στη συνάντηση θα συμμετέχει ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου αλλά και από την ATLANTIC ο CEO Αλέξανδρος Εξάρχου. Ο Εξάρχου με μπαράζ επαφών που έκανε από τον περασμένο Δεκέμβριο στην Ουάσιγκτον συναντώντας και τον Ντόναλντ Τραμπ διεκδικεί μεγάλο μερίδιο στο σκέλος των εισαγωγών αμερικανικού LNG.
Ο ίδιος ανήγγειλε νέες συμφωνίες για εισαγωγές LNG υπαινισσόμενος ότι οι ανακοινώσεις θα γίνουν από την Ουάσιγκτον στις 24 Φεβρουαρίου. Αξίζει να σημειωθεί ότι τη Δευτέρα 23 Φεβρουαρίου πρόκειται να διεξαχθούν δημοπρασίες για τις ποσότητες του τελευταίου deal που έκανε η ATLANTIC, όπως προαναφέρθηκε, στις 31 Ιανουαρίου για την προμήθεια ποσοτήτων αμερικανικού LNG στην ουκρανική Naftogaz.
Ο Κάθετος Διάδρομος φέρνει Αμερικανούς hyperscalers για το data center της ΔΕΗ
Οι στρατηγική συνεργασία Ελλάδας – ΗΠΑ που βρίσκει μορφή στον Κάθετο Διάδρομο επεκτείνεται και σε άλλους επιχειρηματικούς τομείς.
Η ΔΕΗ σύμφωνα με πληροφορίες, φέρεται να βρίσκεται αυτήν την περίοδο σε διαπραγματεύσεις με Αμερικανούς hyperscalers για την ανάπτυξη του mega data center στις εγκαταστάσεις του ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου στη Δυτική Μακεδονία.
Πρόκειται για ένα επενεδυτικό σχέδιο 2,3 δισ. ευρώ, το οποίο αν κι εφόσον η ΔΕΗ συμφωνήσει με αμερικανικές εταιρείες που διαχειρίζονται δεδομένα θα πρόκειται για ένα έργο Game Changer στο διεθνές πεδίο της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Το τελικό deal αναμένεται να κλείσει προς το τέλος του 2026. Εκτιμήσεις θέλουν πώς εφόσον στεφθεί με επιτυχία το εγχείρημα της κατασκευής του πρώτου data center στη Δυτική Μακεδονία, τότε θα ανοίξει ο δρόμος αφενός για την ανάπτυξη του μεγαλύτερου data center 1 GW στην ίδια περιοχή και αφετέρου η ΔΕΗ σε συνεργασία με hyperscalers θα επεκταθεί και στη Ρουμανία.
Τα σενάρια για CrediaBank
Πηγές της αγοράς διακινούν επίσης ένα ακόμη σενάριο.
Αυτό της εισόδου αμερικανικών κεφαλαίων στην επικείμενη αύξηση μετοχικού κεφαλαίου της CrediaBank. Οι πληροφορίες δεν επιβεβαιώνονται προσώρας.
Συνδέονται όμως με τα deals που τρέχει ο ίδιος ο Αλέξανδρος Εξάρχου για λογαριασμό της ATLANTIC στο LNG. Να σημειωθεί ότι ο Εξάρχου είναι ένας εκ των μετόχων της Thrivest η οποία κατέχει το 51% της CrediaBank.
Το λιμάνι της Ελευσίνας και ο Κάθετος Διάδρομος
Ο Κάθετος Διάδρομος φέρνει κι ένα ακόμη πιθανό deal.
Το Υπερταμείο δεν αποκλείεται να προκηρύξει τον διεθνή διαγωνισμό για την υπο – παραχώρηση τμήματος στο Λιμάνι της Ελευσίνας.
Πρόκειται για ένα λιμάνι το οποίο μέχρι πρόσφατα κινούνταν στη σκιά του Πειραιά. Αλλά πλέον εξελίσσεται σε κρίσιμο κρίκο του γεωπολιτικού και οικονομικού ανταγωνισμού στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η υποπαραχώρηση αφορά τμήμα της χερσαίας ζώνης στη Βλύχα, με τους όρους του διαγωνισμού να προβλέπουν ότι ο επενδυτής θα έχει τη δυνατότητα να αξιοποιήσει και τυχόν όμορες εκτάσεις που ήδη κατέχει, γεγονός που ενισχύει το επενδυτικό ενδιαφέρον. Ουσιαστικά πρόκειται για τη δημιουργία νέου εμπορικού λιμανιού, ένα σχέδιο στο οποίο «εμπλέκονται» εκ των πραγμάτων και τα Ναυπηγεία Ελευσίνας, που διαθέτουν όμορη έκταση περίπου 400 στρεμμάτων.
Ο αμερικανικός παράγοντας, από την άλλη, ποτέ δεν έκρυψε το ενδιαφέρον του για την περιοχή, η οποία γειτνιάζει με το λιμάνι του Πειραιά και έχει το πλεονέκτημα της σιδηροδρομικής σύνδεσης.
Η νέα πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, από την πρώτη στιγμή ανάληψης των καθηκόντων της ξεκαθάρισε ότι —κατά την άποψη της Ουάσιγκτον— «πρέπει να μπει φρένο» στην κινεζική επιρροή στις ελληνικές λιμενικές υποδομές, όπως αυτή προκύπτει από τον έλεγχο του λιμανιού του Πειραιά από την Cosco.
Τα ναυπηγεία
Τα Ναυπηγεία Ελευσίνας βρίσκονται υπό την αμερικανική επιρροή με μέτοχο την ONEX. Και οι εγκαταστάσεις τους γειτνιάζουν με το Λιμάνι της Ελευσίνας.
Υπενθυμίζεται ότι πρόσφατα, με νομοθετική πρωτοβουλία του υπουργείου Ανάπτυξης, άνοιξε ο δρόμος για την αναβάθμιση των Ναυπηγείων Ελευσίνας και τη διεύρυνση των δραστηριοτήτων τους σε εμπορικές, μεταφορικές και λιμενικές δραστηριότητες, με αφορμή την έκταση αυτή. Εκτάσεις, ωστόσο, στην περιοχή έχουν και άλλοι ιδιώτες.
Σε κάθε περίπτωση, ο σχεδιασμός της ONEX, με τη στήριξη της αμερικανικής τράπεζας DFC —η οποία χρηματοδοτεί την αναβάθμιση των Ναυπηγείων Ελευσίνας με 125 εκατ. ευρώ— προβλέπει επένδυση περίπου 200 εκατ. ευρώ σε αρχικό στάδιο για την ανάπτυξη λιμενικών και άλλων υποδομών.
