Με την αντιπυρική περίοδο να βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη και την επίσημη προθεσμία για τις ψηφιακές δηλώσεις να πλησιάζει στο τέλος της, το νομικό και επιχειρησιακό πλαίσιο γύρω από τον καθαρισμό των οικοπέδων παρουσιάζει ριζικές αλλαγές. Για τους μηχανικούς και τα τεχνικά γραφεία, η έγκαιρη και ορθή καθοδήγηση των ιδιοκτητών αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την αποφυγή τσουχτερών διοικητικών κυρώσεων.
Η νέα Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ ΥΠ/1157/2026) εξορθολογίζει τις ποινές, αντικαθιστώντας το παλαιότερο οριζόντιο πρόστιμο των 1.000 ευρώ για τη μη υποβολή δήλωσης με μια νέα, κλιμακωτή προσέγγιση.
1. Η νέα κλίμακα προστίμων για τη Δήλωση
Το νέο πλαίσιο διαχωρίζει την παράλειψη της ψηφιακής δήλωσης από την πραγματική κατάσταση του ακινήτου, εισάγοντας τις εξής κυρώσεις:
- Πρόστιμο 100 ευρώ: Επιβάλλεται στην περίπτωση που ο ιδιοκτήτης έχει εκτελέσει κανονικά τις εργασίες καθαρισμού στο οικόπεδό του, αλλά αμέλησε να υποβάλει την υπεύθυνη δήλωση στην πλατφόρμα akatharista.apps.gov.gr.
- Πρόστιμο 500 ευρώ: Επιβάλλεται αν διαπιστωθεί ότι ο υπόχρεος δεν έχει καθαρίσει την έκταση και παράλληλα παρέλειψε να υποβάλει τη σχετική δήλωση.
2. Διπλασιασμός των προστίμων για Μη Καθαρισμό (Αυτοψίες Δήμων)
Παρά τη μείωση του προστίμου της δήλωσης, οι κυρώσεις που αφορούν το ίδιο το ακαθάριστο οικόπεδο έχουν αυστηροποιηθεί σημαντικά. Εάν μετά από έλεγχο ή καταγγελία ο οικείος Δήμος εντοπίσει ακαθάριστη έκταση, το πρόστιμο ανέρχεται πλέον σε 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο.
- Ελάχιστο πρόστιμο: 200 ευρώ.
- Μέγιστο πρόστιμο: 2.000 ευρώ.
- Ψευδής Δήλωση: Εάν δηλωθεί ψευδώς στο Εθνικό Μητρώο ότι το οικόπεδο καθαρίστηκε, επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο 5.000 ευρώ, ενώ η πράξη επιφέρει και ποινικές κυρώσεις (φυλάκιση τουλάχιστον 6 μηνών).
3. Σενάρια για έκτακτη παράταση
Η επίσημη καταληκτική ημερομηνία για τον καθαρισμό και την υποβολή της δήλωσης έχει οριστεί για τη Δευτέρα 15 Ιουνίου. Ωστόσο, εξαιτίας του χαμηλού ρυθμού υποβολών σε σχέση με τον συνολικό όγκο των υπόχρεων ιδιοκτησιών πανελλαδικά, το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο να ανοίξει ένα «παράθυρο» ολιγοήμερης παράτασης για τη διευκόλυνση των πολιτών και την αποφυγή μαζικών κυρώσεων.
4. Πεδίο Εφαρμογής & Τεχνικές Προδιαγραφές
Η υποχρέωση καθαρισμού και συντήρησης των χώρων καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου (έως 31 Οκτωβρίου) αφορά ιδιοκτήτες, επικαρπωτές, μισθωτές ή υπομισθωτές σε:
- Οικόπεδα εντός εγκεκριμένων ρυμοτομικών σχεδίων και ορίων οικισμών.
- Εκτάσεις σε ακτίνα έως 100 μέτρων από τα ανωτέρω όρια.
- Γήπεδα εκτός σχεδίου πόλεως, εφόσον φέρουν οποιοδήποτε κτίσμα.
(Σημείωση: Εξαιρούνται οι εκτάσεις που υπάγονται στη δασική νομοθεσία, καθώς και οι πλήρως διαμορφωμένοι και συντηρημένοι κήποι).
Τεχνικό Check-list Καθαρισμού:
- Απομάκρυνση σπασμένων ή ξερών δέντρων, κλάδων και της καύσιμης φυτικής ύλης στο έδαφος (ξερά χόρτα, πευκοβελόνες, φύλλα, ξερά καλάμια).
- Αποκλάδωση της βάσης της κόμης των δέντρων (ύψος έναρξης από το έδαφος) αναλόγως της ηλικίας και του είδους τους.
- Αραίωση της θαμνώδους βλάστησης ως προς την εδαφοκάλυψη.
- Απομάκρυνση τυχόν εγκαταλελειμμένων εύφλεκτων, καυστών ή εκρηκτικών υλικών, σκουπιδιών και μπάζων. []
5. Ανάκτηση ΚΑΕΚ για την ψηφιακή υποβολή
Για την επιτυχή υποβολή της δήλωσης στην πλατφόρμα απαιτούνται οι κωδικοί Taxisnet και ο 12ψήφιος ΚΑΕΚ (Κωδικός Αριθμός Εθνικού Κτηματολογίου). Η ανάκτησή του μπορεί να γίνει:
- Μέσω Ε9 (ΑΑΔΕ): Αναγράφεται υποχρεωτικά στην προβολή της περιουσιακής κατάστασης, δίπλα στα στοιχεία του γεωτεμαχίου.
- Από έγγραφα Κτηματολογίου: Στο Απόσπασμα Κτηματολογικού Πίνακα ή το Πιστοποιητικό Κτηματογραφούμενου Ακινήτου.
- Μέσω Γεωπύλης: Με απευθείας εντοπισμό και επιλογή του ακινήτου στον ψηφιακό χάρτη της πύλης maps.ktimatologio.gr.
Η έγκαιρη τεχνική υποστήριξη και η ενημέρωση των πολιτών από τον τεχνικό κόσμο κρίνεται απαραίτητη για την ομαλή εφαρμογή των προληπτικών μέτρων πυροπροστασίας.
Παντελής Τσούτσας
Lead Engineer της MichanikosApps
