Επίσημες διευκρινίσεις από το Υπουργείο Εσωτερικών ζητά η ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ για το καθεστώς αστυνόμευσης των υδατορεμάτων, μετά τις αλλαγές που επέφεραν οι νόμοι 5314/2026 και 5321/2026. Ενώ ο καθαρισμός περιλαμβάνεται ρητά στις αρμοδιότητες των Περιφερειών, η αστυνόμευση δεν αναφέρεται στο νέο Παράρτημα. Τα τέσσερα ερωτήματα της Ομοσπονδίας και ολόκληρο το έγγραφό της.
Ζήτημα αποσαφήνισης των αρμοδιοτήτων των Περιφερειών ως προς την αστυνόμευση των υδατορεμάτων θέτει η Πανελλήνια Ομοσπονδία ΕΜΔΥΔΑΣ, με επίσημη επιστολή της προς τον υπουργό Εσωτερικών Θοδωρή Λιβάνιο, στις 27 Οκτωβρίου 2026.
Η Ομοσπονδία επισημαίνει ότι, μετά την έναρξη ισχύος του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ν. 5314/2026) και τις τροποποιήσεις του με τον ν. 5321/2026, έχει δημιουργηθεί ερμηνευτικό ζήτημα σχετικά με τη διατήρηση της αρμοδιότητας αστυνόμευσης των υδατορεμάτων.
Σύμφωνα με την ΕΜΔΥΔΑΣ, το προϊσχύσαν νομοθετικό πλαίσιο προέβλεπε ρητά τόσο τον καθαρισμό όσο και την αστυνόμευση των υδατορεμάτων ως αρμοδιότητες των Περιφερειών.
Αντίθετα, στο Παράρτημα αρμοδιοτήτων του νέου Κώδικα εμφανίζεται μόνο ο καθαρισμός, ενώ οι προηγούμενες νομοθετικές διατάξεις έχουν καταργηθεί.
Η Ομοσπονδία ζητά να διευκρινιστεί εάν πρόκειται για σκόπιμη επιλογή του νομοθέτη ή εάν η αρμοδιότητα αστυνόμευσης διατηρείται μέσω των γενικών μεταβατικών προβλέψεων του νέου πλαισίου.
Τι προέβλεπε το προηγούμενο νομοθετικό πλαίσιο
Η ΕΜΔΥΔΑΣ παραπέμπει στο άρθρο 186 του ν. 3852/2010, όπως είχε τροποποιηθεί με το άρθρο 224 του ν. 4555/2018.
Με βάση τις συγκεκριμένες διατάξεις, στις αρμοδιότητες των Περιφερειών περιλαμβάνονταν από κοινού ο καθαρισμός και η αστυνόμευση των υδατορεμάτων.
Ωστόσο, με το άρθρο 773 του ν. 5314/2026, όπως τροποποιήθηκε από τον ν. 5321/2026, προβλέφθηκε η κατάργηση σειράς προγενέστερων διατάξεων της αυτοδιοικητικής νομοθεσίας, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών ρυθμίσεων.
Η μεταβολή αυτή βρίσκεται στο επίκεντρο του ερωτήματος που απευθύνει η Ομοσπονδία στο Υπουργείο Εσωτερικών.
Τι προβλέπει σήμερα το Παράρτημα αρμοδιοτήτων
Στον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης έχει ενσωματωθεί Παράρτημα με καταγραφή των αρμοδιοτήτων δήμων και Περιφερειών.
Στην ενότητα 6.2.1 – Χωροταξία / Πολεοδομία, η εγγραφή 6.2.1.41 αποδίδει στις Περιφέρειες την αρμοδιότητα:
«Ο καθαρισμός των υδατορεμάτων».
Δεν υπάρχει αντίστοιχη ρητή αναφορά στην αστυνόμευση των υδατορεμάτων στην ίδια καταχώριση.
Η διαφοροποίηση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο καθαρισμός και η αστυνόμευση αφορούν διακριτές διοικητικές λειτουργίες.
Ο καθαρισμός σχετίζεται με τη συντήρηση και την απομάκρυνση υλικών από τα υδατορέματα, σύμφωνα με το εκάστοτε εφαρμοστέο πλαίσιο.
Η αστυνόμευση, από την άλλη πλευρά, μπορεί να συνδέεται με ελεγκτικές ενέργειες, τη διαπίστωση παραβάσεων και την αντιμετώπιση αυθαίρετων παρεμβάσεων.
Για την άσκηση τέτοιων ελεγκτικών αρμοδιοτήτων απαιτείται σαφής προσδιορισμός της αρμόδιας υπηρεσίας και των εξουσιών της.
Το άρθρο 313 και η διατήρηση μη καταγεγραμμένων αρμοδιοτήτων
Το βασικό ζήτημα ερμηνείας αφορά την παράγραφο 1 του άρθρου 313 του ν. 5314/2026, όπως τροποποιήθηκε με τον ν. 5321/2026.
Η διάταξη προβλέπει ότι ορισμένες αρμοδιότητες δήμων και Περιφερειών, οι οποίες προβλέπονταν κατά την 29η Ιουνίου 2026 και δεν έχουν αποτυπωθεί στο Παράρτημα, εξακολουθούν να ασκούνται από τους αντίστοιχους φορείς, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Η ΕΜΔΥΔΑΣ θέτει το ερώτημα εάν αυτή η γενική διατηρητική διάταξη καλύπτει και αρμοδιότητες των οποίων η προηγούμενη ειδική νομοθετική βάση έχει καταργηθεί ρητά.
Στην επιστολή της υποστηρίζει ότι από τη συνδυαστική εξέταση των διατάξεων και των αιτιολογικών εκθέσεων δεν προκύπτει σαφής αναφορά στη διατήρηση της συγκεκριμένης αρμοδιότητας.
Η διαπίστωση αυτή αποτελεί τη νομική ερμηνεία που παρουσιάζει η Ομοσπονδία και το αντικείμενο του ερωτήματός της προς το Υπουργείο.
Μέχρι να υπάρξει αρμόδια επίσημη διευκρίνιση, δεν μπορεί να συναχθεί αποκλειστικά από την απουσία της σχετικής εγγραφής ότι η αστυνόμευση των ρεμάτων έχει οριστικά καταργηθεί ως αρμοδιότητα των Περιφερειών.
Τα τέσσερα ερωτήματα προς το Υπουργείο Εσωτερικών
Η ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ ζητά από το Υπουργείο συγκεκριμένες απαντήσεις σε τέσσερα ζητήματα.
Πρώτον, εάν η αρμοδιότητα αστυνόμευσης των υδατορεμάτων εξακολουθεί να ανήκει στις Περιφέρειες μετά τις νομοθετικές αλλαγές ή εάν έχει καταργηθεί.
Δεύτερον, εάν η γενική διάταξη του άρθρου 313 για τη διατήρηση μη καταγεγραμμένων αρμοδιοτήτων εφαρμόζεται ακόμη και όταν οι ειδικές διατάξεις που τις προέβλεπαν έχουν καταργηθεί.
Τρίτον, εάν η απουσία της αστυνόμευσης από το Παράρτημα, σε αντίθεση με τη ρητή αναφορά στον καθαρισμό, αποτελεί συνειδητή νομοθετική διαφοροποίηση.
Τέταρτον, εφόσον η αρμοδιότητα παραμένει στις Περιφέρειες, ποια είναι η ισχύουσα νομοθετική της βάση, το αντικείμενο και η έκτασή της, καθώς και οι συγκεκριμένες ελεγκτικές εξουσίες για την αντιμετώπιση αυθαίρετων παρεμβάσεων.
Η σημασία για τις τεχνικές υπηρεσίες και την αντιπλημμυρική προστασία
Το ζήτημα αφορά άμεσα τη λειτουργία των αρμόδιων τεχνικών υπηρεσιών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Η σαφής κατανομή αρμοδιοτήτων είναι σημαντική τόσο για την οργάνωση των ενεργειών συντήρησης όσο και για τη διαχείριση περιπτώσεων όπου εντοπίζονται επεμβάσεις στην κοίτη ή στα πρανή των υδατορεμάτων.
Η ύπαρξη αυθαίρετων παρεμβάσεων, επιχώσεων ή κατασκευών μπορεί, ανάλογα με τις συνθήκες, να επηρεάσει τη φυσική απορροή των υδάτων και να δημιουργήσει πρόσθετους πλημμυρικούς κινδύνους.
Για τον λόγο αυτό, οι υπηρεσίες χρειάζεται να γνωρίζουν με σαφήνεια ποιος φορέας έχει την αρμοδιότητα ελέγχου και ποια διαδικασία οφείλει να ακολουθείται όταν διαπιστώνονται ενδεχόμενες παραβάσεις.
Η ΕΜΔΥΔΑΣ επισημαίνει ότι η αποσαφήνιση του νομοθετικού πλαισίου είναι αναγκαία ώστε οι δημόσιοι υπάλληλοι να ασκούν τα καθήκοντά τους με ασφάλεια δικαίου, χωρίς να αναλαμβάνουν αρμοδιότητες που δεν έχουν επαρκώς προσδιορισμένη νομοθετική βάση.
Η επιστολή δεν αναφέρει ότι έχει εκδοθεί απάντηση του Υπουργείου Εσωτερικών.
Ακολουθεί αυτούσιο το περιεχόμενο του εγγράφου.
Ολόκληρη η επιστολή της ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ
Έγγραφο αρ. πρωτ. 10012/27.10.2026, με θέμα «Σχετικά με την αστυνόμευση των ρεμάτων», προς τον υπουργό Εσωτερικών. Διατηρείται η διατύπωση του πρωτοτύπου, με προσαρμογή της μορφοποίησης για ηλεκτρονική ανάγνωση.
Π.Ο. Ε.Μ.Δ.Υ.Δ.Α.Σ.
ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΝΩΣΕΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΥΧΩΝ ΑΝΩΤΑΤΩΝ ΣΧΟΛΩΝ
Χαρ. Τρικούπη 7α, 10678 ΑΘΗΝΑ
τηλ: 210-88.16.583 e-mail: emdydas@tee.gr URL: www.emdydas.gr
Αθήνα, 27/10/2026
Αρ. Πρωτ.: 10012
Προς: Πίνακα Αποδεκτών
Θέμα: Σχετικά με την αστυνόμευση των ρεμάτων
Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ενώσεων Μηχανικών Δημοσίων Υπαλλήλων Διπλωματούχων Ανώτατων Σχολών (Π.Ο. ΕΜΔΥΔΑΣ) αποτελεί την Ομοσπονδία με συνδικαλιστικό, αλλά και επιστημονικό χαρακτήρα, που εκπροσωπεί το σύνολο των Διπλωματούχων Μηχανικών οι οποίοι υπηρετούν στη Δημόσια Διοίκηση (Υπουργεία, ΝΠΔΔ, ΟΤΑ Α΄και Β΄ Βαθμού). Απευθυνόμαστε σε εσάς σχετικά με την αρμοδιότητα αστυνόμευσης ρεμάτων.
Όπως διαπιστώσαμε, μετά την έναρξη ισχύος του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ν. 5314/2026), όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, έχει προκύψει ζήτημα σχετικά με το εάν η αρμοδιότητα αστυνόμευσης των υδατορεμάτων εξακολουθεί να ανήκει στις Περιφέρειες.
Ειδικότερα, σύμφωνα με το άρθρο 186 του Ν. 3852/2010, όπως είχε τροποποιηθεί με το άρθρο 224 του Ν. 4555/2018, στις αρμοδιότητες των Περιφερειών περιλαμβάνονταν τόσο ο καθαρισμός όσο και η αστυνόμευση των υδατορεμάτων. Με το άρθρο 773 του Ν. 5314/2026, όπως αντικαταστάθηκε με τον Ν. 5321/2026, καταργούνται ρητά οι ανωτέρω νομοθετικές διατάξεις.
Παράλληλα, στο Παράρτημα αρμοδιοτήτων του νέου Κώδικα περιλαμβάνεται μόνο ο καθαρισμός των υδατορεμάτων, χωρίς αντίστοιχη αναφορά στην αστυνόμευσή τους. Ωστόσο, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 313 του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, όπως τροποποιήθηκε με τον Ν. 5321/2026, οι λοιπές αρμοδιότητες των Δήμων ή των Περιφερειών, οι οποίες προβλέπονταν κατά την 29η.6.2026 από διατάξεις τυπικών νόμων και κανονιστικών πράξεων και δεν έχουν αποτυπωθεί στο Παράρτημα, εξακολουθούν να ασκούνται από τους αντίστοιχους φορείς. Επισημαίνεται ότι, στο προϊσχύσαν νομοθετικό πλαίσιο, ο καθαρισμός και η αστυνόμευση των υδατορεμάτων προβλέπονταν από κοινού ως αρμοδιότητες των Περιφερειών. Αντίθετα, στον νέο Κώδικα αποτυπώνεται ρητά μόνο ο καθαρισμός, ενώ οι προηγούμενες διατάξεις που προέβλεπαν και την αστυνόμευση καταργούνται.
Περαιτέρω, δεδομένου ότι η αστυνόμευση συνδέεται με την άσκηση ελεγκτικών αρμοδιοτήτων και ενδεχομένως με τη διαπίστωση παραβάσεων και την εφαρμογή διοικητικών μέτρων, τίθεται ζήτημα ως προς το εάν η γενική διατηρητική διάταξη του άρθρου 313 παρ. 1 αρκεί για τη συνέχιση της άσκησής της, παρά τη ρητή κατάργηση των ειδικών νομοθετικών διατάξεων που την προέβλεπαν.
Από τη συνδυαστική εξέταση των ανωτέρω διατάξεων και των σχετικών αιτιολογικών εκθέσεων δεν προκύπτει ειδική και σαφής αναφορά στη διατήρηση της αρμοδιότητας αστυνόμευσης των υδατορεμάτων. Κατόπιν αυτών, παρακαλούμε για την παροχή διευκρινίσεων επί των ακόλουθων ζητημάτων:
1. Εάν, μετά την έναρξη ισχύος του Ν. 5314/2026 και τις μεταγενέστερες τροποποιήσεις του, η αρμοδιότητα αστυνόμευσης των υδατορεμάτων εξακολουθεί να ανήκει στις Περιφέρειες ή έχει καταργηθεί.
2. Εάν η διάταξη του άρθρου 313 παρ. 1 του Ν. 5314/2026 όπως τροποποιήθηκε με τον Ν. 5321/2026, περί διατήρησης μη καταγεγραμμένων αρμοδιοτήτων, καταλαμβάνει και αρμοδιότητες των οποίων οι ειδικές νομοθετικές διατάξεις έχουν καταργηθεί ρητά από το άρθρο 773 του ίδιου νόμου ή εάν αφορά σε αρμοδιότητες που εξακολουθούν να προβλέπονται από άλλες ισχύουσες διατάξεις.
3. Εάν η μη συμπερίληψη της αστυνόμευσης στο Παράρτημα, σε αντίθεση με τον καθαρισμό των υδατορεμάτων που περιλαμβάνεται ρητά, αποτελεί συνειδητή διαφοροποίηση του νομοθέτη ως προς τις αρμοδιότητες των Περιφερειών.
4. Σε περίπτωση που θεωρείται ότι η αρμοδιότητα αστυνόμευσης εξακολουθεί να ανήκει στις Περιφέρειες, παρακαλούμε να προσδιοριστούν η ισχύουσα νομοθετική της βάση, το αντικείμενο και η έκτασή της, καθώς και οι συγκεκριμένες ελεγκτικές εξουσίες που απορρέουν από αυτήν, ιδίως ως προς τη διαπίστωση και αντιμετώπιση αυθαίρετων παρεμβάσεων στα υδατορέματα.
Η αποσαφήνιση των παραπάνω ζητημάτων κρίνεται απαραίτητη για την ορθή και ενιαία εφαρμογή του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου, τον σαφή προσδιορισμό των αρμοδιοτήτων των εμπλεκόμενων υπηρεσιών και την αποφυγή ανάθεσης – άσκησης καθηκόντων χωρίς επαρκώς προσδιορισμένη νομοθετική βάση.
Παρακαλούμε για την εξέταση των ανωτέρω και την παροχή σχετικών οδηγιών, προκειμένου οι αρμόδιες υπηρεσίες να ενεργούν με ασφάλεια δικαίου και εντός των ορίων των αρμοδιοτήτων τους.
Πίνακας Αποδεκτών
- Υπουργό Εσωτερικών κ. Λιβάνιο
Κοινοποίηση
- Υφυπουργό Εσωτερικών κ. Σπανάκη
- Α’ Βάθμιες ΕΜΔΥΔΑΣ
- Πρόεδρο και ΔΕ ΤΕΕ
Πηγές
- ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ, 27/10/2026: Σχετικά με την αστυνόμευση των ρεμάτων – Επίσημη δημοσίευση και πρωτότυπο έγγραφο. Αρ. πρωτ. 10012.
- Υπουργείο Εσωτερικών: Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης – ν. 5314/2026, όπως τροποποιήθηκε.
- Υπουργείο Εσωτερικών: Άρθρο 313 – Καταγραφή αρμοδιοτήτων δήμων και περιφερειών.
- Εθνικό Τυπογραφείο / Υπουργείο Εσωτερικών: Επίσημο Παράρτημα αρμοδιοτήτων, ΦΕΚ Α΄ 103/29.06.2026 – PDF. Εγγραφή 6.2.1.41, σελίδα ΦΕΚ 5016.
- Ν. 5314/2026, άρθρο 773: Καταργούμενες διατάξεις.
- Ν. 5321/2026 (ΦΕΚ Α΄ 114/20.07.2026): Επίσημη πρόσβαση μέσω Υπουργείου Εσωτερικών.
