Με τα εγκαίνια των πρώτων 10 χλμ. στο τμήμα «Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος» (δημόσιο έργο), με ανάδοχο τον AKTOR (επί του συνόλου των 14,5 χλμ.), ξεκίνησαν οι… παραδόσεις στο «μέτωπο» του ΒΟΑΚ, από τον Κίσσαμο έως τον Άγιο Νικόλαο (πάνω από 22 χλμ. συνολικά), το μεγάλο οδικό έργο στην Κρήτη (και από τα μεγαλύτερα γενικότερα) που υλοποιείται αυτή την περίοδο μέσω 3 συμβάσεων (δημόσια με AKTOR, ΣΔΙΤ με ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, AKTOR, και ως παραχώρηση με ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ αλλά και την είσοδο των AKTOR, METLEN – ΜΕΤΚΑ.
Ο βασικός άξονας από τα Χανιά έως τον Άγιο Νικόλαο έχει πλέον συμβασιοποιηθεί στο σύνολό του και υλοποιείται μέσω της παραχώρησης Χανιά – Ηράκλειο, του ΣΔΙΤ Χερσόνησος – Νεάπολη και του δημόσιου έργου Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος. Πλέον πραγματοποιούνται εργασίες και στις τρεις εργολαβίες του ΒΟΑΚ, από την Κίσσαμο μέχρι τον Άγιο Νικόλαο. Παράλληλα με την κατασκευή του νέου αυτοκινητοδρόμου, υλοποιούνται παρεμβάσεις οδικής ασφάλειας στον υφιστάμενο άξονα, σε μήκος 131 χιλιομέτρων. Τα θετικά αποτελέσματα είναι ήδη ορατά, με κατακόρυφη μείωση των ατυχημάτων.
Σε κάθε περίπτωση, βέβαια, δεν λείπουν οι καθυστερήσεις, τα προβλήματα, οι νομικές εμπλοκές, οι τεχνικές προκλήσεις και ο εκτροχιασμός χρονοδιαγραμμάτων σε ένα απαιτητικό έργο, το οποίο υλοποιείται σε ένα εξαιρετικά δύσκολο και αυστηρό γεωτεχνικό περιβάλλον.
Μία, επίσης, από τις εκκρεμότητες είναι η και η περαιτέρω επέκταση του ΒΟΑΚ ανατολικότερα, προς Σητεία, όπου αναμένονται μελέτες αλλά και κινήσεις για το χρηματοδοτικό. Κατά πληροφορίες, το τμήμα Παχιά Άμμος – Σητεία βρίσκεται σε φάση μελετητικής ωρίμανσης, ενώ το τμήμα Καλό Χωριό–Παχιά Άμμος χαρακτηρίζεται ήδη μελετητικά ώριμο.
Τα πρώτα εγκαίνια με «σφραγίδα» AKTOR και το υπολειπόμενο τμήμα
Η σταδιακή δημιουργία του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ) είναι πλέον γεγονός, έπειτα από την παράδοση των πρώτων 10 χιλιομέτρων του τμήματος Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος στο Ελληνικό Κράτος από την AKTOR. Το τμήμα που παραδόθηκε την Πέμπτη αποτελεί μέρος του δημόσιου έργου Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος, συνολικού μήκους περίπου 14,5 χιλιομέτρων, το οποίο αφορά τη μετατροπή της υφιστάμενης οδικής αρτηρίας σε σύγχρονο αυτοκινητόδρομο, με δύο λωρίδες κυκλοφορίας και Λωρίδα Έκτακτης Ανάγκης (ΛΕΑ) ανά κατεύθυνση, διαχωρισμένα οδοστρώματα και σύγχρονες υποδομές οδικής ασφάλειας. Το έργο, συνολικά, εκτείνεται από την πρώτη είσοδο της Νεάπολης έως τον κόμβο Κριτσάς, στην οδό Άγιος Νικόλαος – Καλό Χωριό.
Ο προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται σε 169 εκατ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ, και η χρηματοδότησή του προέρχεται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων. Οι εργασίες συνεχίζονται στα υπολειπόμενα τμήματα του έργου, με εγκεκριμένη ημερομηνία περαίωσης την 30η Οκτωβρίου 2027. Το φυσικό αντικείμενο του έργου περιλαμβάνει:
· Την κατασκευή τετράιχνης αρτηρίας, με δύο λωρίδες κυκλοφορίας και ΛΕΑ ανά κατεύθυνση, διαχωρισμένου οδοστρώματος κυκλοφορίας, συνολικού πλάτους 22,25 μέτρων.
· Την ανάπτυξη δικτύου εγκάρσιων και παράπλευρων οδών, συνολικού μήκους περίπου 11 χιλιομέτρων, για την εξυπηρέτηση των γειτονικών περιοχών.
· Την κατασκευή τριών ανισόπεδων κόμβων, στη Νεάπολη, στις Λίμνες και στον Άγιο Νικόλαο.
· Την κατασκευή τεσσάρων τεχνικών έργων γεφύρωσης του ρέματος Ξηροποτάμου.
· Την κατασκευή οκτώ κάτω διαβάσεων.
· Τριών τεχνικών έργων μερικής ή ολικής κάλυψης λωρίδων κυκλοφορίας, καθώς και έργων αντιστήριξης.
· Την κατασκευή υδραυλικών έργων αποστράγγισης και απορροής ομβρίων, καθώς και έργων διευθέτησης ρεμάτων.
Πότε αναμένεται η ολοκλήρωση του ΣΔΙΤ «κομματιού» (ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, AKTOR)
Σχετικά με τα άλλα τμήματα του ΒΟΑΚ, για το ΣΔΙΤ «Χερσόνησος – Νεάπολη» (ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, AKTOR), ο ρυθμός προόδου φέρεται να έχει ξεπεράσει το 40%, αλλά το χρονοδιάγραμμα, όπως έχουμε αναφέρει, έχει μεταφερθεί για τουλάχιστον το καλοκαίρι του 2028. Συμβατικά ως Προγραμματισμένη Ημερομηνία Διαθεσιμότητας Υπηρεσιών προσδιορίστηκε η 11η Ιουλίου 2028 ενώ η 11η Ιουλίου 2029 αποτελεί τη συμβατικά προβλεπόμενη απώτερη ημερομηνία.
Και από αυτό το έργο δεν έχουν λείψει οι τεχνικές δυσκολίες, όπως το γεωτεχνικό πρόβλημα στην περιοχή του Σεληναρίου, όπου έχει καταγραφεί καθίζηση σε σήραγγα, δημιουργώντας προβλήματα στην πρόοδο των εργασιών, ενώ θα απαιτηθούν νέες γεωτεχνικές μελέτες. Μένει να φανεί αν φέρει το πρόβλημα αυτό και επιπλέον παράταση στο χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωση της σύμβασης.
Συνολικά το έργο έχει μήκος 22,5 χλμ. και προϋπολογισμό περίπου 390 εκατ. ευρώ. To Τμήμα του Β.Ο.Α.Κ. Χερσόνησος – Νεάπολη συνολικού μήκους 22,44 χλμ., περιλαμβάνει τα Οδικά Τμήματα: (α) Οδικό Τμήμα 1 (ΟΤ1): Χερσόνησος – Μάλια. Το ΟΤ1 έχει μήκος 9,35 χλμ., με αρχή 720 περίπου μέτρα ανατολικά του Ανισόπεδου Κόμβου Καστελίου (Χ.Θ. 157+790) και πέρας 800 μέτρα νότια του οικισμού των Μαλίων (Χ.Θ. 167+145). (β) Οδικό Τμήμα 2 (ΟΤ2): Μάλια – Νεάπολη. Το ΟΤ2 έχει μήκος 13,09 χλμ, με την αρχή του να τίθεται νότια του οικισμού των Μαλίων (πέρας ΟΤ1) και το πέρας του βορειοδυτικά της Νεάπολης, σε απόσταση 1χλμ (Χ.Θ. 180+231).
Εκκρεμότητες στο απαιτητικό έργο της παραχώρησης (ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, AKTOR, METLEN)
Αναμφίβολα, το μεγαλύτερο και πιο απαιτητικό τμήμα του ΒΟΑΚ αφορά στη σύμβαση παραχώρησης Χανιά – Ηράκλειο, με προαίρεση επέκτασης έως την Κίσσαμο. Στο μεγαλύτερο τμήμα του ΒΟΑΚ, από τα Χανιά έως το Ηράκλειο, μήκους περίπου 157 χιλιομέτρων (συν περίπου 30 χλμ. η προαίρεση Κίσσαμος – Χανιά), η κατασκευή προβλέπεται να αναπτυχθεί σταδιακά, προχωρούν οι μελέτες και η τεχνική ωρίμανση επιμέρους παρεμβάσεων, έχουν εκκινήσει αρχικές εργασίες κ.α..
Ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα αναπτυξιακά έργα που υλοποιούνται στην Ελλάδα, μείζονος σημασίας για την οδική ασφάλεια, τη διασύνδεση των πόλεων και την περιφερειακή ανάπτυξη. Το συνολικό μήκος του τμήματος Ηράκλειο-Χανιά-Κίσσαμος ανέρχεται σε 187 χλμ. Ο προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται σε 2 δισ. ευρώ, ενώ η περίοδος παραχώρησης είναι 35 έτη, εκ των οποίων τα πρώτα πέντε αντιστοιχούν στην περίοδο μελέτης και κατασκευής.
Σε αυτό το τμήμα, δεν λείπουν προβλήματα με τις επιτάχυνση των απαλλοτριώσεων, ενώ υπάρχουν τοπικές αντιδράσεις για προσαρμογές στον σχεδιασμό, ζητήματα που δημιουργούν πρόσθετες απαιτήσεις. Μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις είναι αυτές που έχουν ζητήσει οι δήμοι Ηρακλείου και Μαλεβιζίου που ζητούν να αντιμετωπιστούν προβλήματα που συνδέονται με τη διέλευση του νέου αυτοκινητοδρόμου από κατοικημένες περιοχές, για τροποποιήσεις σε κόμβους, υπογειοποιήσεις κ.α.. Οι επαφές συνεχίζονται και υπάρχουν πληροφορίες για κάποιες αρχικές συμφωνίες. Πάντως, υπήρχαν σχετικές προσφυγές στο ΣτΕ με τη συζήτησή τους να αναμένεται προσεχώς.
